Home  ›  3-Year LL.B.  ›  Family Law – I (Hindu Law)  ›  Unit 5 — Hindu Succession  ›  Prakash v. Phulavati (ప్రకాష్ v. ఫులవతి)
Home  ›  Family Law – I (Hindu Law)  ›  Prakash v. Phulavati (ప్రకాష్ v. ఫులవతి)

Prakash v. Phulavati (ప్రకాష్ v. ఫులవతి)

ఇలా కూడా పిలుస్తారు: Prakash & Ors. v. Phulavati & Ors.
Civil Appeal No. 7217 of 2013, with connected Special Leave Petitions; AIR 2016 SC 769; (2016) 2 SCC 36 (AIR and SCC citations as listed in the source's header and in a later judgment; not part of this judgment's text) Landmark Case
CourtSupreme Court of India
BenchAdarsh Kumar Goel and Anil R. Dave, JJ. (judgment by Goel, J.)
Year2015 (decided 16 October 2015)
Cited inహిందూ వారసత్వ చట్టం, 1956 మరియు 2005 సవరణ చట్టం — పరిచయం (Notes)

ఒక కుమార్తె కుటుంబ ఆస్తిలో వాటా కోసం దావా వేసింది. Hindu Succession (Amendment) Act, 2005 కుమార్తెలను పుట్టుకతోనే coparceners (ఉమ్మడి కుటుంబంలో సమాన సభ్యులు) గా చేయడానికి చాలా ముందే, 1988 లో ఆమె తండ్రి మరణించాడు. ఆ సవరణ పూర్వవర్తనం కాదని, 9 సెప్టెంబర్ 2005 నాటికి జీవించి ఉన్న coparceners యొక్క జీవించి ఉన్న కుమార్తెలను మాత్రమే కవర్ చేస్తుందని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. తర్వాతి ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఈ అభిప్రాయంలో జీవించి ఉన్న coparcener భాగాన్ని రద్దు చేసింది.

త్వరిత పునశ్చరణ

  • వాస్తవాలు: Phulavati partition కోసం దావా వేసింది. ఆమె తండ్రి 18 ఫిబ్రవరి 1988న మరణించాడు. కర్ణాటక హైకోర్టు 2005 సవరణను ఆమె క్లెయిమ్‌కు వర్తింపజేసింది.
  • వివాదాంశం: Hindu Succession (Amendment) Act, 2005 కి పూర్వవర్తన ప్రభావం ఉందా?
  • తీర్పు: లేదు. కుమార్తెలు ఎప్పుడు జన్మించినా, 9 సెప్టెంబర్ 2005 నాటికి జీవించి ఉన్న coparceners యొక్క జీవించి ఉన్న కుమార్తెలకు హక్కులు వర్తిస్తాయి. 20 డిసెంబర్ 2004 కు ముందు partitions ప్రభావితం కావు. అప్పీలు అనుమతించబడింది, కేసు remand చేయబడింది.
  • ముఖ్య నిబంధనలు: Act 39 of 2005 తో భర్తీ చేసిన Hindu Succession Act, 1956 సెక్షన్ 6, సెక్షన్ 6(5), దాని Explanation తో సహా.
  • ప్రస్తుత స్థితి: Vineeta Sharma (2020) లో, ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఈ కేసులోని విరుద్ధ అభిప్రాయాలను, జీవించి ఉన్న coparcener అవసరం, deemed partition ప్రభావంతో సహా, రద్దు చేసింది. 9 సెప్టెంబర్ 2005 నాటికి తండ్రి జీవించి ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
  • పరీక్షలో అతిపెద్ద ఉచ్చు: ఉత్తర్వులోని Part II అప్పీలును నిర్ణయించదు. ముస్లిం మహిళలపై లింగ వివక్షపై ఒక వేరు PIL ను మరో ధర్మాసనానికి పంపుతుంది.

పక్షకారులు

Prakash మరియు ఇతరులు — Civil Appeal No. 7217 of 2013 లో అప్పీలుదారులు; దావాలో ప్రతివాదులు. 2005 సవరణకు ముందున్న సెక్షన్ 6 కింద మాత్రమే కుమార్తె క్లెయిమ్ చేయగలదని వారు చెప్పారు.

Phulavati మరియు ఇతరులు — ప్రతివాదులు; Phulavati వాది, కీ.శే. Yeshwanth Chandrakant Upadhye కుమార్తె.

సంబంధిత విషయాలు — అదే చట్టపరమైన అంశాన్ని లేవనెత్తే Special Leave Petitions సమూహం.

విచారణ చరిత్ర

  1. ట్రయల్ కోర్టు. partition, ప్రత్యేక స్వాధీనం కోసం బెల్గాంలోని Additional Civil Judge (Senior Division) కోర్టులో Phulavati O.S. No. 12/1992 దాఖలు చేసింది (పేరా 3).
  2. దావా సమయంలో Act 39 of 2005 కింద వాటా క్లెయిమ్ చేయడానికి ఆమె plaint ను సవరించింది (పేరా 5).
  3. ట్రయల్ కోర్టు దావాను పాక్షికంగా డిక్రీ చేసింది. తండ్రి మరణం సమయంలో notional partition ఆధారంగా కొన్ని ఆస్తుల్లో 1/28 వాటా ఇచ్చింది. కొన్ని అంశాల్లో వాటా ఇవ్వలేదు, మరికొన్నింటిలో 1/7 ఇచ్చింది (పేరా 5).
  4. హైకోర్టు. ఆమె మొదటి అప్పీలు దాఖలు చేసింది. సవరణ కింద తాను coparcener అయ్యానని, తన సోదరులతో సమానంగా coparcenary ఆస్తిని వారసత్వంగా పొందే హక్కు ఉందని చెప్పింది (పేరా 6).
  5. సవరించిన సెక్షన్ 6 కింద ఆమెకు వాటా పొందే హక్కు ఉందా అనే ప్రశ్నను హైకోర్టు రూపొందించింది. సవరణ పూర్వవర్తనం కాకపోయినా పెండింగ్ ప్రొసీడింగ్స్‌కు వర్తిస్తుందని అది నిర్ణయించింది (పేరాలు 8-9).
  6. Schedules A నుంచి D లోని అన్ని అంశాల్లో 1/7 వాటాకు ఆమెకు హక్కు ఉందని అది నిర్ణయించింది. Schedule F లో మొదటి అంశాన్ని వదులుకున్నారు, ఆమెకు అంశం No. 2 లో 1/7, అంశం No. 3 లో 40% యాజమాన్యంలో 1/7 వచ్చాయి (పేరా 10).
  7. సుప్రీంకోర్టు. హైకోర్టు తీర్పును ప్రతివాదులు సవాలు చేశారు. హైకోర్టు అభిప్రాయాల్లో భేదాల వల్ల, ప్రధానంగా ఈ చట్టపరమైన అంశంపై సంబంధిత విషయాలను స్వీకరించారు (పేరాలు 2, 11).
  8. కోర్టు 16 అక్టోబర్ 2015న తీర్పు ఇచ్చింది. Civil Appeal No. 7217 of 2013 అనుమతించబడింది, ఇతర విషయాలు 24 నవంబర్ 2015కు జాబితా చేయబడ్డాయి (పేరాలు 24, 26.5).

వాస్తవాలు

  1. Schedule A లో CTS No. 3241 మినహా, Schedules A నుంచి G లోని దావా ఆస్తుల్లో 1/7 వాటా partition, ప్రత్యేక స్వాధీనాన్ని Phulavati కోరింది; CTS No. 3241 లో 1/28 కోరింది (పేరా 3).
  2. తన దివంగత తండ్రి Yeshwanth Chandrakant Upadhye, తన దత్తత తల్లి Smt. Sunanda Bai నుంచి దావా ఆస్తులను వారసత్వంగా పొందాడని ఆమె కేసు (పేరా 4).
  3. ఆమె తండ్రి 18 ఫిబ్రవరి 1988న మరణించాడు, అప్పుడే తన వాటాను పొందానని ఆమె చెప్పింది (పేరాలు 4, 11).
  4. మొత్తం ఆస్తిలో కాక, తన దివంగత తండ్రి స్వార్జిత ఆస్తిలో మాత్రమే ఆమె క్లెయిమ్ చేయగలదని ప్రతివాదులు చెప్పారు (పేరా 5).
  5. 2005 సవరణకు ముందున్న Hindu Succession Act, 1956 సెక్షన్ 6 కింద ఆమె క్లెయిమ్‌ను పరిష్కరించాలని ప్రతివాదులు చెప్పారు. ఉమ్మడి కుటుంబ సభ్యుల స్వార్జిత ఆస్తిలో ఆమె వాటా క్లెయిమ్ చేయలేదని వారు చెప్పారు (పేరా 7).
  6. వాది తండ్రి Act 39 of 2005 ప్రారంభానికి ముందు మరణిస్తే, సవరించిన నిబంధన వర్తించదని నిర్ణయించిన M. Prithviraj v. Neelamma N. పై వారు ఆధారపడ్డారు (పేరా 7).
  7. సవరణ Act 9 సెప్టెంబర్ 2005న ప్రారంభమైంది. Bill 20 డిసెంబర్ 2004న ప్రవేశపెట్టారు (పేరాలు 11, 22).

లేవనెత్తిన వివాదాంశాలు

  1. Hindu Succession (Amendment) Act, 2005 కి పూర్వవర్తన ప్రభావం ఉందా (పేరా 1)?
  2. coparcener అయిన తండ్రి 9 సెప్టెంబర్ 2005కు ముందు మరణించినప్పుడు, కుమార్తెకు coparcener గా వాటా పొందే హక్కు ఉందా (పేరాలు 11, 14)?
  3. సెక్షన్ 6(1) proviso, సెక్షన్ 6(5), దాని Explanation ను ఎలా చదవాలి (పేరాలు 14, 18, 22)?
  4. కొందరు న్యాయవాదులు లేవనెత్తిన ముస్లిం మహిళలు ఎదుర్కొనే లింగ వివక్షను కోర్టు వేరు అంశంగా స్వీకరించాలా (పేరాలు 27-31)?

వాదనలు

అప్పీలుదారులు (ప్రతివాదులు), వారికి మద్దతిచ్చే న్యాయవాదుల తరఫున:

  • తండ్రి 18 ఫిబ్రవరి 1988న మరణించాడు. సవరణ Act ప్రారంభమైన తేదీ నాటికి ఆయన coparcener కాదు. ప్రారంభంలో తాను coparcener కుమార్తెనని ఆమె క్లెయిమ్ చేయలేదు, అదే అవసరమైన షరతు (పేరా 11).
  • తండ్రి మరణంపై notional partition జరిగింది. వారసుల వాటాలు స్ఫటికీకరించి vested rights ను సృష్టించాయి. స్పష్టమైన నిబంధన లేదా అవసరమైన ఉద్దేశం లేకుండా తర్వాతి సవరణ వాటిని తీసివేయలేదు (పేరా 11).
  • సవరణ నిబంధనే 9 సెప్టెంబర్ 2005 నుంచి వర్తిస్తుంది. సవరణ అసలు వర్తిస్తేనే అది పెండింగ్ ప్రొసీడింగ్స్‌కు వర్తించగలదు (పేరా 11).
  • స్పష్టమైన భాష ఆధారంగా, ఒక ప్రాథమిక హక్కుతో వ్యవహరించే సవరణ పూర్వవర్తనం కాదు, vested హక్కులను ప్రభావితం చేయదు. న్యాయవాది Shyam Sunder v. Ram Kumar (2001) 8 SCC 24 ను ఉదహరించారు (పేరా 14).
  • ప్రారంభానికి ముందు coparcener మరణిస్తే, అప్పుడు అమలులో ఉన్న చట్టం ప్రకారం మరణంపై వారసత్వం తెరుచుకుంది, metes and bounds ద్వారా partition లేకపోయినా వారసుల హక్కులు స్ఫటికీకరించాయి (పేరా 14).
  • సెక్షన్ 6(5) Explanation కి స్పష్టంగా విరుద్ధంగా కనిపించే దానిని ప్రధాన నిబంధనతో సమన్వయ వ్యాఖ్యానం చేయాలి. సెక్షన్ 6(1) ప్రధాన నిబంధన కుమార్తెకు ప్రారంభం నుంచి మాత్రమే coparcener హక్కులు ఇస్తుంది (పేరా 14).
  • సెక్షన్ 6(1) proviso కూడా సెక్షన్ 6(5) వర్తించే చోటే వర్తిస్తుంది. సెక్షన్ 6(5) 20 డిసెంబర్ 2004 తర్వాతి partitions కు వర్తిస్తుంది, కాబట్టి సెక్షన్ 6(1) వర్తించినప్పుడే proviso, Explanation వర్తిస్తాయి (పేరా 14).
  • Explanation కేవలం సాక్ష్య నియమం, ప్రాథమిక నిబంధన కాదు. partition ఆరోపిస్తున్న పక్షంపై నిజాయితీ రుజువు భారాన్ని అది పెడుతుంది, చెల్లుబాటయ్యే ముందటి partitions ను తుడిచివేయదు. శాసనబద్ధ notional partition చెల్లుబాటులోనే ఉంటుంది (పేరా 14).

ప్రతివాదుల తరఫున:

  • సవరణ Law Commission 174వ నివేదిక వెలుగులో స్త్రీల పట్ల వివక్షను తొలగించే సామాజిక శాసనం. హైకోర్టు చెప్పినట్లు దానిని పూర్వవర్తనంగా చదవాలి (పేరా 15).
  • కుమార్తె పుట్టుకతోనే హక్కు పొందుతుంది. coparcener అయిన తండ్రి సవరణకు ముందు మరణించినా, పక్షాల వాటాలను తిరిగి నిర్వచించాలి (పేరా 15).
  • రిజిస్టర్డ్ దస్తావేజు లేదా కోర్టు డిక్రీ ద్వారా చేసినది తప్ప, 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు ఏ partition నైనా విస్మరించాలి. రిజిస్టర్డ్ partition జరగకపోతే, కుమార్తె వాటా సవరణ ద్వారా పెరుగుతుంది (పేరా 15).
  • ప్రతివాదుల ప్రధాన ఆధారాలు Prema v. Nanje Gowda, Ganduri Koteshwaramma v. Chakiri Yanadi, V.K. Surendra v. V.K. Thimmaiah, Ram Sarup v. Munshi, Dayawati v. Inderjit, Amarjit Kaur v. Pritam Singh, Lakshmi Narayan Guin v. Niranjan Modak, S. Sai Reddy v. S. Narayana Reddy, State of Maharashtra v. Narayan Rao (పేరా 25).

కోర్టు తార్కికం

Adarsh Kumar Goel, Anil R. Dave, JJ. ధర్మాసనం తరఫున Goel, J. తీర్పు ఇచ్చారు. పేరా సంఖ్యలు తీర్పులోనివే.

Goel, J. (ధర్మాసనం తరఫున)

వివాదాంశం, దిగువ కోర్టులు

  1. Noted: ఈ సమూహంలోని ఏకైక వివాదాంశం Hindu Succession (Amendment) Act, 2005 కి పూర్వవర్తన ప్రభావం ఉందా అన్నదే. ప్రతివాదులకు అనుకూలంగా పూర్వవర్తనాన్ని ప్రశ్నించిన కర్ణాటక తీర్పు (AIR 2011 Kar. 78) సమర్థించింది. (పేరా 1)
  2. Noted: హైకోర్టులు విభేదిస్తున్నందున, సంబంధిత విషయాలను ఈ చట్టపరమైన అంశంపై స్వీకరించారు. వాస్తవాల్లోకి లేదా ఇతర వివాదాంశాలపై నిర్ధారణల్లోకి వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు, వాటిని విడిగా నిర్ణయించవచ్చు. (పేరా 2)
  3. Noted: Civil Appeal No. 7217 of 2013 వాస్తవాలను చట్టపరమైన ప్రశ్నను నిర్ణయించడానికి మాత్రమే చెబుతున్నారు. (పేరాలు 3-5)
  4. Noted: ట్రయల్ కోర్టు తండ్రి మరణం సమయంలో notional partition ఆధారంగా దావాను పాక్షికంగా డిక్రీ చేసింది. Act 39 of 2005 కింద తాను coparcener అయ్యానన్న కారణంపై ఆమె హైకోర్టుకు అప్పీలు చేసింది. (పేరాలు 5-6)
  5. Noted: సవరణకు ముందున్న సెక్షన్ 6 కింద ఆమె క్లెయిమ్‌ను పరిష్కరించాలని ప్రతివాదులు చెప్పారు. వారు M. Prithviraj v. Neelamma N. (ILR 2009 Kar. 3612) పై ఆధారపడ్డారు. (పేరా 7)
  6. Noted: సవరించిన సెక్షన్ 6 ప్రకారం ఆమెకు వాటా పొందే హక్కు ఉందా అన్న ప్రశ్నను హైకోర్టు రూపొందించింది. (పేరా 8)
  7. Noted: సవరణ పూర్వవర్తనం కాకపోయినా పెండింగ్ ప్రొసీడింగ్స్‌కు వర్తిస్తుందని హైకోర్టు నిర్ణయించింది. G. Sekar v. Geetha ((2009) 6 SCC 99) పై ఆధారపడింది; చట్ట అభివృద్ధి పెండింగ్ ప్రొసీడింగ్‌కు వర్తిస్తుందని అది అర్థమని చెప్పింది. (పేరా 9)
  8. Noted: చట్టపరమైన కల్పన ద్వారా స్త్రీ సభ్యురాలు coparcener అవుతుందని, పురుష సభ్యులతో సమానంగా వాటా పొందుతుందని హైకోర్టు చెప్పింది. సెక్షన్ 6(5) కింద 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు రిజిస్టర్డ్ దస్తావేజు లేదా కోర్టు డిక్రీ ద్వారా partition మాత్రమే మినహాయింపు. (పేరా 9)
  9. Noted: మినహాయింపు ప్రతివాదులకు అందుబాటులో లేదని హైకోర్టు గుర్తించి, చెప్పిన అంశాల్లో 1/7 వాటాకు ఆమెకు హక్కు ఉందని నిర్ణయించింది. (పేరాలు 9-10)
  10. Noted: అప్పీలుదారుల వాదనలు: ప్రారంభం నాటికి తండ్రి coparcener కాదు, 1988లో ఆయన మరణంపై notional partition vested హక్కులను స్ఫటికీకరించింది. (పేరా 11)
  11. Noted: సవరణ నిబంధన 9 సెప్టెంబర్ 2005 నుంచి స్పష్టంగా వర్తిస్తుందని అప్పీలుదారులు కూడా చెప్పారు. అది అసలు వర్తిస్తేనే పెండింగ్ ప్రొసీడింగ్స్‌కు వర్తించగలదు. (పేరా 11)
  12. Noted: ప్రతివాదులు హైకోర్టు అభిప్రాయాన్ని సమర్థించారు, కోర్టు అప్పీలు, సంబంధిత విషయాల్లో న్యాయవాదులను విన్నది. (పేరాలు 12-13)
  13. Noted: అప్పీలుదారుల వాదనలు శాసనం స్పష్టమైన భాషపై, ప్రాథమిక హక్కుపై సవరణ పూర్వవర్తనం కాదన్న సూత్రంపై ఆధారపడతాయి. న్యాయవాది Shyam Sunder v. Ram Kumar ను ఉదహరించారు. (పేరా 14)
  14. Noted: ప్రతివాదుల వాదనలు: సవరణ సామాజిక శాసనం, పూర్వవర్తనం; కుమార్తె పుట్టుకతో హక్కులు పొందుతుంది; రిజిస్టర్ కాని ముందటి partitions ను విస్మరించాలి. (పేరా 15)
  15. Noted: 2005 సవరణకు ముందు, సవరించిన తర్వాత సెక్షన్ 6 ను కోర్టు రెండు కాలమ్‌ల్లో చెబుతుంది. (పేరా 16)
  16. Noted: సవరణకు ముందు, Mitakshara coparcenary ఆస్తిలో ఆసక్తి ఉన్న హిందూ పురుషుడు మరణిస్తే, ఆ ఆసక్తి survivorship (మిగిలిన coparceners కు వెళ్లడం) ద్వారా సంక్రమించేది; Class I స్త్రీ బంధువులకు proviso ఉంది. మరణానికి ముందు notional partition లో కేటాయించే వాటాను ఆ ఆసక్తిగా Explanation I భావించింది. (పేరా 16)
  17. Noted: సవరించిన సెక్షన్ 6(1), Act ప్రారంభం నుంచి, coparcener కుమార్తె పుట్టుకతోనే కుమారుడి లాగే తన సొంత హక్కుతో coparcener అవుతుందని చెబుతుంది. ఆమెకు కుమారుడికి ఉన్న హక్కులు, బాధ్యతలే ఉంటాయి. (పేరా 16)
  18. Noted: 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు జరిగిన ఏ disposition లేదా alienation, partition లేదా testamentary disposition తో సహా, ఈ ఉప-సెక్షన్ వల్ల ప్రభావితం కాదని సెక్షన్ 6(1) proviso చెబుతుంది. (పేరా 16)
  19. Noted: సెక్షన్ 6(1) కింద స్త్రీ హిందువు పొందే ఆస్తిని coparcenary యాజమాన్య లక్షణాలతో కలిగి ఉంటారు, testamentary disposition ద్వారా పారవేయవచ్చని సెక్షన్ 6(2) చెబుతుంది. (పేరా 16)
  20. Noted: సవరణ Act ప్రారంభం తర్వాత మరణించే హిందువుతో సెక్షన్ 6(3) వ్యవహరిస్తుంది. ఆయన ఆసక్తి survivorship ద్వారా కాక, testamentary లేదా intestate succession ద్వారా సంక్రమిస్తుంది, partition జరిగినట్లు ఆస్తిని విభజించినదిగా భావిస్తారు. (పేరా 16)
  21. Noted: సెక్షన్ 6(3) కింద కుమార్తెకు కుమారుడితో సమాన వాటా కేటాయిస్తారు. ముందే మరణించిన పిల్లల వాటాలు క్లాజులు (b), (c) లో చెప్పినట్లు వారి పిల్లలకు వెళ్తాయి, deemed partition పై Explanation తో. (పేరా 16)
  22. Noted: కుమారుడు, మనవడు లేదా ముని మనవడు తన తండ్రి, తాత లేదా ముత్తాత అప్పులు చెల్లించాల్సిన pious obligation ను ప్రారంభం తర్వాత కోర్టులు గుర్తించకుండా సెక్షన్ 6(4) నిషేధిస్తుంది. ఒక proviso రుణదాతల హక్కులను, ముందటి అప్పులకు alienations ను కాపాడుతుంది. (పేరా 16)
  23. Noted: 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు జరిగిన partition కు ఈ సెక్షన్‌లో ఏదీ వర్తించదని సెక్షన్ 6(5) చెబుతుంది. దాని Explanation, Registration Act, 1908 కింద సక్రమంగా రిజిస్టర్ చేసిన దస్తావేజుతో చేసిన, లేదా కోర్టు డిక్రీ ద్వారా జరిగిన partition గా నిర్వచిస్తుంది. (పేరా 16)

సవరణ పూర్వవర్తనం కాదు

  1. Held: కుమార్తె హక్కు 2005 Act ప్రారంభం నుంచి అని సవరణ పాఠం చెబుతుంది. సవరణ తర్వాత మరణం గురించి సెక్షన్ 6(3) మాట్లాడుతుంది. స్పష్టమైన భాష దృష్ట్యా, వేరే వ్యాఖ్యానానికి అవకాశం లేదు. (పేరా 17)
  2. Held: ప్రాథమిక నిబంధనపై సవరణ "always prospective unless either expressly or by necessary intendment" పూర్వవర్తనం అయితే తప్ప, ఎప్పుడూ పూర్వవర్తనం కాదు. కోర్టు Shyam Sunder v. Ram Kumar (2001) 8 SCC 24, పేరాలు 22 నుంచి 27 ను ఉదహరిస్తుంది. (పేరా 17)
  3. Held: ఇక్కడ పూర్వవర్తన ప్రభావానికి స్పష్టమైన నిబంధన లేదు, అలాంటి అవసరమైన ఉద్దేశమూ లేదు. (పేరా 17)
  4. Held: సవరణ లేని నిబంధన కింద వారసత్వం తెరుచుకున్నప్పుడు వచ్చే శాసనబద్ధ notional partition కు partition రిజిస్టర్ కావాలన్న అవసరం వర్తించదు. అలాంటి partition చట్ట అమలు ద్వారా జరుగుతుంది. (పేరా 17)
  5. Held: ఈ నిర్ధారణపై హైకోర్టు అభిప్రాయం నిలబడదు. సవరణ ఉద్దేశం, ప్రభావాన్ని తర్వాత పరిశీలిస్తారు. (పేరా 17)
  6. Held: "Even a social legislation cannot be given retrospective effect unless so provided for or so intended by the legislature". అంటే శాసనసభ అలా నిబంధన చేస్తే లేదా ఉద్దేశిస్తే తప్ప, సామాజిక శాసనానికి కూడా పూర్వవర్తన ప్రభావం ఇవ్వలేము. ప్రతివాదుల వాదన అంగీకరించలేదు. (పేరా 18)
  7. Held: శాసనసభ సవరణను దాని ప్రారంభం నుంచి, coparcener మరణం సవరణ తర్వాత అయితే మాత్రమే వర్తింపజేసింది. వేరే వ్యాఖ్యానం సాధ్యం కాదు. (పేరా 18)
  8. Held: ముందటి dispositions, alienations, partitions ను కాపాడే proviso, ప్రారంభానికి ముందు కుమార్తె coparcener అనే అనుమితికి దారితీయదు. ప్రధాన నిబంధన వర్తించేటప్పుడు, కవర్ కాని లావాదేవీలు coparcenary ఆస్తి పరిధిని ప్రభావితం చేయవని మాత్రమే దాని అర్థం. (పేరా 18)
  9. Held: Explanation ను 20 డిసెంబర్ 2004 తర్వాత జరిగిన partition కు పరిమితమైన సెక్షన్ 6(5) తో సమన్వయంగా చదవాలి. notional partition తన స్వభావం వల్ల proviso, సెక్షన్ 6(5), Explanation పరిధిలోకి రాదు. (పేరా 18)

proviso, Explanation వ్యాఖ్యానం

  1. Noted: వ్యాఖ్యానం పాఠం, సందర్భంపై ఆధారపడుతుంది. ఇది RBI v. Peerless ((1987) 1 SCC 424, పేరా ముప్పై మూడు వద్ద) ను ఉదహరిస్తుంది. పదాలను వాటి సాధారణ అర్థంలో చదవడం సాధారణ నియమం. (పేరా 19)
  2. Noted: అస్పష్టత ఉన్న సందర్భంలో హేతుబద్ధమైన అర్థం ఇస్తారు (Kehar Singh v. State (1988) 3 SCC 609). స్పష్టమైన విభేదం ఉన్న సందర్భంలో శాసనసభ లక్ష్యాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లే సమన్వయ అర్థం ఇస్తారు (District Mining Officer v. Tata Iron and Steel Co. (2001) 7 SCC 358). (పేరా 19)
  3. Noted: పాఠం, సందర్భం, లక్ష్యాన్ని బట్టి proviso లేదా explanation కు వేర్వేరు వ్యాఖ్యాన నియమాలు వర్తించాయి. (పేరా 20)
  4. Noted: proviso ఒక enactment నుంచి ఏదైనా మినహాయిస్తుంది, explanation సెక్షన్ పదాల అర్థాన్ని వివరిస్తుంది అనేది సాధారణ నియమం. పాఠం, సందర్భం లేదా లక్ష్యం కోరితే భిన్న నియమం వర్తించవచ్చు. (పేరా 21)
  5. Noted: కోర్టు S. Sundaram Pillai v. R. Pattabiraman ((1985) 1 SCC 591), Keshavji Ravji & Co. v. CIT ((1990) 2 SCC 231) ను ఉదహరిస్తుంది. "Rules of interpretation of statutes are useful servants but difficult masters" అని అది చెబుతుంది. అంటే శాసన వ్యాఖ్యాన నియమాలు ఉపయోగకరమైన సేవకులు, కానీ కష్టమైన యజమానులు. శాసనసభ ఉద్దేశాన్ని కనుగొనడమే లక్ష్యం. (పేరా 21)
  6. Held: సెక్షన్ 6(1) proviso, సెక్షన్ 6(5) Bill ప్రవేశపెట్టిన 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు లావాదేవీలను మినహాయించాలని స్పష్టంగా ఉద్దేశిస్తాయి. చేసినప్పుడు చెల్లుబాటయ్యే partitions ను Explanation మళ్లీ తెరవలేదు. (పేరా 22)
  7. Held: ముందటి లావాదేవీలకు తుది రూపమివ్వడం, ప్రధాన నిబంధనను పూర్వవర్తనం చేయడానికి కాదు. అందుబాటులో ఉన్న ఆస్తిని నకిలీ లావాదేవీలు తీసివేయకుండా నివారించడమే. ఇది సెక్షన్ 6(1), (3) ను బలపరుస్తుంది. (పేరా 22)
  8. Held: అప్పీలుదారులు ఆధారపడిన అలాంటి ముందటి లావాదేవీలపై స్థిర సూత్రాలను 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు కాలానికి తొలగించాలని ఉద్దేశించలేదు. ఆ తేదీ తర్వాత కూడా శాసనబద్ధ notional partition ను Explanation లేదా proviso కవర్ చేయవు. (పేరా 22)
  9. Held: సవరణ కింద హక్కులు కుమార్తెలు ఎప్పుడు జన్మించినా "applicable to living daughters of living coparceners as on 9th September, 2005" అని కోర్టు నిర్ణయిస్తుంది. అంటే 9 సెప్టెంబర్ 2005 నాటికి జీవించి ఉన్న coparceners యొక్క జీవించి ఉన్న కుమార్తెలకు వర్తిస్తాయి. (పేరా 23)
  10. Held: అప్పుడు వర్తించే చట్టం కింద 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు dispositions లేదా alienations, partitions తో సహా, ప్రభావితం కావు. ఆ తర్వాత జరిగే ఏ partition అయినా Explanation చేత నియంత్రించబడుతుంది. (పేరా 23)
  11. Held: ఈ వ్యాఖ్యానం ప్రకారం, Civil Appeal No. 7217 of 2013 అనుమతించబడింది. హైకోర్టు ఉత్తర్వు పక్కన పెట్టబడింది, విషయం చట్ట ప్రకారం కొత్తగా నిర్ణయించడానికి remand చేయబడింది. (పేరా 24)

ఉదహరించిన నిర్ణయాలు

  1. Noted: తీసుకున్న అభిప్రాయం ముందటి నిర్ణయాలకు అనుగుణంగా ఉంది, వాటితో విభేదించదు. తర్వాత పక్షాలు ఉదహరించిన నిర్ణయాలను కోర్టు ప్రస్తావిస్తుంది. (పేరా 25)
  2. Held: ప్రతివాదుల నిర్ణయాల్లో అనేకం, ఒక నిర్దిష్ట చట్టంలో శాసనసభ ఉద్దేశం వల్ల పెండింగ్ ప్రొసీడింగ్స్‌కు వర్తించే చట్ట మార్పులతో వ్యవహరిస్తాయి. వాటితో వివాదం లేదు. ఈ సవరణ చట్టానికి ఆ సూత్రాన్ని వర్తింపజేయడమే ప్రశ్న, ఆ నిర్ణయాలు వర్తించవు. (పేరా 25)
  3. Noted: Ram Sarup v. Munshi లో, pre-emption ను పరిమితం చేయడానికి Punjab Pre-emption Act, 1930 ను Punjab Act 10 of 1960 తో సవరించారు. దానితో విభేదించే డిక్రీలను సెక్షన్ 31 నిషేధించింది. సవరణ దాని భాష వల్ల పూర్వవర్తనమని నిర్ణయించారు. (పేరా 25.1)
  4. Noted: Dayawati v. Inderjit లో, Punjab Relief of Indebtedness Act, 1956 సెక్షన్ 6 స్పష్టంగా పూర్వవర్తన ప్రభావం ఇచ్చి, Act ను పెండింగ్ దావాలకు వర్తింపజేసింది. కొన్ని లావాదేవీల్లో అది వడ్డీ రేట్లను తగ్గించింది. (పేరా 25.2)
  5. Noted: Lakshmi Narayan Guin v. Niranjan Modak లో, West Bengal Premises Tenancy Act, 1956 సెక్షన్ 13 కొత్త చట్టానికి విరుద్ధమైన ఉత్తర్వులను స్పష్టంగా నిషేధించింది. (పేరా 25.3)
  6. Noted: Amarjit Kaur v. Pritam Singh లో, Punjab Pre-emption (Repeal) Act, 1973 సెక్షన్ 3 ప్రారంభం తర్వాత pre-emption డిక్రీలను స్పష్టంగా నిషేధించింది. (పేరా 25.4)
  7. Held: V.K. Surendra v. V.K. Thimmaiah తో విభేదం లేదు. అది ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తి స్వభావంపై presumption, రుజువు భారంతో వ్యవహరిస్తుంది, సాక్ష్య నియమాన్ని మాత్రమే చెబుతుంది. (పేరా 25.5)
  8. Noted: S. Sai Reddy v. S. Narayana Reddy లో, తండ్రిపై కుమారుడు వేసిన partition దావాలో preliminary decree ఇచ్చారు. final decree కు ముందు, A.P. Amendment Act, 1986 అవివాహిత కుమార్తెలకు వాటాను ఇచ్చింది, వాదన సమర్థించబడింది. (పేరా 25.6)
  9. Held: ఆ కేసు ఈ వివాదాంశంతో వ్యవహరించదు. కుమార్తె క్లెయిమ్ చేసిన coparcener ప్రారంభంలో జీవించి లేని, లేదా వాటాలు ఇప్పటికే స్ఫటికీకరించిన కేసు కాదు. Prema, Ganduri కి కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది. (పేరా 25.6)
  10. Held: notional partition తర్వాత కూడా ఉమ్మడి కుటుంబం కొనసాగుతుందని State of Maharashtra v. Narayan Rao గమనించింది. ఇక్కడ అది సహాయపడదు. ప్రారంభంలో జీవించి ఉన్న coparcenary సభ్యుడైన coparcener కుమార్తెకు హక్కు ఇస్తారని సవరణ పాఠం చూపుతుంది. (పేరా 25.7)
  11. Held: State of Rajasthan v. Mangilal Pindwal ((1996) 5 SCC 60), West U.P. Sugar Mills Assn. v. State of U.P. ((2002) 2 SCC 645) రద్దు ప్రభావంతో వ్యవహరిస్తాయి, పూర్వవర్తనంతో కాదు. (పేరా 25.8)
  12. Noted: M. Prithviraj అభిప్రాయం పైన తీసుకున్న అభిప్రాయానికి అనుగుణంగా కనిపిస్తుంది. అది హైకోర్టుకు కట్టుబడి ఉండే precedent, కానీ ప్రశ్నించిన తీర్పులో దానిని ప్రస్తావించలేదు. (పేరా 26)
  13. Noted: Prithviraj, Sheela Devi v. Lal Chand ((2006) 8 SCC 581), G. Sekar v. Geetha ((2009) 6 SCC 99, పేరా 30), Bagirathi v. S. Manivanan (AIR 2005 Mad 250 (DB)) పై ఆధారపడింది. (పేరా 26)
  14. Noted: Sheela Devi లో, వారసత్వం 1989లో తెరుచుకుంది కాబట్టి 2005 సవరణకు వర్తింపు ఉండదని కోర్టు గమనించింది. సెక్షన్ 6 సాధారణ నియమాలకు మినహాయింపు అని కూడా గమనించింది. (పేరా 26)
  15. Noted: Badrinarayan Shankar Bhandari v. Ompraskash Shankar Bhandari (AIR 2014 Bom 151) లో బాంబే హైకోర్టు Full Bench కూడా ఈ అభిప్రాయానికి అనుగుణంగా కనిపిస్తుంది. (పేరా 26)
  16. Noted: Gurupad Khandappa Magdum v. Hirabai Khandappa Magdum ((1978) 3 SCC 383), Shyama Devi v. Manju Shukla ((1994) 6 SCC 342), Anar Devi v. Parmeshwari Devi ((2006) 8 SCC 656) లో, Explanation 1 లో coparcener మరణానికి ముందు partition అనే deeming కల్పనకు కోర్టు పూర్తి ప్రభావం ఇచ్చింది. (పేరా 26.1)
  17. Noted: Vaishali Satish Ganorkar v. Satish Keshaorao Ganorkar (AIR 2012 Bom 101) లో, కుమార్తె సవరణ తర్వాత జన్మిస్తే తప్ప అది వర్తించదని బాంబే హైకోర్టు నిర్ణయించింది. తర్వాతి పెద్ద ధర్మాసనం భిన్న అభిప్రాయం తీసుకుంది. (పేరా 26.2)
  18. Held: కుమార్తె సవరణ తర్వాత జన్మించడం అవసరమైన షరతు అని నిర్ణయించడానికి కోర్టుకు కారణం కనిపించదు. కుమార్తె జీవించి ఉండాలి, సవరణ తేదీన ఆమె తండ్రి కూడా జీవించి ఉండాలి, అంతే అవసరం. (పేరా 26.2)
  19. Noted: కుటుంబ సెటిల్మెంట్ రిజిస్టర్ కానవసరం లేదని చెప్పడానికి Kale v. Dy. Director of Consolidation ((1976) 3 SCC 119), Digambar Adhar Patil v. Devram Girdhar Patil ((1995) Supp. 2 SCC 428) ను ఉదహరించారు. అప్పీలు కోర్టు ట్రయల్ కోర్టు కారణాలతో వ్యవహరించాలని Santosh Hazari v. Purushottam Tiwari ((2001) 3 SCC 179) చెబుతుంది. (పేరా 26.3)
  20. Noted: partition ముందున్న హక్కులను గుర్తిస్తుంది, కొత్త హక్కులను సృష్టించదని చెప్పడానికి Kannaiyan v. The Assistant Collector of Central Excise (1969 (2) MLJ 277), C.I.T. Gujarat v. Keshavlal Lallubhai Patel ((1965) 2 SCR 100), Umayal Achi v. Lakshmi Achi (AIR 1945 FC 25), Shivappa Laxman v. Yellawa Shivappa Shivagannavar (AIR 1954 Bom 47) ను ఉదహరించారు. (పేరా 26.4)
  21. Noted: సాధారణంగా ఉత్తర్వు పేరా 24 లోని operative భాగంతో ముగిసేది. ముస్లిం మహిళలపై లింగ వివక్ష అనే మరో అంశాన్ని Part II గా వ్యవహరిస్తారు. (పేరా 26.5)

Part II: ముస్లిం మహిళలపై లింగ వివక్ష

  1. Noted: ఈ అప్పీలులో నేరుగా లేని, ముస్లిం మహిళల హక్కులపై లింగ వివక్ష అనే ముఖ్యమైన అంశాన్ని కొందరు న్యాయవాదులు లేవనెత్తారు. రాజ్యాంగ హామీ ఉన్నా ముస్లిం మహిళలు వివక్ష ఎదుర్కొంటున్నారని వారు చెప్పారు. (పేరా 27)
  2. Noted: ఏకపక్ష విడాకులకు, మొదటి వివాహం సమయంలో భర్త రెండవ వివాహం చేసుకోవడానికి రక్షణ లేదని, ఇది గౌరవం, భద్రతను నిరాకరిస్తుందని వారు సూచించారు. (పేరా 27)
  3. Noted: ఈ వివాదాంశాన్ని Ahmedabad Women Action Group (AWAG) v. Union of India ((1997) 3 SCC 573) లో లేవనెత్తారు. అది శాసనసభకు రాజ్య విధానమని చెప్పి, కోర్టు మెరిట్స్‌లోకి వెళ్లలేదు. Muslim Women (Protection of Rights on Divorce) Act, 1986 పై సవాలు Constitution Bench ముందు పెండింగ్‌లో ఉంది. (పేరా 27)
  4. Noted: uniform civil code కు వాతావరణం అవసరమన్న Sarla Mudgal v. Union of India ((1995) 3 SCC 635) లో Sahai, J. పరిశీలనను ఈ కోర్టు ప్రస్తావించిందని footnote నమోదు చేస్తుంది. Madhu Kishwar v. State of Bihar ((1996) 5 SCC 125) ను కూడా ప్రస్తావించింది: కోర్టు ఎక్కువలో ఎక్కువ సలహా ఇచ్చి దృష్టిని కేంద్రీకరించగలదు. (పేరా 27)
  5. Noted: ఈ అంశం కేవలం విధానానికి కాక, ఆర్టికల్స్ 14, 15, 21 కింద స్త్రీల ప్రాథమిక హక్కులకు, అంతర్జాతీయ సదస్సులు, ఒడంబడికలకు సంబంధించిందని ఎత్తి చూపారు. (పేరా 28)
  6. Noted: పెండింగ్‌లో ఉన్న Constitution Bench వివాదాంశాన్ని Danial Latifi v. Union of India ((2001) 7 SCC 740) లో నిర్ణయించారు. ఆ ధర్మాసనం లింగ వివక్ష అంశాన్ని పరిష్కరించలేదు. ఆర్టికల్ 21 లో గౌరవంతో జీవించే హక్కు ఉందని అది నిర్ణయించింది. (పేరా 28)
  7. Noted: Danial Latifi పై footnote దాని పేరా ముప్పై మూడును ఉదహరిస్తుంది. 1986 Act, maintenance ను iddat కాలానికి పరిమితం చేయడం Section 125 CrPC కు సహేతుక, న్యాయమైన ప్రత్యామ్నాయంగా కనిపించదని అది చెబుతుంది. విడాకులు తీసుకున్న ముస్లిం మహిళలను మతం కారణంగా మాత్రమే ఇతర సముదాయాల మహిళల కంటే అధ్వాన్నంగా చూడటం వల్ల, ఆ Act prima facie ఆర్టికల్స్ 14, 15 ను ఉల్లంఘిస్తుందని అది చెబుతుంది. అది Olga Tellis v. Bombay Municipal Corpn. ([1985] 3 SCC 545), Maneka Gandhi v. Union of India ([1978] 1 SCC 248) ను ఉదహరిస్తుంది. (పేరా 28)
  8. Noted: Javed v. State of Haryana ((2003) 8 SCC 369) లో, బహుభార్యత్వ ఆచారం ప్రజా నైతికతకు హానికరమని, sati లాగే రాజ్యం దానిని అధిగమించగలదని ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం గమనించింది. మతంతో సంబంధం లేకుండా monogamy కు నిబంధన చేసే ప్రవర్తనా నియమాలు చెల్లుతాయని అది చెప్పింది. (పేరా 28)
  9. Noted: John Vallamattom v. UOI ((2003) 6 SCC 611) లో, ధార్మిక ప్రయోజనాల కోసం వీలునామా రాసే క్రైస్తవుల హక్కును పరిమితం చేసే Indian Succession Act, 1925 సెక్షన్ 118 వివక్షాపూరితమని, ఆర్టికల్ 14 ను ఉల్లంఘిస్తుందని నిర్ణయించారు. వివాహం, వారసత్వంపై చట్టాలు మతంలో భాగం కావు, చట్టం కాలంతో మారాలి, అంతర్జాతీయ ఒడంబడికలను ప్రస్తావించవచ్చు. (పేరా 28)
  10. Noted: Charu Khurana v. UOI ((2015) 1 SCC 192) లో, Cine Costume Make-up Artists and Hair Dressers Association సభ్యత్వాన్ని నిరాకరించడంలో లింగ వివక్షను కోర్టు పరిశీలించింది. అలాంటి వివక్ష ప్రాథమిక రాజ్యాంగ హక్కులను ఉల్లంఘిస్తుందని అది నిర్ణయించింది. (పేరా 29)
  11. Held: ఈ అంశాన్ని Public Interest Litigation గా నమోదు చేయాలన్న సూచనను, ముందటి నిర్ణయాల దృష్ట్యా, పరిశీలించాలి. ఇటీవలి పత్రిక వ్యాసాల్లో కూడా ఈ అంశాన్ని ఎత్తి చూపారు. (పేరా 30)
  12. Noted: ఉదహరించిన పత్రిక వ్యాసాలు, 24 సెప్టెంబర్ 2015 The Tribune లో Vandana Shukla రాసిన Muslim Women's quest for equality, 4 అక్టోబర్ 2015 Sunday Express Magazine లో Dipti Nagpaul D'Souza రాసిన In Her Court. (పేరా 30)
  13. Held: PIL ను విడిగా నమోదు చేసి, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఆదేశించినట్లు తగిన ధర్మాసనం ముందు ఉంచాలి. (పేరా 31)
  14. Held: 23 నవంబర్ 2015న తిరిగి రావాల్సిన నోటీసును Attorney General, National Legal Services Authority కి ఇస్తున్నారు. ఇప్పటికే హాజరైన న్యాయవాదులు కోరితే ఏ అభిప్రాయంపైనైనా కోర్టుకు సహాయపడవచ్చు. (పేరా 32)

ఆధారాలు (Authorities)

  • Phulavati v. Prakash (AIR 2011 Kar. 78): పూర్వవర్తనాన్ని సమర్థించిన ప్రశ్నించిన కర్ణాటక హైకోర్టు తీర్పు; పక్కన పెట్టారు (పేరాలు 1, 24).
  • M. Prithviraj v. Neelamma N. (ILR 2009 Kar. 3612): తండ్రి 2005కు ముందు మరణిస్తే సవరించిన నిబంధన వర్తించదని నిర్ణయించింది; కోర్టు అభిప్రాయానికి అనుగుణంగా గుర్తించారు (పేరాలు 7, 26).
  • G. Sekar v. Geetha ((2009) 6 SCC 99): హైకోర్టు ఆధారపడింది; Prithviraj లో కూడా ఆధారపడ్డారు (పేరాలు 9, 26).
  • Shyam Sunder v. Ram Kumar ((2001) 8 SCC 24, పేరాలు 22 నుంచి 27): స్పష్టంగా లేదా అవసరమైన ఉద్దేశంతో పూర్వవర్తనమైతే తప్ప ప్రాథమిక నిబంధనపై సవరణ భవిష్యత్తుకే. అనుసరించారు (పేరాలు 14, 17).
  • RBI v. Peerless ((1987) 1 SCC 424), Kehar Singh v. State ((1988) 3 SCC 609), District Mining Officer v. Tata Iron and Steel Co. ((2001) 7 SCC 358), S. Sundaram Pillai v. R. Pattabiraman ((1985) 1 SCC 591), Keshavji Ravji & Co. v. CIT ((1990) 2 SCC 231): వ్యాఖ్యాన నియమాలు (పేరాలు 19-21).
  • Prema v. Nanje Gowda ((2011) 6 SCC 462), Ganduri Koteshwaramma v. Chakiri Yanadi ((2011) 9 SCC 788), V.K. Surendra v. V.K. Thimmaiah ((2013) 10 SCC 211, పేరా 18), Ram Sarup v. Munshi ((1963) 3 SCR 858), Dayawati v. Inderjit ((1966) 3 SCR 275), Amarjit Kaur v. Pritam Singh ((1974) 2 SCC 363), Lakshmi Narayan Guin v. Niranjan Modak ((1985) 1 SCC 270), S. Sai Reddy v. S. Narayana Reddy ((1991) 3 SCC 647), State of Maharashtra v. Narayan Rao ((1985) 2 SCC 321, పేరాలు 8 నుంచి 10): ప్రతివాదులు ఉదహరించారు; వేరు చేశారు (పేరాలు 25 నుంచి 25.7).
  • State of Rajasthan v. Mangilal Pindwal ((1996) 5 SCC 60), West U.P. Sugar Mills Asson. v. State of U.P. ((2002) 2 SCC 645): రద్దు ప్రభావం; సంబంధం లేదు (పేరా 25.8).
  • Sheela Devi v. Lal Chand ((2006) 8 SCC 581), Bagirathi v. S. Manivanan (AIR 2005 Mad 250 (DB)), Badrinarayan Shankar Bhandari v. Ompraskash Shankar Bhandari (AIR 2014 Bom 151, మూలం దాని పేరాలు నలభై నుంచి యాభై ఏడు ఉదహరిస్తుంది): తీసుకున్న అభిప్రాయానికి అనుగుణంగా ఉన్నాయి (పేరా 26).
  • Gurupad Khandappa Magdum v. Hirabai Khandappa Magdum ((1978) 3 SCC 383), Shyama Devi v. Manju Shukla ((1994) 6 SCC 342), Anar Devi v. Parmeshwari Devi ((2006) 8 SCC 656): Explanation 1 లోని deeming కల్పనకు పూర్తి ప్రభావం (పేరా 26.1).
  • Vaishali Satish Ganorkar v. Satish Keshaorao Ganorkar (AIR 2012 Bom 101, పేరాలు 13 నుంచి 37): కుమార్తె సవరణ తర్వాత జన్మించాలి; అంగీకరించలేదు (పేరా 26.2).
  • Kale v. Dy. Director of Consolidation ((1976) 3 SCC 119), Digambar Adhar Patil v. Devram Girdhar Patil ((1995) Supp. 2 SCC 428), Santosh Hazari v. Purushottam Tiwari ((2001) 3 SCC 179), Kannaiyan v. The Assistant Collector of Central Excise (1969 (2) MLJ 277), C.I.T. Gujarat v. Keshavlal Lallubhai Patel ((1965) 2 SCR 100), Umayal Achi v. Lakshmi Achi (AIR 1945 FC 25), Shivappa Laxman v. Yellawa Shivappa Shivagannavar (AIR 1954 Bom 47, పేరా 4): అప్పీలుదారులు ఉదహరించారు (పేరాలు 26.3-26.4).
  • Ahmedabad Women Action Group (AWAG) v. Union of India ((1997) 3 SCC 573), Danial Latifi v. Union of India ((2001) 7 SCC 740), Javed v. State of Haryana ((2003) 8 SCC 369), John Vallamattom v. UOI ((2003) 6 SCC 611), Charu Khurana v. UOI ((2015) 1 SCC 192): Part II లో లింగ వివక్షపై (పేరాలు 27-29).
  • Sarla Mudgal v. Union of India ((1995) 3 SCC 635), Madhu Kishwar v. State of Bihar ((1996) 5 SCC 125), Olga Tellis v. Bombay Municipal Corpn. ([1985] 3 SCC 545), Maneka Gandhi v. Union of India ([1978] 1 SCC 248): footnotes లో పేర్కొన్నారు (పేరాలు 27-28).

ప్రస్తావించిన నిబంధనలు

  • Section 6, Hindu Succession Act, 1956 (Hindu Succession (Amendment) Act, 2005, Act 39 of 2005 కు ముందు, తర్వాత): coparcenary ఆస్తిలో ఆసక్తి సంక్రమణ.
  • Section 6(1), దాని proviso (సవరించినది): coparcener కుమార్తె పుట్టుకతో coparcener అవుతుంది, 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు dispositions కాపాడతారు.
  • Section 6(3) (సవరించినది): ప్రారంభం తర్వాత coparcener మరణంపై ఆస్తి విభజించినట్లు భావిస్తారు; కుమార్తెకు కుమారుడితో సమాన వాటా.
  • Section 6(4) (సవరించినది): తండ్రి అప్పులకు కుమారుల pious obligation గుర్తింపు లేదు, ముందటి అప్పులకు proviso తో.
  • Section 6(5), దాని Explanation (సవరించినది): 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు partition కు సెక్షన్ వర్తించదు; partition అంటే రిజిస్టర్డ్ దస్తావేజు లేదా కోర్టు డిక్రీ.
  • Section 6(2) (సవరించినది): సెక్షన్ 6(1) కింద స్త్రీ హిందువు పొందే ఆస్తిని coparcenary యాజమాన్య లక్షణాలతో కలిగి ఉంటారు.
  • సెక్షన్ 6 Explanations 1, 2 (సవరణకు ముందు): మరణానికి ముందు deemed partition, విడిపోయిన వ్యక్తికి intestacy పై క్లెయిమ్ లేదు.
  • Registration Act, 1908: సెక్షన్ 6(5) Explanation దాని కింద సక్రమంగా రిజిస్టర్ చేసిన partition దస్తావేజును ప్రస్తావిస్తుంది.
  • Articles 14, 15, 21, Constitution: లింగ వివక్షపై Part II లో లేవనెత్తారు. Vallamattom భాగంలో ఆర్టికల్ 14 footnote 43 తో అని అర్థం వచ్చేచోట మూలం Article 1443 అని ముద్రించింది.
  • పేర్కొన్న ఇతర Acts: Punjab Pre-emption Act, 1930, Punjab Act 10 of 1960 (సెక్షన్ 31); Punjab Relief of Indebtedness Act, 1956 (సెక్షన్ 6); West Bengal Premises Tenancy Act, 1956 (సెక్షన్ 13); Punjab Pre-emption (Repeal) Act, 1973 (సెక్షన్ 3); A.P. Amendment Act, 1986; Muslim Women (Protection of Rights on Divorce) Act, 1986; Indian Succession Act, 1925 (సెక్షన్ 118); Code of Criminal Procedure సెక్షన్ 125.

తీర్పు

  1. Civil Appeal No. 7217 of 2013 అనుమతించబడింది. హైకోర్టు ఉత్తర్వు పక్కన పెట్టబడింది (పేరా 24).
  2. విషయం చట్ట ప్రకారం కొత్తగా నిర్ణయించడానికి హైకోర్టుకు remand చేయబడింది (పేరా 24).
  3. మిగతా విషయాలన్నీ (సంబంధిత Special Leave Petitions) 24 నవంబర్ 2015న విడిగా విచారణకు జాబితా చేయబడ్డాయి (పేరా 24).
  4. ఆ రోజు ఉత్తర్వు నమోదు చేసినట్లు, పెండింగ్ దరఖాస్తులన్నీ పరిష్కరించబడ్డాయి (ఉత్తర్వు).
  5. ముస్లిం మహిళలపై లింగ వివక్షపై ఒక PIL ను విడిగా నమోదు చేసి, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఆదేశించినట్లు తగిన ధర్మాసనం ముందు ఉంచాలని కోర్టు ఆదేశిస్తుంది (పేరా 31).
  6. Attorney General, National Legal Services Authority కి 23 నవంబర్ 2015న తిరిగి రావాల్సిన నోటీసు ఇచ్చారు. ఇప్పటికే హాజరైన న్యాయవాదులు కోరితే కోర్టుకు సహాయపడవచ్చు (పేరా 32).
  7. తీర్పు ఖర్చులపై ఉత్తర్వును నమోదు చేయలేదు.

న్యాయసూత్రం / Ratio

Hindu Succession (Amendment) Act, 2005 భవిష్యత్తుకే వర్తిస్తుంది. కుమార్తెలు ఎప్పుడు జన్మించినా, దాని హక్కులు "applicable to living daughters of living coparceners as on 9th September, 2005" అని కోర్టు నిర్ణయిస్తుంది. అంటే 9 సెప్టెంబర్ 2005 నాటికి జీవించి ఉన్న coparceners యొక్క జీవించి ఉన్న కుమార్తెలకు వర్తిస్తాయి. 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు dispositions, partitions ప్రభావితం కావు, శాసనబద్ధ notional partition ను సెక్షన్ 6(5) Explanation కవర్ చేయదు.

తదుపరి పరిణామాలు

ఈ కేసును ఒక తర్వాతి సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ప్రస్తావిస్తుంది. దానిని దాని సొంత పాఠం చెప్పినంతవరకే వివరించారు.

Vineeta Sharma v. Rakesh Sharma, Civil Appeal Diary No. 32601 of 2018 with connected Special Leave Petitions, Supreme Court of India, 11 ఆగస్టు 2020న నిర్ణయించారు. ధర్మాసనం: Arun Mishra, S. Abdul Nazeer, M.R. Shah, JJ.

  • Prakash v. Phulavati ని ఎలా వర్ణించింది. సెక్షన్ 6 పూర్వవర్తనం కాదని Prakash v. Phulavati లో డివిజన్ బెంచ్ నిర్ణయించిందని ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం నమోదు చేసింది. 9 సెప్టెంబర్ 2005న coparcener, ఆయన కుమార్తె ఇద్దరూ జీవించి ఉన్నప్పుడే అది వర్తిస్తుంది (పేరా 8). Prakash వాస్తవాలను, proviso పూర్వవర్తనం కాదన్న నిర్ధారణను కూడా అది నమోదు చేసింది (పేరా 74).
  • జీవించి ఉన్న coparcener. భర్తీ చేసిన సెక్షన్ 6 కింద హక్కులు 9 సెప్టెంబర్ 2005న జీవించి ఉన్న coparceners యొక్క జీవించి ఉన్న కుమార్తెలకు వస్తాయన్న నిర్ధారణను ధర్మాసనం గమనించింది. coparcenary ఎలా ఏర్పడుతుందో కోర్టు దృష్టికి తీసుకురాలేదని అది చెప్పింది (పేరా 75).
  • విభేదం. పూర్వ coparcener జీవించి ఉండాల్సిన అవసరం లేదని ధర్మాసనం చెప్పింది. survivorship అనేది వారసత్వ విధానం, coparcenary ఏర్పాటు విధానం కాదని చెప్పింది. Prakash లో నిర్దేశించిన జీవించి ఉన్న coparcener భావనతో ఏకీభవించలేకపోయింది (పేరా 75).
  • Notional partition. రిజిస్ట్రేషన్ అవసరం, proviso లేదా సెక్షన్ 6(5), దాని Explanation పరిధిలోకి రాని శాసనబద్ధ notional partition కు వర్తించదని, సెక్షన్ 6 భవిష్యత్తుకే అని Prakash నిర్ణయించిందని ధర్మాసనం నమోదు చేసింది (పేరా 8). deemed partition ప్రభావంతో ఏకీభవించలేకపోయిందని అది చెప్పింది (పేరా 75). సెక్షన్ 6(1)(a) పుట్టుకతో హక్కు ఇస్తుందని, భర్తీ చేసిన సెక్షన్ 6 లో daughter of a living coparcener అనే పదాలు వాడలేదని, కాబట్టి జీవించి ఉన్న coparcener అవసరానికి తావు లేదని అది చెప్పింది.
  • కల్పనను తిరస్కరించడం. Prakash, Danamma లో చర్చించినట్లు, సెక్షన్ 6 proviso లోని శాసనబద్ధ కల్పన ప్రభావాన్ని తిరస్కరించడంలో తనకు సందేహం లేదని ధర్మాసనం చెప్పింది (పేరా 106). 9 సెప్టెంబర్ 2005 నాటికి జీవించి ఉన్న కుమార్తె, తన జన్మ తేదీతో సంబంధం లేకుండా, ఆ తేదీ నుంచి coparcener అవుతుందని, తర్వాత హక్కులు ఇచ్చినప్పుడు preliminary decree ను సవరించవచ్చని అది చెప్పింది. partition కల్పన అసలైన partition ను లేదా coparcenary విచ్ఛిన్నాన్ని తీసుకురాలేదని, preliminary decree తర్వాత కూడా పెండింగ్ ప్రొసీడింగ్స్‌లో కుమార్తెలకు సమాన వాటా వస్తుందని అది చెప్పింది (పేరా 129(iv)).
  • వాస్తవాల స్మరణ. పేరా 74 లో ధర్మాసనం Prakash వాస్తవాలను పునరుద్ఘాటించింది: తండ్రి 1988లో మరణించాడు, దావా 1992లో దాఖలైంది, హైకోర్టు సవరించిన సెక్షన్ 6 ను పెండింగ్ ప్రొసీడింగ్స్‌కు వర్తింపజేసింది. Prakash ను ఆమోదించినందున Danamma పాక్షికంగా రద్దయిందని (పేరా 78), జీవించి ఉన్న coparceners యొక్క జీవించి ఉన్న కుమార్తెలు మాత్రమే క్లెయిమ్ చేయగలరని చెప్పడంలో Mangammal Prakash ను అనుసరించిందని (పేరా 76) అది చెప్పింది.
  • విస్తృత సమాధానాలు. సవరణకు ముందు లేదా తర్వాత జన్మించిన కుమార్తెలు coparceners అని, హక్కు 9 సెప్టెంబర్ 2005 నుంచి, 20 డిసెంబర్ 2004 కు రక్షణలతో అని ధర్మాసనం సమాధానమిచ్చింది (పేరా 129(i)-(ii)). పెండింగ్ విషయాలను వీలైనంతవరకు ఆరు నెలల్లో నిర్ణయించాలని అది కోరింది (పేరా 130). సెక్షన్ 6 ఇచ్చిన సమానత్వ హక్కును కుమార్తెల నుంచి తీసివేయలేమని, విషయాలను మెరిట్స్‌పై నిర్ణయానికి తగిన ధర్మాసనం ముందు ఉంచిందని చెప్పింది.
  • అది నిలుపుకున్నది. తన అభిప్రాయంలో, 9 సెప్టెంబర్ 2005న కుమార్తెలు జీవించి ఉండాలని ధర్మాసనం చెప్పింది (పేరా 75).
  • reference కు సమాధానం. coparcenary లో హక్కు పుట్టుకతో వస్తుంది కాబట్టి, 9 సెప్టెంబర్ 2005న coparcener తండ్రి జీవించి ఉండాల్సిన అవసరం లేదు (పేరా 129(iii)).
  • రద్దు. Prakash v. Phulavati, Mangammal v. T.B. Raju లో వ్యక్తం చేసిన విరుద్ధ అభిప్రాయాలను ధర్మాసనం రద్దు చేసింది. తన నిర్ణయానికి విరుద్ధమైన మేరకు Danamma @ Suman Surpur v. Amar ను పాక్షికంగా రద్దు చేసింది (తీర్పు చివరి పంక్తులు).

విమర్శనాత్మక విశ్లేషణ

తీర్పు పాఠం ఆధారంగా చేసిన విశ్లేషణ.

తీర్పు పూర్వవర్తన ప్రశ్నను మాత్రమే నిర్ణయిస్తుంది. వాస్తవాల్లోకి లేదా ఇతర వివాదాంశాలపై నిర్ధారణల్లోకి వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదని అది చెబుతుంది. అప్పీలును కొత్త నిర్ణయం కోసం అది remand చేస్తుంది, కాబట్టి కుమార్తె అసలు వాటా హైకోర్టుకే వదిలివేయబడింది.

సవరణ వర్తింపుకు తీర్పు ఒకే పరీక్షను ఉపయోగిస్తుంది. 9 సెప్టెంబర్ 2005న జీవించి ఉన్న coparcener యొక్క జీవించి ఉన్న కుమార్తె కావాలని అది కోరుతుంది. coparcenary ఎలా ఏర్పడుతుందో, coparcener ఆ తేదీకి ముందు మరణించినా coparcenary కొనసాగితే ఏమవుతుందో అది విడిగా చర్చించదు.

Part II అప్పీలుకు వెలుపల ఉంది. ముస్లిం మహిళలపై లింగ వివక్ష అప్పీలులో నేరుగా లేదని కోర్టే చెబుతుంది. అది వేరు PIL ను నమోదు చేయడం ద్వారా చర్య తీసుకుంటుంది. తీర్పు వాదనలను, పూర్వ తీర్పులను నమోదు చేస్తుంది, కానీ ఆ అంశంపై ఏమీ నిర్ణయించదు.

ప్రాముఖ్యత

  • సామాజిక శాసనమైనా, సెక్షన్ 6 కి 2005 సవరణ భవిష్యత్తుకే అని కోర్టు చెప్పింది.
  • కుమార్తె coparcenary హక్కును 9 సెప్టెంబర్ 2005 నాటికి జీవించి ఉన్న coparceners యొక్క జీవించి ఉన్న కుమార్తెలకు ముడిపెట్టింది.
  • 20 డిసెంబర్ 2004కు ముందు partitions ను కాపాడి, సెక్షన్ 6(5) Explanation notional partition ను కవర్ చేయదని చెప్పింది.
  • కుమార్తె సవరణ తర్వాత జన్మించాలన్న అభిప్రాయాన్ని తిరస్కరించింది.
  • ముస్లిం మహిళలపై లింగ వివక్షపై Attorney General, National Legal Services Authority కి నోటీసుతో ఒక వేరు PIL ను ప్రారంభించింది.

పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశాలు

  • ఒక వాక్యంలో వాస్తవాలు: 1988లో తండ్రి మరణించినా ఒక కుమార్తె coparcenary వాటా క్లెయిమ్ చేసింది. హైకోర్టు 2005 సవరణను వర్తింపజేసింది. సుప్రీంకోర్టు అది భవిష్యత్తుకే అని చెప్పి remand చేసింది.
  • నియమం: ప్రాథమిక నిబంధనపై సవరణ స్పష్టంగా లేదా అవసరమైన ఉద్దేశంతో పూర్వవర్తనమైతే తప్ప భవిష్యత్తుకే. సామాజిక శాసనం కూడా అలా నిబంధన చేస్తే తప్ప పూర్వవర్తనం కాదు.
  • పరీక్ష: 9 సెప్టెంబర్ 2005న జీవించి ఉన్న coparceners యొక్క జీవించి ఉన్న కుమార్తెలు, ఎప్పుడు జన్మించినా.
  • ఉచ్చు: ఈ పరీక్ష తర్వాత పాక్షికంగా రద్దయింది. Vineeta Sharma (2020) లో, 9 సెప్టెంబర్ 2005న తండ్రి జీవించి ఉండాల్సిన అవసరం లేదని నిర్ణయించారు.
  • తేదీలు: 20 డిసెంబర్ 2004 (Bill ప్రవేశపెట్టారు; దానికి ముందు partitions కాపాడారు), 9 సెప్టెంబర్ 2005 (ప్రారంభం).
  • Part II: ముస్లిం మహిళలపై లింగ వివక్షపై వేరు PIL. ఇది ratio లో భాగం కాదు.
  • ఫలితం: అప్పీలు అనుమతించబడింది, ఉత్తర్వు పక్కన పెట్టబడింది, విషయం remand చేయబడింది, సంబంధిత విషయాలు 24 నవంబర్ 2015కు జాబితా చేయబడ్డాయి.

ఈ పేజీ తీర్పు పూర్తి పాఠం ఆధారంగా తయారు చేయబడింది.

Home Browse Search Saved