Kamal Gupta v. L.R. Builders Pvt. Ltd. (కమల్ గుప్తా వర్సెస్ ఎల్.ఆర్. బిల్డర్స్)

Pawan Gupta, Kamal Gupta మధ్య కుదిరిన family settlement (కుటుంబ ఆస్తి గురించి కుటుంబ సభ్యుల మధ్య కుదిరిన ఏర్పాటు) ఆర్బిట్రేషన్‌కు దారి తీసింది. ఆ సెటిల్‌మెంట్‌పై సంతకం చేయని ఒక కుమారుడు, కొన్ని కంపెనీలు ఆర్బిట్రేషన్‌లో కూర్చునేందుకు కోర్టు ఉత్తర్వు పొందారు. సుప్రీంకోర్టు ఆ ఉత్తర్వును రద్దు చేసి, రూ.3,00,000 ఖర్చులు విధించింది.

త్వరిత పునశ్చరణ

పూర్తి తీర్పు చదవండి: Supreme Court of India (sci.gov.in)

పక్షకారులు

Kamal Gupta (KG) & Anr. — అప్పీలుదారులు; KG ఫ్యామిలీ సెటిల్‌మెంట్‌లో, ఆర్బిట్రేషన్‌లో పక్షకారుడు. ఆర్బిట్రేషన్‌లో మరో పక్షకారుడైన Pawan Gupta (PG) కూడా అప్పీళ్లు వేశారు (పేరా 7).

M/s L.R. Builders Pvt. Ltd. & Anr. — ప్రతివాదులు; సవాలు చేసిన ఉత్తర్వు (impugned order) ను సమర్థించిన సంతకం చేయని intervenors (పేరాలు 4, 10, 19).

Rahul Gupta (RG) — KG కుమారుడు; ఫ్యామిలీ సెటిల్‌మెంట్‌పై సంతకం చేయలేదు; ఆర్బిట్రేషన్‌లో జోక్యం చేసుకోవాలని, హాజరు కావాలని కోరాడు (పేరాలు 3, 6).

విచారణ చరిత్ర

1. 22 ఆగస్టు 2022: PG, మరొకరు KG తదితరులపై Section 11(6) కింద Arbitration Petition No.1010 of 2022 దాఖలు చేశారు. MoU/FSD లోని Clause 16 కింద sole arbitratorని కోరారు (పేరాలు 3, 16).
2. 13 జూన్ 2023: PG, మరొకరు Section 9 కింద OMP(I) (COMM) No.198 of 2023 దాఖలు చేశారు. ఆస్తులపై మూడో వ్యక్తులకు హక్కులు సృష్టించకుండా, వాటిని బదిలీ చేయకుండా పక్షకారులను ఆపాలని కోరారు (పేరాలు 3, 17).
3. Section 9 కేసులో జోక్యం చేసుకోవడానికి RG, మరొకరు I.A. No.12227 of 2023 దాఖలు చేశారు (పేరాలు 3, 17).
4. Section 11(6) కేసు maintainabilityని వ్యతిరేకించేందుకు, అందులో జోక్యం కోసం RG దరఖాస్తు వేశాడు. తీర్పు దాన్ని I.A. No.13282 of 2023 అని, I.A. No.13282 of 2024 అని రెండు రకాలుగా పేర్కొంది. అది 13 జూలై 2023న దాఖలైంది (పేరాలు 3, 16).
5. 22 మార్చి 2024: learned Single Judge రెండు పిటిషన్లను కలిపి నిర్ణయించారు. సుప్రీంకోర్టు రిటైర్డ్ జడ్జిని sole arbitratorగా నియమించారు. Section 9 పిటిషన్‌ను ఆర్బిట్రేటర్ ముందు Section 17 దరఖాస్తుగా పరిగణించాలని చెప్పారు. జోక్యం దరఖాస్తులను కొట్టివేశారు. రెండు పిటిషన్లు ముగిశాయి (పేరాలు 3, 12, 17).
6. 5 ఆగస్టు 2024: సంతకం చేయని రెండు కంపెనీలు RG ద్వారా, ముగిసిపోయిన Section 11(6) కేసులో I.A. No.37567 of 2024 దాఖలు చేశాయి (పేరాలు 4, 18).
7. RG, సంతకం చేయని మరో తొమ్మిది కంపెనీలు I.A. No.39500 of 2024 కూడా దాఖలు చేశారు (తేదీ పేర్కొనలేదు). జోక్యం, 22 మార్చి 2024 ఉత్తర్వు recall కోరారు. OMP(I)(COMM) No.198 of 2023 లోనూ ఇలాంటి దరఖాస్తు వేశారు (పేరాలు 4, 18).
8. 7 ఆగస్టు 2024: సంతకం చేయని intervenors స్వయంగా గానీ, న్యాయవాది ద్వారా గానీ ఆర్బిట్రేషన్‌లో హాజరు కావచ్చని learned Judge అనుమతించారు (పేరా 5).
9. 12 నవంబర్ 2024: learned Judge 22 మార్చి 2024 ఉత్తర్వును recall చేయడానికి నిరాకరించారు, కానీ 7 ఆగస్టు 2024 ఉత్తర్వును absolute (శాశ్వతం) చేశారు. intervenor కంపెనీల ఆస్తులపై కూడా ఆదేశాలు ఇచ్చారు (పేరా 6).
10. SLP (Civil) Diary No. 9078/2025 నుంచి వచ్చిన అనుబంధ civil appeal కూడా ఉంది; తీర్పు రెండింటినీ నిర్ణయించింది (తీర్పు మొదటి పేజీ).
11. 12 నవంబర్ 2024 ఉత్తర్వుపై PG, KG special leave (అప్పీలుకు సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చే అనుమతి) ద్వారా సుప్రీంకోర్టుకు అప్పీలు చేశారు (పేరాలు 1, 7).

వాస్తవాలు

1. 20 జూన్ 2015న Pawan Gupta (PG), Kamal Gupta (KG) నోటి మాటగా family settlement చేసుకున్నారు (పేరా 3).
2. ఆ నోటి agreement (పక్షకారులు అంగీకరించిన వాగ్దానం లేదా వాగ్దానాల సమూహం) ను తర్వాత రాతపూర్వకం చేసినట్లు చెప్పబడింది. ఆ పత్రం 9 జూలై 2019 నాటి Memorandum of Understanding / Family Settlement Deed (MoU/FSD) (పేరా 3).
3. KG కుమారుడు Rahul Gupta (RG) MoU/FSDపై సంతకం చేయలేదు (పేరా 3).
4. PG, మరొకరు Arbitration and Conciliation Act, 1996 (ఈ చట్టం) లోని Section 11(6) కింద sole arbitratorని కోరారు. non-signatory అయిన RG అందులో జోక్యం చేసుకోవాలని కోరాడు (పేరా 3).
5. PG, మరొకరు MoU/FSD ఆధారంగా చట్టంలోని Section 9 కింద interim measures (వివాదం నడుస్తుండగా తాత్కాలిక రక్షణ) కూడా కోరారు (పేరా 3).
6. 22 మార్చి 2024న sole arbitrator నియామకం జరిగింది. RG MoU/FSDపై సంతకం చేయలేదనే ప్రధాన కారణంతో జోక్యాన్ని నిరాకరించారు (పేరా 3).
7. 5 ఆగస్టు 2024న సంతకం చేయని రెండు కంపెనీలు, authorised representative అయిన RG ద్వారా, ముగిసిన కేసులో I.A. No. 37567 of 2024 దాఖలు చేశాయి. ఆర్బిట్రేషన్‌లో జోక్యం చేసుకోవడానికి లేదా హాజరు కావడానికి అనుమతి కోరాయి. తమ జోక్యం దరఖాస్తును పునరుద్ధరించాలని, అన్ని pleadings, ఉత్తర్వులు, అవార్డు అందుబాటులో ఉంచాలని, కోర్టు తగినదిగా భావించే ఇతర ఉత్తర్వు ఇవ్వాలని కూడా కోరాయి (పేరా 4).
8. ఆర్బిట్రేషన్‌లో ఇచ్చిన ఒక concession ను పక్షకారులే ఉల్లంఘిస్తున్నారని అవి చెప్పాయి (పేరా 4).
9. RG, సంతకం చేయని మరో తొమ్మిది కంపెనీలు I.A. No.39500 of 2024 దాఖలు చేశారు. జోక్యంతో పాటు, 22 మార్చి 2024 ఉత్తర్వును recall చేయాలని అది కోరింది (పేరా 4).
10. 7 ఆగస్టు 2024న సంతకం చేయని intervenors (జరుగుతున్న కేసులో చేరాలని కోరే బయటివారు) ఆర్బిట్రేషన్‌లో హాజరు కావచ్చని learned Judge అనుమతించారు. ఈ చోట సుప్రీంకోర్టు ఆ దరఖాస్తును I.A. No.35767 of 2024 అని పేర్కొంది (పేరా 5).
11. 12 నవంబర్ 2024న, మరొక జడ్జి ఇచ్చిన ఉత్తర్వు కాబట్టి, 22 మార్చి 2024 ఉత్తర్వును recall లేదా review చేయడానికి learned Judge నిరాకరించారు (పేరా 6).
12. అదే ఉత్తర్వులో, sole arbitrator ముందు జరిగే అన్ని భావి ప్రొసీడింగ్స్‌లో RG హాజరు కావచ్చని చెప్పారు. 7 ఆగస్టు 2024 ఉత్తర్వును absolute చేశారు (పేరా 6).
13. RG దాఖలు చేసిన submissions లోని Annexure A, B లో ఉన్న intervenor కంపెనీల ఆస్తులు ఆర్బిట్రేషన్ పరిధికి బయట ఉంటాయని కూడా ఆదేశించారు. Annexure B ఆస్తులపై ఆర్బిట్రేషన్ వాటిలో 77% కే పరిమితం (పేరా 6).
14. ఆర్బిట్రేషన్ పక్షకారులైన PG, KG 12 నవంబర్ 2024 ఆదేశాలను సవాలు చేశారు (పేరా 7).

లేవనెత్తిన వివాదాంశాలు

1. ఆర్బిట్రేషన్ ప్రొసీడింగ్స్‌కు దారితీసిన ఒప్పందంపై సంతకం చేయని వ్యక్తి ఆ ప్రొసీడింగ్స్‌లో హాజరు కావడం అనుమతించదగినదేనా (పేరా 2)?
2. చట్టంలోని Section 11(6) కింద ఆర్బిట్రేటర్‌ను నియమించిన తర్వాత, ముగిసిన ఆ ప్రొసీడింగ్స్‌లోనే, మొదలైన ఆర్బిట్రేషన్ గురించి కోర్టు మరిన్ని అనుబంధ (ancillary) ఆదేశాలు ఇవ్వగలదా (పేరా 2)?

వాదనలు

అప్పీలుదారుల (PG, KG) తరఫున, Senior Advocates Mr. C. Aryama Sundaram, Mr. V. Giri:

• 22 మార్చి 2024న Section 11(6) దరఖాస్తు నిర్ణయమైన తర్వాత కోర్టు functus officio అయింది. సంతకం చేయనివారి interim applications విచారించే అధికారం దానికి లేదు (పేరా 8).
• Section 35 ప్రకారం అవార్డు పక్షకారులను, వారి ద్వారా హక్కు కోరేవారిని మాత్రమే బంధిస్తుంది. intervenors MoU/FSDపై సంతకం చేయలేదు, కాబట్టి అవార్డు వారిని బంధించదు. అందువల్ల వారిని హాజరు కావడానికి అనుమతించడం అధికార పరిధి లేనిది (పేరా 8).
• వారు Nimet Resources Inc. & Anr. v. Essar Steels Ltd., In Re: Interplay between Arbitration Agreements under the Arbitration and Conciliation Act, 1996 and the Indian Stamp Act, 1899 లను ఆధారం చేసుకున్నారు (పేరా 8).
• 22 మార్చి 2024 ఉత్తర్వును recall లేదా review చేయనని learned Judge చెప్పారు. కానీ నిజానికి మొత్తం విషయాన్ని మళ్లీ పరిశీలించి కొత్త ఆదేశాలు జోడించారు (పేరా 8).
• సవాలు చేసిన ఉత్తర్వు 22 మార్చి 2024 ఉత్తర్వును వివరంగా ప్రస్తావించి, దాన్నే తన ఆదేశాలకు ఆధారంగా చేసుకుంది (పేరా 8).
• intervenors తమ అభ్యర్థనలను ముందుకు తెచ్చే హక్కు లేదని 22 మార్చి 2024 ఉత్తర్వు చెప్పింది. RG హాజరుకు అనుమతించడం అంటే ముందు నిరాకరించిన ఉపశమనాన్ని ఇవ్వడమే (పేరా 8).
• సంతకం చేయని, పక్షకారుడు కాని వ్యక్తిని హాజరు కావడానికి అనుమతించడం చట్ట పరిధిని దాటింది. అవార్డు అతన్ని బంధించకపోతే, అతను హాజరు కావడానికి కారణమే లేదు (పేరా 9).
• ఆ ఆదేశం Section 42A లోని గోప్యత నియమాన్ని ఉల్లంఘించింది, ఆర్బిట్రల్ ప్రక్రియ స్వయంప్రతిపత్తిని దెబ్బతీసింది (పేరా 9).
• ఉత్తర్వే అధికార పరిధి లేనిది కాబట్టి, దాని అన్ని ఆదేశాలూ నిలవవు. కుటుంబ ఆస్తిలో (family corpus) RGకి 23% వాటా గుర్తించడం కూడా ఇందులో ఉంది (పేరా 9).
• ఆ ప్రకటన ఇప్పటికే ముగిసిన ప్రొసీడింగ్స్‌లో అనుమతించని ఉపశమనాన్ని RGకి ఇచ్చింది. వాస్తవానికి ఆ ఉత్తర్వు Section 11(6) ఉత్తర్వును review చేసి మార్చింది (పేరా 9).

ప్రతివాదుల (సంతకం చేయనివారు) తరఫున, Senior Advocates Mr. Amit Sibal, Mr. J. Sai Deepak, Advocate Ms. Bansuri Swaraj:

• 22 మార్చి 2024 తీర్పులోని 17, 18వ పేరాగ్రాఫుల్లో నమోదైన హామీలను PG, KG ఉల్లంఘించారు. ఆ ఉల్లంఘనే interim applicationsకు దారితీసింది (పేరా 10).
• ఆ undertakings PG, KG లను బంధిస్తాయి; వాటికి విరుద్ధంగా వారు వ్యవహరించలేరు (పేరా 10).
• అందుకే intervenors Code of Civil Procedure, 1908 (Code) లోని Section 151 ను ఆశ్రయించారు (పేరా 10).
• recall అభ్యర్థన చేశారు కానీ అది మంజూరు కాలేదు (పేరా 10).
• RG హాజరుకు అనుమతి, అతని 23% హక్కుల గుర్తింపు సంతకం చేసినవారి undertaking నుంచి వచ్చినవే. అవి 22 మార్చి 2024 తీర్పు పర్యవసానం మాత్రమే (పేరా 10).
• ఏ ఆదేశమూ చట్ట పరిధిని దాటలేదు, Section 11(6) ఉత్తర్వుకు విరుద్ధం కాదు. పక్షకారుల హక్కులు sole arbitrator ముందు తేలుతాయి (పేరా 10).
• Section 151 ను సరిగానే ఆశ్రయించారు, కాబట్టి అప్పీళ్లను కొట్టివేయాలి (పేరా 10).

కోర్టు తార్కికం

Atul S. Chandurkar, J. అభిప్రాయం (ధర్మాసనం తరఫున)

1. తీర్పు (Held): రెండు ప్రశ్నలకూ ప్రతికూల సమాధానమే. (పేరా 11)
2. గమనిక (Noted): 22 మార్చి 2024న sole arbitratorని నియమించినప్పుడే జోక్యం అభ్యర్థనను పరిశీలించారు. తమ ఆస్తులపై intervenors భయం అర్థరహితమని ఆ ఉత్తర్వు చెప్పింది. ఆర్బిట్రేటర్ ఆ ఆస్తులను పరిశీలించినా, అవార్డు వారిని బంధించదు. వారి హాజరు అవసరం లేదు. ఆ తీర్పులోని 34వ పేరాగ్రాఫ్ చూపినట్లు జోక్యం దరఖాస్తులు కొట్టివేయబడ్డాయి. (పేరా 12)
3. గమనిక: RG, ఇతర intervenors MoU/FSDపై సంతకం చేయలేదు. (పేరా 13)
4. తీర్పు: Section 35 ప్రకారం అవార్డు పక్షకారులను, వారి ద్వారా హక్కు కోరేవారిని మాత్రమే బంధిస్తుంది. Section 2(h) పక్షకారుడు అంటే ఆర్బిట్రేషన్ ఒప్పందంలోని పక్షకారుడని నిర్వచిస్తుంది. (పేరా 13)
5. తీర్పు: అవార్డు పక్షకారులు కానివారిని బంధించదు కాబట్టి, sole arbitrator ముందు non-signatory హాజరుకు చట్టపరమైన ఆధారం లేదు. (పేరా 13)
6. తీర్పు: చట్టం అలాంటి హక్కు ఏదీ ఇవ్వదు. (పేరా 13)
7. గమనిక: RG, intervenors తమ ద్వారా Section 35 కింద హక్కు కోరుతున్నారని MoU/FSD పక్షకారుల్లో ఎవరూ చెప్పలేదు. (పేరా 13)
8. తీర్పు: Section 11(6) ఉత్తర్వు MoU/FSDపై సంతకం చేసినవారి మధ్య వివాదాలను నిర్ణయించే అధికారం sole arbitratorకు ఇస్తుంది. ఆర్బిట్రేషన్ ఒప్పందంలోని పక్షకారుల మధ్య మాత్రమే ఆర్బిట్రేషన్ జరగవచ్చు. పక్షకారులు తమ ఒప్పంద నిబంధనలకు బద్ధులు. (పేరా 13)
9. తీర్పు: non-signatory ఆర్బిట్రేషన్‌కు అపరిచితుడు. అవార్డు బంధించని అపరిచితుడిని హాజరు కావడానికి అనుమతించడం "charting a course unknown to law" అవుతుంది, అంటే చట్టానికి తెలియని దారిలో వెళ్లడం. (పేరా 13)
10. తీర్పు: అవార్డును non-signatoryపై అమలు చేయాలని చూస్తే, వారికి ఏదైనా పరిష్కారం ఉంటే అది చట్టంలోని Section 36 కింద ఉంటుంది. (పేరా 13)
11. తీర్పు: Section 42A ప్రకారం ఆర్బిట్రేటర్, arbitral institution, పక్షకారులు అన్ని ఆర్బిట్రల్ ప్రొసీడింగ్స్‌ను గోప్యంగా ఉంచాలి. గోప్యత వెనుక శాసన ఉద్దేశం స్పష్టం. అపరిచితుడు హాజరై గమనించడం Section 42A ఉల్లంఘనే. ఈ కారణంతో కూడా ఆ ఉత్తర్వు నిలవదు. (పేరా 14)
12. తీర్పు: non-signatory అయిన RGకి ఇచ్చిన అనుమతి అధికార పరిధి లేనిది, చట్ట పరిధిని దాటినది. మొదటి ప్రశ్నకు ఇదే సమాధానం. (పేరా 15)
13. గమనిక: Section 11(6) దరఖాస్తు MoU/FSD లోని Clause 16 కింద 22 ఆగస్టు 2022న దాఖలైంది. RG, intervenors MoU/FSDలో గానీ, ఆ దరఖాస్తులో గానీ పక్షకారులు కారు. వారు 13 జూలై 2023న జోక్యం దరఖాస్తు వేశారు. (పేరా 16)
14. గమనిక: Section 9 దరఖాస్తు 13 జూన్ 2023న దాఖలైంది. RG తదితరులు అందులోనూ జోక్యం కోరారు. రెండు పిటిషన్లు 22 మార్చి 2024న కలిపి నిర్ణయించబడి ముగిశాయి. ఆ తేదీ తర్వాత ఏదీ పెండింగ్‌లో లేదు. (పేరా 17)
15. గమనిక: చాలా కాలం తర్వాత, 5 ఆగస్టు 2024న, RG, intervenors ముగిసిన కేసులో I.A. No.37567 of 2024 దాఖలు చేశారు. Section 9 కేసులోనూ ఇలాంటి దరఖాస్తు వేశారు. I.A. No.39500 of 2024 recall కూడా కోరింది. (పేరా 18)
16. తీర్పు: 22 మార్చి 2024న ఆర్బిట్రేటర్ నియామకం జరిగిన తర్వాత జోక్యం అభ్యర్థనను విచారించలేరు. హాజరు కోసం కొత్త దరఖాస్తు విచారించే అధికారం కోర్టుకు లేదు. (పేరా 19)
17. తీర్పు: కోర్టు functus officio అయింది. ఇది సమస్య మూలానికి సంబంధించినది. దరఖాస్తును విచారించడంలో learned Judge తప్పు చేశారు. (పేరా 19)
18. గమనిక: తమ undertaking పరిధిలోని ఒక ఆస్తితో సంతకం చేసినవారు వ్యవహరించినందుకు RG తదితరులు బాధపడ్డారని 7 ఆగస్టు 2024 ఉత్తర్వు చూపిస్తుంది. (పేరా 20)
19. తీర్పు: వారి భయం నిజమైనదని అనుకున్నా, non-signatory హాజరును అది సమర్థించదు. (పేరా 20)
20. గమనిక: చట్టం పరిశీలకుడికి (observer) చోటు ఇవ్వదని learned Judge కి తెలుసని 7 ఆగస్టు 2024 ఉత్తర్వులోని 19వ పేరాగ్రాఫ్ చూపిస్తుంది. అయినా అనుమతి ఇచ్చారు. (పేరా 20)
21. తీర్పు: "The direction, even if well-intentioned, does not have any statutory support." — మంచి ఉద్దేశంతో ఇచ్చినా, ఆ ఆదేశానికి చట్టబద్ధమైన ఆధారం లేదు. (పేరా 20)
22. గమనిక: చట్టంలోని Part I అనుమతించిన చోట మాత్రమే Section 5 న్యాయస్థాన జోక్యాన్ని అనుమతిస్తుంది. (పేరా 21)
23. గమనిక: Re: Interplay లో రాజ్యాంగ ధర్మాసనం, కోర్టు ఉటంకించిన భాగంలో, Section 5 కు రెండు కోణాలు ఉన్నాయని చెప్పింది. సానుకూల కోణం Part I స్పష్టంగా అనుమతించిన విషయాల్లో కోర్టులకు అధికారం ఇస్తుంది. ప్రతికూల కోణం ట్రిబ్యునల్‌కు ప్రత్యేక అధికారం ఉన్నచోట కోర్టులను అడ్డుకుంటుంది. non obstante clause (చట్టం స్పష్టంగా అనుమతించిన విషయాలకే న్యాయస్థాన జోక్యాన్ని పరిమితం చేసే Section 5 లోని నిబంధన) న్యాయస్థాన జోక్యాన్ని పరిమితం చేస్తుంది. (పేరా 21)
24. గమనిక: Re: Interplay Bhaven Construction ను ఆధారం చేసుకుంది. అక్కడ ముగ్గురు జడ్జీలు, ఈ నిబంధన UNCITRAL Model Law ను స్వీకరించి అధిక న్యాయస్థాన జోక్యాన్ని తగ్గించే ఉద్దేశాన్ని ప్రతిబింబిస్తుందని చెప్పారు. కనీస న్యాయస్థాన జోక్యం అనే ఉద్దేశం నెరవేరేలా ప్రతి నిబంధనను Section 5 తో కలిపి చదవాలని Re: Interplay ఇంకా చెప్పింది. (పేరా 21)
25. గమనిక: Re: Interplay, కోర్టు ఉటంకించిన రెండో భాగంలో, ఈ చట్టం ఒక self-contained code (తన విషయాన్ని తానే పూర్తిగా నియంత్రించే చట్టం) అని చెప్పింది. ఆర్బిట్రేటర్ల నియామకం, ఆర్బిట్రేషన్ ప్రారంభం, అవార్డు, దానిపై సవాళ్లు, దాని అమలు అన్నీ ఇందులోనే ఉంటాయి. (పేరా 22)
26. గమనిక: అలాంటి code ఒక విధానాన్ని నిర్దేశిస్తే, సాధారణ విధానం పరోక్షంగా మినహాయించబడుతుంది. చట్టం అనుమతించినది అది చెప్పిన పద్ధతిలోనే చేయాలి. అది చెప్పనిది చేయకూడదు. చట్టం చెబితే తప్ప ఇతర చట్టాలు జోక్యం చేసుకోలేవు. (పేరా 22)
27. తీర్పు: 22 మార్చి 2024న Section 11(6) కింద ఆర్బిట్రేటర్ నియామకం జరిగాక, ఆ సెక్షన్ కింద చేయాల్సింది ఇంకేమీ మిగలలేదు. (పేరా 23)
28. తీర్పు: హాజరు కోసం చేసిన అభ్యర్థన Section 11(6) పరిధిని దాటింది, కాబట్టి దాన్ని విచారించలేరు. దాని కోసం Code లోని Section 151 ను ఉపయోగించలేరు. (పేరా 23)
29. తీర్పు: ఆర్బిట్రేటర్‌ను నియమించి కేసును ముగించిన తర్వాత కోర్టు functus officio అయింది. Part I లో లేని అభ్యర్థనను Section 5 స్ఫూర్తి కూడా అడ్డుకుంటుంది. ఆ ఆదేశం Section 42A కు కూడా విరుద్ధం. రెండో ప్రశ్నకు ఇదే సమాధానం. (పేరా 23)
30. తీర్పు: ముగిసిన ప్రొసీడింగ్స్‌లో వేసిన దరఖాస్తులు తప్పుడు ఆలోచనతో వేసినవి. ఆ ప్రొసీడింగ్స్‌ను మళ్లీ తెరవాలనే ప్రయత్నం "amounted to an abuse of the process of law", అంటే న్యాయ ప్రక్రియ దుర్వినియోగమే. వాటిని వెంటనే తిరస్కరించాల్సింది. వాటిని merits పై నిర్ణయించడంలో learned Judge తప్పు చేశారు. (పేరా 24)

ఇక్కడ ముగిసిన ప్రొసీడింగ్స్‌ను మళ్లీ తెరవాలనే ప్రయత్నానికి కోర్టు abuse of process (కోర్టు ప్రక్రియ దుర్వినియోగం) అనే పదాన్ని వాడింది (పేరా 24).

చర్చించిన నిబంధనలు

• Section 2(h), Arbitration and Conciliation Act, 1996: పక్షకారుడు అంటే ఆర్బిట్రేషన్ ఒప్పందంలోని పక్షకారుడు (పేరా 13).
• Section 5: చట్టంలోని Part I అనుమతించిన చోట మాత్రమే కోర్టులు జోక్యం చేసుకోవచ్చు (పేరాలు 21, 23).
• Section 9: పక్షకారుడు interim measures కోసం కోర్టును కోరవచ్చు; ఇక్కడ ఆస్తులతో లావాదేవీలు ఆపాలని కోరారు (పేరాలు 3, 17).
• Section 11(6): దీని కింద కోర్టు sole arbitratorని నియమించింది; నియామకం తర్వాత దీని కింద చేయాల్సింది ఏమీ మిగలలేదు (పేరాలు 2, 3, 16, 19, 23).
• Section 17: interim measures కోసం వేసిన Section 9 పిటిషన్‌ను దీని కింద దరఖాస్తుగా పరిగణించి sole arbitrator నిర్ణయించాలి (పేరాలు 3, 17).
• Section 35: arbitral award (ఆర్బిట్రేటర్ ఇచ్చే నిర్ణయం) పక్షకారులను, వారి ద్వారా హక్కు కోరేవారిని మాత్రమే బంధిస్తుంది (పేరాలు 8, 13).
• Section 36: అవార్డును non-signatoryపై అమలు చేయాలని చూస్తే, వారికి ఏదైనా పరిష్కారం ఉంటే అది దీని కింద లభిస్తుంది (పేరా 13).
• Section 42A: ఆర్బిట్రేటర్, arbitral institution, పక్షకారులు అన్ని ఆర్బిట్రల్ ప్రొసీడింగ్స్‌ను గోప్యంగా ఉంచాలి (పేరాలు 9, 14, 23).
• చట్టంలోని Part I: Part I అనుమతించిన చోట మాత్రమే న్యాయస్థాన జోక్యం (పేరాలు 21, 23).
• Section 151, Code of Civil Procedure, 1908: intervenors దీన్ని ఆశ్రయించారు; ఇక్కడ వర్తించదని కోర్టు చెప్పింది (పేరాలు 10, 23).
• MoU/FSD లోని Clause 16: sole arbitratorని కోరిన ఆర్బిట్రేషన్ క్లాజు (పేరా 16).

Authorities

• Nimet Resources Inc. & Anr. v. Essar Steels Ltd., (2009) 17 SCC 313: అప్పీలుదారులు ఆధారం చేసుకున్నారు (పేరా 8).
• In Re: Interplay between Arbitration Agreements under the Arbitration and Conciliation Act, 1996 and the Indian Stamp Act, 1899, 2023 INSC 1066: అప్పీలుదారులు ఆధారం చేసుకున్నారు (పేరా 8). Section 5, self-contained code పై దాని ఉటంకించిన భాగాలను కోర్టు అనుసరించింది (పేరాలు 21–22).
• Secur Industries Ltd. v. Godrej & Boyce Mfg. Co. Ltd., (2004) 3 SCC 447: Section 5 లోని non obstante clause పై Re: Interplay మొదటి ఉటంకించిన భాగంలో ప్రస్తావించబడింది (పేరా 21).
• Bhaven Construction v. Sardar Sarovar Narmada Nigam Ltd., (2022) 1 SCC 75: ముగ్గురు జడ్జీల ధర్మాసనం; అధిక న్యాయస్థాన జోక్యం తగ్గింపుపై Re: Interplay లో ఉటంకించబడింది (పేరా 21).
• Pasl Wind Solutions (P) Ltd. v. GE Power Conversion (India) (P) Ltd., (2021) 7 SCC 1, Kandla Export Corpn. v. OCI Corpn., (2018) 14 SCC 715: చట్టం self-contained code అనే అంశంపై Re: Interplay రెండో ఉటంకించిన భాగంలో ప్రస్తావించబడ్డాయి (పేరా 22).
• Subal Paul v. Malina Paul, (2003) 10 SCC 361: Re: Interplay రెండో ఉటంకించిన భాగంలో ప్రస్తావించబడింది; self-contained code సాధారణ విధానాన్ని పరోక్షంగా మినహాయిస్తుంది (పేరా 22).

తీర్పు

1. interim applications పై ఇచ్చిన 12 నవంబర్ 2024 ఉత్తర్వు రద్దు చేయబడింది (పేరా 25).
2. 22 మార్చి 2024 ఉత్తర్వు ప్రకారం పక్షకారులు తమ హక్కులను తేల్చుకోవచ్చు (పేరా 25).
3. ఈ మేరకు అప్పీళ్లు అనుమతించబడ్డాయి (పేరా 25).
4. ఖర్చులు: ప్రతివాదులు రెండు వారాల్లోగా Supreme Court Advocates On-Record Association కు రూ.3,00,000 (మూడు లక్షల రూపాయలు) చెల్లించాలి (పేరా 25).

న్యాయసూత్రం / Ratio

ఆర్బిట్రేషన్ ఒప్పందంపై సంతకం చేయని వ్యక్తికి, సంతకం చేసినవారి మధ్య జరిగే ఆర్బిట్రల్ ప్రొసీడింగ్స్‌లో హాజరయ్యే హక్కు లేదు. Section 35 కింద అవార్డు అతన్ని బంధించదు; అతని హాజరు Section 42A కింద గోప్యతను ఉల్లంఘిస్తుంది (పేరాలు 13–15). కోర్టు Section 11(6) కింద ఆర్బిట్రేటర్‌ను నియమించి కేసును ముగించిన తర్వాత functus officio అవుతుంది. ఆ తర్వాత మరిన్ని ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు; ఆ లోటును Section 151 CPC పూరించలేదు (పేరాలు 19, 23).

ముఖ్య తీర్పు: కోర్టుకు "legal right conferred by the Act that would enable a non-party to the agreement to remain present in arbitration proceedings" ఏదీ కనిపించలేదు — అంటే ఒప్పందంలో పక్షకారుడు కానివారు ఆర్బిట్రేషన్‌లో హాజరయ్యే హక్కును చట్టం ఇవ్వదు (పేరా 13).

విమర్శనాత్మక విశ్లేషణ

తీర్పు పాఠం ఆధారంగా విశ్లేషణ.

• సంతకం చేయనివారి ఆస్తి క్లెయిమ్‌లను, RG కోరిన 23% వాటాను కోర్టు నిర్ణయించలేదు. 12 నవంబర్ 2024 ఉత్తర్వును పూర్తిగా రద్దు చేసి, పక్షకారులను 22 మార్చి 2024 ఉత్తర్వుకే వదిలింది (పేరాలు 9–10, 25).
• non-signatoryకి మిగిలిన రక్షణ అమలు దశలో Section 36 మాత్రమే. ఆ పరిష్కారానికి తీర్పు "if any" (ఏదైనా ఉంటే) అని జోడించింది, దాన్ని ఇంకా వివరించలేదు (పేరా 13).
• పాఠంలో దరఖాస్తు సంఖ్యలు మారుతున్నాయి. I.A. No.13282 ఒక చోట 2023, మరో చోట 2024 అని ఉంది (పేరాలు 3, 16).
• హాజరు దరఖాస్తు మూడు చోట్ల I.A. No.37567 of 2024 అని, ఒక చోట No.35767 of 2024 అని ఉంది (పేరాలు 4-5, 18-19).
• ఉత్తర్వులు ఇచ్చిన Single Judge ఏ కోర్టుకు చెందినవారో తీర్పు పేర్కొనలేదు. కేవలం learned Judge అని మాత్రమే అంటుంది (పేరాలు 3, 5–6, 17).

ప్రాముఖ్యత

• ఆర్బిట్రేషన్ ఒప్పందంలోని పక్షకారులకే ఆర్బిట్రేషన్ పరిమితమని ఇది ధృవీకరిస్తుంది. బయటివారు పరిశీలకులుగా కూర్చోలేరు (పేరాలు 13, 20).
• Section 42A గోప్యత బయటివారు విచారణలకు హాజరు కావడాన్ని అడ్డుకుంటుందని ఇది చదువుతుంది (పేరా 14).
• Section 11(6) కోర్టు పాత్రను ఆర్బిట్రేటర్ నియామకానికే పరిమితం చేస్తుంది. ఆ తర్వాత కోర్టు ఆర్బిట్రేషన్‌ను నిర్వహించలేదు (పేరాలు 19, 23).
• Re: Interplay లో రాజ్యాంగ ధర్మాసనం Section 5 కు ఇచ్చిన అర్థాన్ని, అంటే కనీస న్యాయస్థాన జోక్యాన్ని, ఇది వర్తింపజేస్తుంది (పేరాలు 21–22).
• ముగిసిన ప్రొసీడింగ్స్‌ను మళ్లీ తెరవాలనే ప్రయత్నాన్ని కోర్టు న్యాయ ప్రక్రియ దుర్వినియోగం అని చెప్పి, రూ.3,00,000 ఖర్చులు విధించింది (పేరాలు 24–25).

పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• నియమం: సంతకం చేసినవారి మధ్య జరిగే ఆర్బిట్రల్ ప్రొసీడింగ్స్‌లో non-signatory హాజరు కాలేరు (పేరా 15). ఉచ్చు: మంచి ఉద్దేశంతో ఇచ్చిన కోర్టు ఉత్తర్వు కూడా దీన్ని మార్చదు; దానికి చట్టబద్ధమైన ఆధారం లేదు (పేరా 20).
• నియమం: Section 35 కింద అవార్డు పక్షకారులను, వారి ద్వారా హక్కు కోరేవారిని మాత్రమే బంధిస్తుంది. Section 2(h) పక్షకారుడిని నిర్వచిస్తుంది (పేరా 13).
• నియమం: అపరిచితుడు ప్రొసీడింగ్స్‌ను గమనిస్తే Section 42A గోప్యత ఉల్లంఘన అవుతుంది (పేరా 14).
• నియమం: Section 11(6) కింద ఆర్బిట్రేటర్‌ను నియమించిన తర్వాత కోర్టు functus officio (పేరా 19). ఉచ్చు: అలాంటి అభ్యర్థనకు Section 151 CPC ను ఉపయోగించలేరు (పేరా 23).
• నియమం: Part I అనుమతించిన చోట మాత్రమే Section 5 న్యాయస్థాన జోక్యాన్ని అనుమతిస్తుంది; ఈ చట్టం ఒక self-contained code (పేరాలు 21–23).
• అవార్డును non-signatoryపై అమలు చేసినప్పుడు, వారికి ఏదైనా పరిష్కారం ఉంటే అది Section 36 కింద (పేరా 13).
• ఫలితం: 12 నవంబర్ 2024 ఉత్తర్వు రద్దు; రెండు వారాల్లో Supreme Court Advocates On-Record Association కు రూ.3,00,000 ఖర్చులు (పేరా 25).

ఈ పేజీ తీర్పు పూర్తి పాఠం ఆధారంగా తయారు చేయబడింది.