Trespass to land
మరొకరి స్వాధీనంలో ఉన్న భూమిలోకి ప్రత్యక్షంగా, తప్పుగా ప్రవేశించడం, అక్కడే ఉండటం లేదా వస్తువులు ఉంచడం అనే టార్ట్
ఒక నిమిషంలో
Trespass to land అంటే మరొకరి స్వాధీనంలో ఉన్న భూమిలోకి ప్రత్యక్షంగా, సమర్థన లేకుండా ప్రవేశించడం, అక్కడే ఉండటం లేదా దానిపై ఏదైనా ఉంచడం. చట్టం స్వాధీనాన్ని కాపాడుతుంది కాబట్టి నష్టం నిరూపించకుండానే దావా వేయవచ్చు.
పరీక్షల్లో "trespass to land నిర్వచించి అంశాలు, రక్షణలు, పరిహారాలు చెప్పండి" అని, అధికారుల ప్రవేశం లేదా అనుమతి ముగిసిన తర్వాత ఉండిపోయిన వ్యక్తిపై సమస్యగా అడుగుతారు.
పరీక్ష దృష్టి
- ఎంత తరచుగా: అరుదుగా అడిగారు
- సాధారణంగా అడిగే రూపం: రెండూ (దీర్ఘ, సంక్షిప్త సమాధానాలు)
చట్టపరమైన నిబంధన
- Specific Relief Act, 1963, సెక్షన్లు 5, 6: స్థిరాస్తి స్వాధీనం తిరిగి పొందడం. సెక్షన్ 6 సమ్మతి లేకుండా, న్యాయ ప్రక్రియ లేకుండా స్వాధీనం కోల్పోయిన వ్యక్తికి ఆరు నెలల్లో సంక్షిప్త దావాను అనుమతిస్తుంది, హక్కు నిరూపించనవసరం లేదు.
- Specific Relief Act, 1963, సెక్షన్లు 36 నుండి 42: కొనసాగే లేదా పునరావృత trespass ను ఆపడానికి ఇంజంక్షన్లు.
- Indian Easements Act, 1882: దారి హక్కు లేదా ఇతర easement trespass కు రక్షణ కావచ్చు.
- Limitation Act, 1963: హక్కు ఆధారంగా స్వాధీనం కోసం దావాను ప్రతివాది స్వాధీనం వ్యతిరేకంగా మారిన కాలం నుండి 12 ఏళ్లలో వేయాలి.
- భారతీయ న్యాయ సంహిత, 2023: నేరపూరిత అతిక్రమణ నేరం. సివిల్ దావా, క్రిమినల్ కేసు వేరు.
- భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్స్ 21, 300A: ప్రభుత్వ అధికారుల ప్రవేశానికి చట్ట అధికారం ఉండాలి.
అర్థం, నిర్వచనం
Trespass to land అంటే మరొకరి స్వాధీనంలో ఉన్న భూమికి సమర్థన లేని ప్రత్యక్ష జోక్యం. ఈ జోక్యం ప్రవేశం ద్వారా, అనుమతి ముగిశాక ఉండటం ద్వారా, లేదా భూమిపై వస్తువులు ఉంచడం లేదా విసరడం ద్వారా జరగవచ్చు. తప్పిదం వాది స్వాధీనానికి. ఈ టార్ట్ per se (నష్టం నిరూపించకుండానే) దావాకు అర్హం.
వివరణాత్మక విశ్లేషణ
దశ 1: అంశాలు
- భూమికి జోక్యం. ఉపరితలం, కింది మట్టి, యజమాని సహేతుకంగా వాడే ఎత్తు వరకు పైన గాలి స్థలం ఇందులో ఉంటాయి. భూమిలో భవనాలు, దానికి బిగించిన వస్తువులు ఉంటాయి.
- ప్రత్యక్షత. ప్రవేశం ప్రతివాది చర్య నుండి నేరుగా రావాలి. పొగ వంటి పరోక్ష హాని nuisance.
- స్వచ్ఛంద చర్య. బలంతో భూమిపైకి విసిరివేయబడిన వ్యక్తి trespasser కాదు. విసిరినవాడు బాధ్యుడు.
- వాదికి స్వాధీనం. వాదికి వాస్తవ లేదా చట్టం భావించే స్వాధీనం, లేదా తక్షణ స్వాధీన హక్కు ఉండాలి.
- చట్టబద్ధ సమర్థన లేదు.
దశ 2: ఎవరు దావా వేయగలరు
- స్వాధీనంలో ఉన్న వ్యక్తి, తప్పుగా స్వాధీనం చేసుకున్నవాడు కూడా, మెరుగైన హక్కు లేని అపరిచితుడిపై దావా వేయగలడు.
- కౌలు కాలంలో కౌలుదారుకు స్వాధీనం ఉంటుంది కాబట్టి భూస్వామి అపరిచితుడిపై trespass కు దావా వేయలేడు. trespass అతని reversion కు (భూమి తిరిగి పొందే హక్కుకు) హాని చేస్తే దావా వేయగలడు.
- మెరుగైన హక్కు ఉన్న వ్యక్తి తప్ప అందరిపై స్వాధీనం మంచి హక్కు.
దశ 3: Trespass రూపాలు
- ప్రవేశం. భూమిపై నడవడం, వాహనం నడపడం లేదా జంతువు లేదా వస్తువును పంపడం. Basely v. Clarkson (1681) లో ప్రతివాది తన పొరుగువారి భూమిలో అది తనదని భావించి పొరపాటుగా గడ్డి కోశాడు. యాజమాన్యంపై పొరపాటు రక్షణ కాదు కాబట్టి అతడు బాధ్యుడు.
- ఉండిపోవడం. licence ఉపసంహరించిన లేదా ముగిసిన తర్వాత ఉండటం.
- వస్తువులు ఉంచడం. Kelsen v. Imperial Tobacco Co. (1957) లో పొరుగు గోడకు బిగించిన ప్రకటన బోర్డు వాది గాలి స్థలంలోకి ఎనిమిది అంగుళాలు చొచ్చుకువెళ్లడం trespass.
- గాలి స్థలం. Bernstein v. Skyviews & General Ltd. (1978) లో యజమాని వినియోగానికి భంగం కలిగించని ఎత్తులో ఎగరడం trespass కాదు. యజమాని హక్కులు భూమి సాధారణ వినియోగం, అనుభవానికి అవసరమైన ఎత్తు వరకు మాత్రమే.
దశ 4: కొనసాగే trespass
- భూమిపై వస్తువు వదిలివేయడం వంటి కొనసాగే trespass కొనసాగే trespass. ప్రతి రోజు కొత్త దావా కారణం పుడుతుంది.
- వాది పదేపదే దావా వేయవచ్చు, వస్తువు తొలగింపుకు ఇంజంక్షన్ కోరవచ్చు.
దశ 5: Trespass ab initio
చట్టం అధికారంతో ప్రవేశించి దాన్ని దుర్వినియోగం చేసిన వ్యక్తిని మొదటి నుండే trespasser గా పరిగణిస్తారు. ఈ నియమం చట్టం అనుమతించిన ప్రవేశానికి వర్తిస్తుంది, యజమాని అనుమతికి కాదు. ప్రవేశం తర్వాత అధికార దుర్వినియోగం మొత్తం ప్రవేశాన్ని తప్పుగా చేస్తుంది. ఈ నియమం ఇప్పుడు ఇరుకైనదిగా భావించబడుతుంది, కోర్టులు జాగ్రత్తగా వర్తింపజేస్తాయి.
దశ 6: ప్రభుత్వ అధికారుల ప్రవేశం
Entick v. Carrington లో రాజు సందేశహరులు Secretary of State వారెంట్తో Entick ఇంట్లోకి ప్రవేశించారు. నాలుగు గంటలు ఉండి అతని పుస్తకాలు, పత్రాలు తీసుకున్నారు. వారెంట్ పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం, చెల్లదు అని కోర్టు తీర్పు చెప్పింది. ప్రభుత్వ అధికారులు ప్రైవేట్ ఆస్తిలోకి ప్రవేశించడానికి చట్టబద్ధ అధికారం కావాలనే నియమానికి ఈ కేసు ఆధారం.
దశ 7: రక్షణలు
- సమ్మతి. యజమాని లేదా స్వాధీనంలో ఉన్న వ్యక్తి ప్రవేశానికి licence ఇచ్చాడు. Licence స్పష్టంగా లేదా సూచనగా ఉండవచ్చు, ఉపసంహరించవచ్చు.
- చట్టపరమైన సమర్థన. వారెంట్, కోర్టు ఉత్తర్వు లేదా ప్రవేశించే శాసన అధికారం, ఉదాహరణకు చట్టబద్ధ తనిఖీ.
- అవసరం. ప్రాణం కాపాడటానికి లేదా ఆస్తికి తీవ్ర హానిని నివారించడానికి ప్రవేశం.
- ఆత్మరక్షణ లేదా ఆస్తి రక్షణ. సహేతుక బలం వాడటం.
- Easement లేదా దారి హక్కు. భూమిని దాటే హక్కు.
- తప్పుగా స్వాధీనం కోల్పోయిన తర్వాత భూమిలోకి తిరిగి ప్రవేశించడం, అర్హుడైన వ్యక్తి అవసరానికి మించి బలం వాడకుండా.
- అనివార్య ప్రమాదం. ప్రవేశం ఉద్దేశించలేదు, అజాగ్రత్త చూపలేదు.
దశ 8: పరిహారాలు
- నష్టపరిహారం. నష్టం నిరూపించకపోతే నామమాత్ర పరిహారం కూడా. భూమికి నష్టానికి గణనీయ నష్టపరిహారం, తగిన సందర్భంలో పెంచిన లేదా శిక్షాత్మక నష్టపరిహారం.
- ఇంజంక్షన్. కొనసాగే లేదా పునరావృత trespass ను ఆపడానికి.
- Specific Relief Act సెక్షన్లు 5, 6 కింద స్వాధీనం తిరిగి పొందడం. సెక్షన్ 6 దావాలకు హక్కు రుజువు అవసరం లేదు.
- Mesne profits. తప్పుగా ఆక్రమించినవాడు పొందిన లేదా పొందగలిగిన లాభాలు.
- స్వయంసహాయం. వెళ్లమని కోరిన తర్వాత trespasser ను తొలగించడానికి సహేతుక బలం.
- 1. వాది స్వాధీనంలోని భూమికి జోక్యం జరిగిందా?కాకపోతే: trespass లేదు.
- 2. జోక్యం ప్రత్యక్షమా?కాకపోతే: nuisance పరిశీలించండి.
- 3. చర్య స్వచ్ఛందమా?కాకపోతే: ఈ ప్రతివాది trespass చేయలేదు.
- 4. licence వంటి చట్టబద్ధ సమర్థన ఉందా?ఉంటే: రక్షణ. లేకపోతే: trespass.
కలపవద్దు: trespass, nuisance
| అంశం | Trespass to land | Nuisance |
|---|---|---|
| జోక్యం | ప్రత్యక్షం | పరోక్షం |
| కాపాడే ప్రయోజనం | స్వాధీనం | వినియోగం, అనుభవం |
| నష్టం నిరూపణ | అవసరం లేదు | సాధారణంగా అవసరం |
| ఎవరు దావా వేయగలరు | స్వాధీనంలో ఉన్న వ్యక్తి | భూమిపై ఆసక్తి ఉన్న వ్యక్తి |
Trespass. నంద్యాలలో ఒక వ్యక్తి సత్వరమార్గం కోసం పొరుగువాడి నిలబడి ఉన్న పంటపై ట్రాక్టర్ నడుపుతాడు. ప్రవేశం ప్రత్యక్షం, నష్టం స్వల్పమైనా పొరుగువాడు దావా వేయవచ్చు.
Trespass కాదు. ఒంగోలులో ఇంటికి ఆహ్వానించబడిన స్నేహితుడు యజమాని ఊహించినట్టే భోజనానికి ఉంటాడు. అతనికి licence ఉంది. యజమాని తర్వాత వెళ్లమని కోరి అతడు నిరాకరిస్తే, ఆ క్షణం నుండి అతడు trespasser అవుతాడు.
సాధారణ తప్పులు
- Trespass కు నష్టం కావాలని చెప్పడం. ఇది per se దావాకు అర్హం.
- యాజమాన్యంపై పొరపాటు రక్షణ అని చెప్పడం. Basely v. Clarkson అలా కాదని చూపుతుంది.
- కౌలుదారుకు స్వాధీనం ఉన్నప్పుడు యజమానిని దావా వేయనివ్వడం.
- పొగ వంటి పరోక్ష హానిని trespass అనడం. అది nuisance.
- Licence ను ఉపసంహరించవచ్చని, అప్పుడు సందర్శకుడు trespasser అవుతాడని విస్మరించడం.
అన్వయించి చూడండి
సమస్య
కడపలో పోలీసు బృందం వారెంట్ లేకుండా, చట్టబద్ధ అధికారం లేకుండా రాత్రి మోహన్ ఇంట్లోకి ప్రవేశించి, రెండు గంటలు వెతికి అతని పత్రాలు తీసుకుపోతుంది. ఇల్లు మోహన్దే, అతడు అందులో నివసిస్తున్నాడు.
ప్రశ్న. మోహన్ దావా వేయగలడా?
నియమం. మరొకరి స్వాధీనంలోని భూమిలోకి చట్టబద్ధ సమర్థన లేని ప్రవేశం trespass. Entick v. Carrington లో లాగా ప్రభుత్వ అధికారులకు చట్ట అధికారం కావాలి.
అన్వయం. మోహన్కు స్వాధీనం ఉంది. ప్రవేశం ప్రత్యక్షం. పోలీసులకు వారెంట్, అధికారం లేవు. తనిఖీ, పత్రాల తొలగింపు తప్పిదాన్ని పెంచుతాయి.
ముగింపు. మోహన్ నష్టం నిరూపించకుండానే trespass కు దావా వేయవచ్చు. నష్టపరిహారం కోరవచ్చు, పత్రాల తిరిగి ఇవ్వడం కోరవచ్చు.
ప్రధాన కేసులు
- Entick v. Carrington (1765)
వాస్తవాలు. 11 నవంబర్ 1762 న నలుగురు రాజు సందేశహరులు Lord Halifax వారెంట్తో John Entick ఇంట్లోకి ప్రవేశించారు. నాలుగు గంటలు ఉండి, అతని డెస్క్, సొరుగులు తెరిచి, పుస్తకాలు, పత్రాలు తీసుకున్నారు.
సూత్రం. వారెంట్ పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం, చెల్లదు. వాదికి అనుకూలంగా తీర్పు.
ప్రాముఖ్యత. ప్రభుత్వ అధికారులు ప్రవేశించడానికి చట్టబద్ధ అధికారం కావాలి.
- Basely v. Clarkson (1681)
వాస్తవాలు. ప్రతివాది పొరుగువారి భూమిలో అది తనదని భావించి గడ్డి కోశాడు.
సూత్రం. యాజమాన్యంపై పొరపాటు trespass కు రక్షణ కాదు.
ప్రాముఖ్యత. Trespass చెడు ఉద్దేశంపై ఆధారపడదు.
- Kelsen v. Imperial Tobacco Co. (1957)
వాస్తవాలు. పొరుగు భవనానికి బిగించిన బోర్డు వాది గాలి స్థలంలోకి ఎనిమిది అంగుళాలు చొచ్చుకువెళ్లింది.
సూత్రం. ఆ బోర్డు trespass.
ప్రాముఖ్యత. Trespass గాలి స్థలానికి కూడా విస్తరిస్తుంది.
- Bernstein v. Skyviews & General Ltd. (1978)
వాస్తవాలు. విమానం ఒక ఎత్తులో ఎగిరి వాది ఇంటి ఏరియల్ ఫోటో తీసింది.
సూత్రం. గాలి స్థలంలో యజమాని హక్కులు భూమి సాధారణ వినియోగానికి అవసరమైన ఎత్తు వరకే.
ప్రాముఖ్యత. Ad coelum సూత్రానికి పరిమితి.
పరీక్షలో ఈ సమాధానం ఎలా రాయాలి
5 మార్కుల సమాధానం
- Trespass to land నిర్వచించండి.
- అంశాలు: ప్రత్యక్ష జోక్యం, స్వాధీనం, సమర్థన లేమి.
- Per se దావాకు అర్హమని చెప్పండి.
- పరిహారాలు పేర్కొనండి.
10 మార్కుల సమాధానం
- నిర్వచనం, స్వభావం.
- అంశాలు, రూపాలు, ఒక్కో కేసుతో.
- కొనసాగే trespass, trespass ab initio.
- ప్రభుత్వ అధికారుల ప్రవేశం: Entick v. Carrington.
- రక్షణలు.
- Specific Relief Act సహా పరిహారాలు.
- Nuisance తో పోలిక.
గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యాంశాలు
- Trespass to land అంటే మరొకరి స్వాధీనంలోని భూమికి ప్రత్యక్ష, సమర్థన లేని జోక్యం.
- Per se దావాకు అర్హం. తప్పిదం స్వాధీనానికి.
- యాజమాన్యంపై పొరపాటు రక్షణ కాదు.
- Licence ఉపసంహరించవచ్చు, అప్పుడు సందర్శకుడు trespasser అవుతాడు.
- పరిహారాలు: నష్టపరిహారం, ఇంజంక్షన్, స్వాధీనం తిరిగి పొందడం, mesne profits.
త్వరిత స్వీయ పరీక్ష
1. Trespass to land కు నష్టం కావాలా?
వద్దు. ఇది per se దావాకు అర్హం.
2. యాజమాన్యంపై పొరపాటు రక్షణ యా?
కాదు. Basely v. Clarkson లో భూమి తనదని భావించినా ప్రతివాది బాధ్యుడు.
3. Entick v. Carrington ఏమి నిర్ణయించింది?
Secretary of State వారెంట్ పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం, చెల్లదు, కాబట్టి ప్రవేశం trespass.