Raghunath Prasad v. Sarju Prasad (రఘునాథ్ ప్రసాద్ v. సరజు ప్రసాద్)

ఒక సంపన్న భూస్వామి Rs. 9,999 ను నెలకు 2 శాతం చక్రవడ్డీతో mortgage (ఆస్తిపై భద్రతగా తీసుకున్న అప్పు) పై తీసుకున్నాడు. పదకొండేళ్లలో అప్పు పదకొండు రెట్లకు పైగా పెరిగింది. అతను undue influence (ఇతరుల సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థానాన్ని దుర్వినియోగం చేయడం) వాదించాడు. కఠినమైన షరతులు మాత్రమే ఈ వాదనను నిలబెట్టవని Board తీర్పు ఇచ్చింది. అప్పు ఇచ్చినవారు తన సంకల్పంపై ఆధిపత్యం చూపగల స్థానంలో ఉన్నారని అప్పు తీసుకున్నవాడు ముందు నిరూపించాలి.

త్వరిత పునశ్చరణ

పక్షకారులు

Raghunath Prasad — అప్పీలుదారు; రుణగ్రహీత మరియు ప్రతివాది. అతను joint undivided family సభ్యుడు, విలువైన ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తిలో సగం యజమాని. అతను undue influence వాదించాడు.

Sarju Prasad — ప్రతివాది; కేసు శీర్షికలో పేరు ఉంది. తీర్పు ప్రతివాదులను plaintiffs అని పిలుస్తుంది, అంటే mortgage పై దావా వేసిన అప్పు ఇచ్చినవారు. వేరే ప్రతివాది పేరు తీర్పులో లేదు.

అప్పీలుదారు తండ్రి — ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తిలో మిగిలిన సగం యజమాని. కొడుకుతో గొడవపడ్డాడు, అతనిపై క్రిమినల్ కేసులు మొదలుపెట్టాడు.

Arrah Subordinate Judge — విచారణ కోర్టు. ఆయన mortgage పై decree (కోర్టు అధికారిక ఉత్తర్వు) ఇచ్చారు, కానీ సాధారణ వడ్డీ మాత్రమే అనుమతించారు.

Patna High Court (High Court of Judicature at Patna) — అప్పీలు కోర్టు. ఆ decree ను మార్చి చక్రవడ్డీ అనుమతించింది.

విచారణ చరిత్ర

తీర్పు Board తరఫున Shaw, J. రాసిన ఒకే అభిప్రాయం. దాని 22 సంఖ్యల పేరాలను పేరా N అని ఉదహరిస్తున్నాం.

1. 27 May 1910 నాటి mortgage కింద చెల్లించాల్సిన అసలు, వడ్డీ కోసం plaintiffs దావా వేశారు (పేరాలు 1–2).
2. 25 September 1917 న Arrah Subordinate Judge mortgage దావాలో decree ఇచ్చారు. ఆయన సాధారణ వడ్డీ మాత్రమే అనుమతించారు (పేరాలు 1–2).
3. 9 November 1920 న Patna High Court ఆ decree ను మార్చి చక్రవడ్డీ అనుమతించింది (పేరాలు 1–2).
4. రుణగ్రహీత Board కు అప్పీలు చేశాడు. అతను Indian Contract (Amendment) Act, 1899 లోని section 2 రక్షణ నిబంధనల పరిధిలోకి వస్తాడా అన్నదే ప్రధాన ప్రశ్న (పేరా 3).
5. High Court decree ను తీర్పు విభాగంలో చెప్పినట్లు మార్చాలని, మిగతా విషయాల్లో ధృవీకరించాలని Board సలహా ఇచ్చింది (పేరా 21).

వాస్తవాలు

1. అప్పీలుదారు joint undivided family కు చెందినవాడు. ఆ కుటుంబానికి గణనీయమైన విలువైన ఆస్తి ఉంది. అందులో 186 గ్రామాలు ఉన్నాయి, వాటికి సంవత్సరానికి సుమారు Rs. 17,000 రెవెన్యూ నిర్ణయించారు (పేరా 5).
2. ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తిలో సగం అప్పీలుదారుది. మిగిలిన సగం అతని తండ్రిది (పేరా 8).
3. తండ్రీకొడుకులు గొడవపడ్డారు. కొడుకు తండ్రిపై తీవ్రమైన ఆరోపణలు చేశాడు. తండ్రి కొడుకుపై క్రిమినల్ కేసులు మొదలుపెట్టాడు (పేరా 8).
4. mortgage కు కొద్దిసేపటి ముందు, ఆ క్రిమినల్ కేసుల్లో తనను తాను సమర్థించుకోవడానికి అప్పీలుదారు plaintiffs నుంచి Rs. 1,000 అప్పు తీసుకున్నాడు (పేరా 8).
5. ఆ కేసులు తనకు తీవ్రమైన మానసిక బాధ కలిగించాయని అప్పీలుదారు ఆరోపించాడు. తన వ్యాజ్యాల నిర్వహణకు ఇంకా డబ్బు అవసరమని కూడా ఆరోపించాడు (పేరా 8).
6. 27 May 1910 న అప్పీలుదారు plaintiffs నుంచి తీసుకున్న Rs. 9,999 కోసం mortgage రాశాడు (పేరా 6).
7. mortgage లో వడ్డీ నెలకు (per mensem) 2 శాతం, ప్రతి సంవత్సరం Jeth 30 న చెల్లించాలని వాగ్దానం ఉంది. ఏటా వడ్డీ చెల్లించకపోతే అది అసలులో కలిసి, అదే రేటుతో వడ్డీ పడుతుంది. అంటే వడ్డీని చక్రవడ్డీగా లెక్కించాలి (పేరా 6).
8. షరతులు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. చెల్లించకపోతే బాకీ మొత్తం వేగంగా పెరుగుతుంది (పేరా 7).
9. 9 November 1920 నాటి High Court decree ప్రకారం, అసలు అప్పు Rs. 10,000, వడ్డీ మరియు ఖర్చులతో 8 May 1921 వరకు లెక్కిస్తే Rs. 1,12,885 అయింది. పదకొండేళ్లలో 24 శాతం చక్రవడ్డీ వల్ల మొత్తం పదకొండు రెట్లకు పైగా పెరిగింది (పేరా 7).
10. కేసులో సాక్ష్యం తీసుకున్నారు. ప్రతివాదులు అసలు సాక్ష్యమే ఇవ్వలేదు (పేరా 9).
11. అప్పీలుదారు వాదన mortgage లోని విషయాల నుంచి వచ్చినదే (పేరా 9).

లేవనెత్తిన వివాదాంశాలు

1. నిరూపితమైన వాస్తవాలపై, Indian Contract (Amendment) Act, 1899 లోని section 2 రక్షణ నిబంధనల పరిధిలోకి అప్పీలుదారు వస్తాడా? ఆ section Indian Contract Act, 1872 లో కొత్త section 16 ను ప్రవేశపెట్టింది (పేరా 3).
2. ప్రశ్నను సవరించిన Indian Contract Act ప్రకారమే తేల్చాలా? లేక Moneylenders Act వంటి ఇంగ్లిష్ చట్టాన్ని వాడవచ్చా (పేరాలు 4, 19–20)?
3. పక్షాల మధ్య సంబంధాలు, అప్పు ఇచ్చినవారు రుణగ్రహీత సంకల్పంపై ఆధిపత్యం చూపగల స్థితిలో ఉండేలా ఉన్నాయా (పేరాలు 11–12, 15–17)?
4. షరతులు unconscionable అయితే భారతదేశంలో కోర్టు ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయవచ్చా, లేదా బేరాన్ని సరిదిద్దవచ్చా? సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థానం నిరూపణ కాకముందే అలా చేయవచ్చా (పేరాలు 10, 18)?
5. తగినంత security ఉన్నప్పుడు అధిక, usurious వడ్డీ వసూలు చేయడమే undue influence presumption ను కలిగిస్తుందా (పేరా 19)?

వాదనలు

ప్రతివాదుల (అప్పు ఇచ్చినవారి) తరఫున ప్రత్యేక వాదనలను తీర్పు నమోదు చేయలేదు. అప్పీలుదారు తరఫున ఇది నమోదు చేసింది.

అప్పీలుదారు (Raghunath Prasad) తరఫున:

1. mortgage షరతులు unconscionable, కాబట్టి భారతదేశంలో కోర్టు జోక్యం చేసుకోవాలి. అది ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయాలి లేదా బేరాన్ని సరిదిద్దాలి. ఈ కేసులో సరిదిద్దాలనే వాదన ముందుకు తెచ్చారు (పేరా 10).
2. Dhanipal Das v. Raja Maneshar Bakhsh Singh లో Lord Davey ఇచ్చిన తీర్పుపై ఎక్కువగా ఆధారపడ్డారు (పేరా 10).
3. తన ప్రతివాదనలో అతను తండ్రితో గొడవ, క్రిమినల్ కేసుల వల్ల తీవ్రమైన మానసిక బాధ కలిగిందని ఆరోపించాడు. తన వ్యాజ్యాలకు ఇంకా డబ్బు అవసరమని కూడా ఆరోపించాడు. వీటిని తీర్పు వాదనలుగా కాక ఆరోపణలుగా నమోదు చేసింది (పేరా 8).
4. Subordinate Judge తీర్పులో ప్రస్తావించిన కొన్ని authorities ను Board ముందు వాదనలో ఉదహరించారు (పేరా 4). ఉదహరించిన కేసుల్లో Smuel v. Newbold ఉంది (పేరా 19).
5. అతను mortgage లోని అధిక షరతులపై, మరొక వాస్తవంపై ఆధారపడ్డాడు (పేరా 7). అతని ఏకైక వాదన mortgage లోని విషయాల నుంచి వచ్చినదే (పేరా 9).

ప్రతివాదుల (Sarju Prasad మరియు ఇతర plaintiffs) తరఫున: ప్రతివాదుల తరఫున ప్రత్యేక వాదనలను తీర్పు నమోదు చేయలేదు. వారు mortgage దావాలో అప్పు ఇచ్చినవారు, plaintiffs అని మాత్రమే నమోదు చేసింది.

కోర్టు తార్కికం

తీర్పు Board తరఫున Shaw, J. రాసిన ఒకే అభిప్రాయం. అందులో concurring లేదా dissenting అభిప్రాయం లేదు.

Board అభిప్రాయం (Shaw, J. ఇచ్చినది)

1. Noted: అప్పీలు Patna High Court 9 November 1920 నాటి decree పై. ఆ decree, Arrah Subordinate Judge 25 September 1917 నాటి decree ను మార్చింది (పేరా 1).
2. Noted: 27 May 1910 నాటి mortgage కింద చెల్లించాల్సిన అసలు, వడ్డీ వసూలు చేయడమే దావా. Subordinate Judge సాధారణ వడ్డీ మాత్రమే అనుమతించారు. High Court చక్రవడ్డీ అనుమతించింది (పేరా 2).
3. Noted: నిరూపితమైన పరిస్థితుల్లో అప్పీలుదారు Indian Contract (Amendment) Act, 1899 లోని section 2 రక్షణ నిబంధనల పరిధిలోకి వచ్చాడా అన్నదే ప్రధాన ప్రశ్న (పేరా 3).
4. Noted: ఆ Act లోని section 2, Indian Contract Act, 1872 లోని section 16 ను రద్దు చేసి కొత్త section 16 ను ప్రవేశపెట్టింది. Board కొత్త section ను పూర్తిగా ఉటంకించింది (పేరా 3).
5. Noted: Section 16(1) ప్రకారం, పక్షాల మధ్య సంబంధాలు ఒకరు ఇంకొకరి సంకల్పంపై ఆధిపత్యం చూపగల స్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఒప్పందం undue influence వల్ల కుదిరినట్లు. ఆధిపత్యం ఉన్నవాడు ఆ స్థానాన్ని వాడి అన్యాయమైన లాభం పొందాలి (పేరా 3).
6. Noted: Section 16(2) ప్రకారం, ఒక వ్యక్తికి ఇంకొకరిపై నిజమైన లేదా కనిపించే అధికారం ఉన్నప్పుడు అతను ఆ వ్యక్తి సంకల్పంపై ఆధిపత్యం చూపగల స్థితిలో ఉన్నట్లే. అతను ఆ వ్యక్తికి fiduciary relationship (నమ్మకంపై ఆధారపడిన సంబంధం) లో ఉన్నప్పుడు కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది (పేరా 3).
7. Noted: వయసు, అనారోగ్యం లేదా మానసిక, శారీరక బాధ వల్ల మానసిక సామర్థ్యం తాత్కాలికంగా లేదా శాశ్వతంగా దెబ్బతిన్నవారితో ఒప్పందం చేసుకునే వ్యక్తిని కూడా section 16(2) కవర్ చేస్తుంది (పేరా 3).
8. Noted: Section 16(3) ప్రకారం, ఆధిపత్యం చూపగల స్థితిలో ఉన్నవాడు పైకి లేదా సాక్ష్యం ప్రకారం unconscionable గా కనిపించే ఒప్పందం చేసుకుంటే, అది undue influence వల్ల కుదరలేదని నిరూపించే భారం అతనిపైనే ఉంటుంది. Indian Evidence Act, 1872 లోని section 111 పై దీని ప్రభావం ఉండదు (పేరా 3).
9. Held: పక్షాల మధ్య ప్రశ్నను సవరించిన Indian Contract Act లోని ఆ section ప్రకారమే తేల్చాలి. ఇంగ్లిష్ Moneylenders Act వంటి ఇతర దేశాల చట్టాలను ఆధారంగా తీసుకుని తేల్చకూడదు (పేరా 4).
10. Why: అన్వయించాల్సింది భారతీయ చట్టం. ఒక నిర్దిష్ట ఇంగ్లిష్ చట్టం వెనుక ఉన్న సూత్రాలను, దాని వ్యాఖ్యానానికి మార్గదర్శకమయ్యే పదాలను భారతీయ కేసులో authority గా వాడటం ప్రమాదకరం (పేరా 4).
11. Noted: Subordinate Judge తీర్పులో, Board ముందు వాదనలో కొన్ని authorities ను ఉదహరించినందువల్లే ఈ సాధారణ హెచ్చరిక అవసరమైంది (పేరా 4).
12. Noted: అప్పీలుదారు joint undivided family కి చెందినవాడు. ఆ కుటుంబ ఆస్తి విలువైనది, అందులో 186 గ్రామాలు ఉన్నాయి, వాటికి సంవత్సరానికి సుమారు Rs. 17,000 రెవెన్యూ నిర్ణయించారు (పేరా 5).
13. Noted: 27 May 1910 నాటి mortgage Rs. 9,999 కు. వడ్డీ నెలకు 2 శాతం, ఏటా చెల్లించని వడ్డీ అసలులో కలిసి వడ్డీ పడుతుంది (పేరా 6).
14. Noted: షరతులు ఎక్కువగా ఉన్నాయనడంలో సందేహం లేదు. High Court decree ప్రకారం Rs. 10,000 అప్పు 8 May 1921 నాటికి Rs. 1,12,885 అయింది. పదకొండేళ్లలో అది పదకొండు రెట్లకు పైగా పెరిగింది (పేరా 7).
15. Noted: అప్పీలుదారు ఈ వాస్తవాలపై, ఇంకో వాస్తవంపై ఆధారపడుతున్నాడు. కుటుంబ గొడవ, ముందటి అప్పు గురించిన ఇతర వాస్తవాలను తర్వాతి పేరా చెబుతుంది (పేరాలు 7–8).
16. Noted: mortgage రాసే సమయంలో అప్పీలుదారు విలువైన ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తిలో సగం యజమాని అని ప్రతివాదన అంగీకరిస్తోంది. మిగిలిన సగం తండ్రిది. తండ్రీకొడుకులు గొడవపడ్డారు (పేరా 8).
17. Held: ప్రతివాదులు సాక్ష్యం ఇవ్వలేదు. తన రచయితే నిరూపించని కథను మానసిక బాధ లేదా Indian Contract Act కింద undue influence కేసుగా ఏ కోర్టూ అంగీకరించలేదు (పేరా 9).
18. Noted: అప్పీలుదారు వద్ద ఉన్న ఏకైక కేసు mortgage లోని విషయాల నుంచి వచ్చినదే (పేరా 9).
19. Noted: షరతులు unconscionable అని, కోర్టు రద్దు చేయాలని లేదా సరిదిద్దాలని బలంగా వాదించారు. Dhanipal Das v. Raja Maneshar Bakhsh Singh లో Lord Davey తీర్పుపై ఆధారపడ్డారు (పేరా 10).
20. Noted: authorities లోకి వెళ్లే ముందు, సవరించిన section 16(3) పై తన అభిప్రాయాన్ని Board స్పష్టం చేసింది. ఈ ఉప-సెక్షన్ మూడు అంశాలను చూస్తుంది (పేరా 11).
21. Held: మొదట, పక్షాల సంబంధాలు ఒకరు ఇంకొకరి సంకల్పంపై ఆధిపత్యం చూపగల స్థితిలో ఉండేలా ఉండాలి. అది నిరూపితమైతే, రెండవ దశ ఒప్పందం undue influence వల్ల కుదిరిందా అన్నది (పేరా 11).
22. Held: ఆ రెండవ ప్రశ్నపై మూడవ అంశం తలెత్తుతుంది, అదే onus probandi (నిరూపణ భారం). ఒప్పందం undue influence వల్ల కుదరలేదని నిరూపించే భారం ఆధిపత్య స్థితిలో ఉన్నవాడిపై ఉంటుంది (పేరా 11).
23. Held: ఈ అంశాల క్రమాన్ని మారిస్తే తప్పు జరిగే అవకాశం చాలా ఎక్కువ. "The unconscionableness of the bargain is not the first thing to be considered." (పేరా 12).
24. Held: ముందు చూడవలసింది పక్షాల సంబంధాలు. అవి ఒకరిని ఇంకొకరి సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థితిలో ఉంచాయా అన్నదే ప్రశ్న. ఈ క్రమాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుంటే authorities ను సులభంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు (పేరా 12).
25. Noted: Dhanipal Das v. Raja Maneshar Bakhsh Singh లో, ఎస్టేట్ ను mortgage చేసిన రుణగ్రహీత లావాదేవీ తేదీన Court of Wards అదుపులో ఉన్నాడు. అతన్ని ప్రత్యేక అసమర్థతలో ఉన్నవాడిగా, నిస్సహాయ స్థితిలో ఉన్నవాడిగా పరిగణించారు (పేరా 13).
26. Noted: ఆ కేసులో అప్పు ఇచ్చినవాడికి ఇది తెలుసని రుజువైంది, కాబట్టి అతను రుణగ్రహీత సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థితిలో ఉన్నాడు. 126వ పేజీలోని Lord Davey భాగాన్ని Board ఉటంకించింది. అది అదే విషయాన్ని చెబుతూ, అప్పు ఇచ్చినవాడు ఆ స్థానాన్ని అన్యాయ లాభానికి వాడాడా అన్నది తెరిచి ఉంచింది (పేరా 13).
27. Noted: Dhanipal Das ను Maneshar Bakhsh Singh v. Shadi Lal లో అనుసరించారు. అక్కడ Oudh లో ఒక talukdar, తన ఎస్టేట్ Court of Wards కింద ఉంచిన తర్వాత, Court of Wards కు తెలియకుండా, దాని అంగీకారం లేకుండా bond ఇచ్చాడు (పేరా 14).
28. Noted: Lord Collins ఆ కేసులో Board రెండు విషయాల్లో సంతృప్తి చెందిందని చెప్పారు. రుణగ్రహీత ఎంత నిస్సహాయుడంటే అప్పు ఇచ్చినవాడు అతని సంకల్పంపై ఆధిపత్యం చూపగలడు. ఆ స్థానాన్ని అప్పు ఇచ్చినవాడు అన్యాయమైన లాభం కోసం వాడాడు (పేరా 14).
29. Held: ప్రస్తుత కేసులో రుణగ్రహీత sui juris (పూర్తి చట్టబద్ధ సామర్థ్యం ఉన్నవాడు). బేరమాడే, తన ఎస్టేట్ పై భారం మోపే పూర్తి అధికారం అతనికి ఉంది. అతని ఎస్టేట్ Court of Wards కింద లేదు, అతనికి ఎలాంటి అసమర్థతా లేదు (పేరా 15).
30. Held: అతని నిస్సహాయత గురించి ఏదీ నిరూపణ కాలేదు. అతను సంపన్నుడు, ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తిలో సగం యజమాని. నిరూపితమైన ఏకైక వాస్తవం, అతను అప్పు పొందాలని కోరుకుని పొందాడు అన్నదే (పేరా 15).
31. Held: పక్షాల మధ్య నిరూపితమైన ఏకైక సంబంధం "simply that they were lender and borrower" (పేరా 15).
32. Held: ఈ కేసుకు Board నిర్ణయాలు వెలుగునివ్వవని చెప్పడం పూర్తిగా పొరపాటు. Sundar Koer v. Sham Krishen లో Lord Davey ఇదే అంశాన్ని ప్రస్తావించారు (పేరా 16).
33. Noted: Sundar Koer లో mortgagees undue influence ను నిజంగా ప్రయోగించినట్లు సాక్ష్యం లేదు, దాన్ని ఊహించగల ప్రత్యేక పరిస్థితులూ లేవు. mortgagor కు అత్యవసరంగా డబ్బు మాత్రమే కావాలి (పేరా 16).
34. Noted: అక్కడ అప్పీలుదారు న్యాయవాది Dhanipal Das ను ఉదహరించారు. Dhanipal Das లో రుణగ్రహీత Oudh Land Revenue Act, 1870 కింద disqualified proprietor అని, అతని ఎస్టేట్ Court of Wards కింద ఉందని Lord Davey చెప్పారు (పేరా 16).
35. Held: Sundar Koer లో, రుణగ్రహీతకు అత్యవసరంగా డబ్బు అవసరం కావడమే అప్పు ఇచ్చినవాడిని ఆధిపత్య స్థితిలో ఉంచుతుందని Board అనలేదు (పేరా 16).
36. Held: ఇది ప్రస్తుత పరిస్థితికి సరిగ్గా సరిపోతుంది. అప్పు ఇచ్చినవాడు రుణగ్రహీత సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థితిలో ఉన్నాడని నిరూపణ కాలేదు. కనీసం ప్రయత్నమైనా జరగలేదని చెప్పవచ్చు (పేరా 17).
37. Held: బేరం unconscionable అయినా, అలా కనిపిస్తున్నా కూడా, Indian Contract Act కింద పరిహారం "does not come into view until the initial fact of a position to dominate the will has been established" (పేరా 18).
38. Held: ఆ వాస్తవం నిరూపితమయ్యాకే బేరం unconscionable స్వభావం, undue influence పై నిరూపణ భారం అమల్లోకి వస్తాయి. ప్రస్తుత కేసులో ఈ దశలకు చేరలేదు (పేరా 18).
39. Held: ఈ తీర్పు Calcutta Appellate Civil Court ఇచ్చిన Abdul Majeed v. Khirode Chandra Pal తో ఏకీభవించదు. తగినంత security ఉన్నప్పుడు అధిక, usurious వడ్డీ undue influence presumption ను కలిగిస్తుందని ఆ కోర్టు చెప్పింది. దాన్ని నిరూపించడానికి చాలా తక్కువ సాక్ష్యం చాలునని కూడా చెప్పింది. ఆ నిర్ణయం తప్పని Board భావించింది (పేరా 19).
40. Held: అప్పు ఇచ్చినవాడు రుణగ్రహీత సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థితిలో ఉన్నాడా అనే ప్రశ్న ముందు తేలేవరకు అలాంటి presumption లేదు (పేరా 19).
41. Held: Smuel v. Newbold, Indian Contract Act అన్వయంలో authority కాదు. అది స్పష్టంగా చెప్పినట్లు ఇంగ్లిష్ Moneylenders Act, 1900 కింద నిర్ణయించినది (పేరా 19).
42. Noted: ఆ కేసులో Lord Macnaghten ప్రశ్నను చెప్పారు. Moneylenders Act వ్యాఖ్యానం సులభంగా స్పష్టం, ఆ Act పరిష్కరించాలనుకున్న హాని పరిధిలోకి ఆ కేసు వస్తుందని సాక్ష్యం చూపింది (పేరా 19).
43. Held: అలాంటి కేసులు, పూర్తిగా భిన్నమైన పదాలున్న మరో చట్టంపై ఆధారపడిన ప్రస్తుత అప్పీలుకు precedent కావు (పేరా 20).
44. Held: High Court decree ను మార్చాలని Board అభిప్రాయం. bond రాసిన తేదీ నుంచి 25 September 1917 వరకు అసలుపై నెలకు 2 శాతం చక్రవడ్డీ అనుమతిస్తారు. ఆ తర్వాత వసూలు తేదీ వరకు సంవత్సరానికి 6 శాతం సాధారణ వడ్డీ. మిగతా విషయాల్లో decree ధృవీకరించబడింది (పేరా 21).
45. Noted: అప్పీలుదారులు అప్పీలు ఖర్చులు చెల్లిస్తారు (పేరా 22).

Authorities

• Dhanipal Das v. Raja Maneshar Bakhsh Singh, (1906) L.R. 33 I.A. 118 (also 9 Bom. L.R. 304) — అప్పీలుదారు ఆధారపడ్డారు. భిన్నమైనదిగా చెప్పారు: రుణగ్రహీత ఎస్టేట్ Court of Wards కింద ఉంది, కాబట్టి అప్పు ఇచ్చినవాడు అతని సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థితిలో ఉన్నాడు (పేరాలు 10, 13, 16).
• Maneshar Bakhsh Singh v. Shadi Lal, (1909) L.R. 36 I.A. 96 — Dhanipal Das ను అనుసరించింది. ఎస్టేట్ Court of Wards కింద ఉంచాక talukdar bond ఇచ్చాడు. అదే ఆధారంతో భిన్నమైనదిగా చెప్పారు (పేరా 14).
• Sundar Koer v. Sham Krishen, (1906) L.R. 34 I.A. 9 — వర్తింపజేశారు. రుణగ్రహీతకు అత్యవసరంగా డబ్బు అవసరం కావడమే అప్పు ఇచ్చినవాడిని అతని సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థితిలో ఉంచదు (పేరా 16).
• Abdul Majeed v. Khirode Chandra Pal, (1914) I.L.R. 42 Cal. 690 — తప్పని చెప్పారు. తగినంత security ఉన్నప్పుడు అధిక, usurious వడ్డీ ఒక్కటే undue influence presumption ను కలిగించదు (పేరా 19).
• Smuel v. Newbold, [1906] A.C. 461 — భిన్నమైనదిగా చెప్పారు. అది ఇంగ్లిష్ Moneylenders Act, 1900 కింద నిర్ణయించినది, Indian Contract Act అన్వయానికి సహాయం చేయదు (పేరాలు 19–20).

Also cited in footnotes: ఏదీ లేదు.

ప్రస్తావించిన నిబంధనలు

• Indian Contract (Amendment) Act, 1899 లోని section 2 — Indian Contract Act, 1872 లోని section 16 ను రద్దు చేసి కొత్త section 16 ను ప్రవేశపెడుతుంది (పేరా 3).
• Section 16(1) — ఒక పక్షం ఇంకో పక్షం సంకల్పంపై ఆధిపత్యం చూపగలిగి, ఆ స్థానాన్ని వాడి అన్యాయమైన లాభం పొందినప్పుడు ఒప్పందం undue influence వల్ల కుదిరినట్లు (పేరా 3).
• Section 16(2)(a) — రెండు సందర్భాల్లో ఒక వ్యక్తి ఇంకొకరి సంకల్పంపై ఆధిపత్యం చూపగలడని భావిస్తారు. ఒకటి, ఇంకొకరిపై నిజమైన లేదా కనిపించే అధికారం ఉండటం. రెండవది, ఇంకొకరికి fiduciary relation లో ఉండటం (పేరా 3).
• Section 16(2)(b) — వయసు, అనారోగ్యం లేదా మానసిక, శారీరక బాధ వల్ల మానసిక సామర్థ్యం దెబ్బతిన్న వ్యక్తితో ఒప్పందం చేసుకున్నప్పుడు కూడా ఇదే (పేరా 3).
• Section 16(3) — ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తి పైకి లేదా సాక్ష్యం ప్రకారం unconscionable గా కనిపించే ఒప్పందం చేసుకుంటాడు. అప్పుడు undue influence లేదని నిరూపించే భారం ఆ వ్యక్తిపై ఉంటుంది (పేరాలు 3, 11).
• Indian Evidence Act, 1872 లోని section 111 — section 16(3) వల్ల ప్రభావితం కాదు (పేరా 3).
• ఇంగ్లిష్ Moneylenders Act, 1900 — Indian Contract Act అన్వయానికి వాడకూడదు (పేరాలు 4, 19–20).
• Oudh Land Revenue Act, 1870 — Sundar Koer లో ఉటంకించిన భాగంలో మాత్రమే ప్రస్తావన ఉంది, అక్కడ రుణగ్రహీత disqualified proprietor (పేరా 16).

తీర్పు

1. High Court decree ను మార్చాలని Board His Majesty కి సలహా ఇస్తుంది (పేరా 21).
2. bond రాసిన తేదీ నుంచి 25 September 1917 వరకు అసలుపై నెలకు (per mensem) 2 శాతం చొప్పున చక్రవడ్డీ అనుమతించబడుతుంది (పేరా 21).
3. 25 September 1917 తర్వాత, వసూలు తేదీ వరకు సంవత్సరానికి (per annum) 6 శాతం సాధారణ వడ్డీ అనుమతించబడుతుంది (పేరా 21).
4. మిగతా విషయాల్లో High Court decree ధృవీకరించబడింది (పేరా 21).
5. ఖర్చులు: అప్పీలు ఖర్చులను అప్పీలుదారు చెల్లిస్తాడు (పేరా 22).

న్యాయసూత్రం / Ratio

Indian Contract Act section 16(3) ఒక క్రమంలో పనిచేస్తుంది. మొదట, పక్షాల సంబంధాలు ఒకరిని ఇంకొకరి సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థితిలో ఉంచాలి. తర్వాత ఒప్పందం undue influence వల్ల కుదిరిందా అని కోర్టు చూస్తుంది, నిరూపణ భారం ఆధిపత్యం ఉన్న పక్షంపైకి మారుతుంది. కఠినమైన లేదా unconscionable బేరం, లేదా డబ్బు అవసరం, తమంతట తాము presumption ను కలిగించవు. ఇంగ్లిష్ Moneylenders Act, Smuel v. Newbold section 16 కు మార్గదర్శకం కావు. Abdul Majeed v. Khirode Chandra Pal తప్పని చెప్పారు (పేరాలు 4, 19–20).

ముఖ్య తీర్పు: ఈ Act కింద పరిహారం "does not come into view until the initial fact of a position to dominate the will has been established".

Obiter: తీర్పు ఏ భాగాన్నీ obiter గా గుర్తించలేదు.

విమర్శనాత్మక విశ్లేషణ

తీర్పు పాఠం ఆధారంగా చేసిన విశ్లేషణ.

• సాక్ష్యమే కేసును నిర్ణయించింది. ప్రతివాదులు బాధ లేదా ఆధిపత్యంపై ఎలాంటి సాక్ష్యం ఇవ్వలేదు. బేరం unconscionable గా కనిపిస్తోందని Board గుర్తించింది, అయినా ఆ ఆధారంపై ఉపశమనం ఇవ్వలేదు (పేరాలు 9, 18).
• వడ్డీ ఉత్తర్వు High Court decree ను మారుస్తుంది. 25 September 1917 వరకు చక్రవడ్డీ, తర్వాత 6 శాతం సాధారణ వడ్డీ. ఈ తేదీకి తీర్పు కారణం చెప్పలేదు, అది Subordinate Judge decree తేదీ (పేరాలు 1, 21).
• ఉదహరించిన కేసుల్లో ఆధిపత్యం ప్రత్యేక వాస్తవాలతో ముడిపడి ఉంది. Board ఆధారపడిన రెండు కేసులు, Dhanipal Das మరియు Maneshar Bakhsh Singh, Court of Wards కింద ఉన్న ఎస్టేట్లకు సంబంధించినవి. section 16(2) లోని వర్గాలకు మించి ఆధిపత్యాన్ని చూపగల ఇతర వాస్తవాలేమిటో తీర్పు చెప్పలేదు (పేరాలు 13–16).

ప్రాముఖ్యత

• ఈ కేసు section 16(3) కింద విచారణ క్రమాన్ని నిర్ణయిస్తుంది: ఆధిపత్యం, తర్వాత ప్రేరణ, తర్వాత నిరూపణ భారం.
• అధిక వడ్డీ షరతులపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా రుణగ్రహీతను ఆపుతుంది.
• Indian Contract Act ను ఇంగ్లిష్ moneylending చట్టం ద్వారా కాక, దాని సొంత పదాల ప్రకారం చదవాలని కోర్టులకు చెబుతుంది.
• Court of Wards కేసులు, అప్పు ఇచ్చినవాడికి తెలిసిన నిరూపితమైన నిస్సహాయతపై ఆధారపడ్డాయని వివరిస్తుంది.

పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• విచారణ క్రమం: (1) సంకల్పంపై ఆధిపత్య స్థానం; (2) ఒప్పందం undue influence వల్ల కుదిరిందా; (3) ఆధిపత్య పక్షంపై నిరూపణ భారం.
• Unconscionable షరతులు మొదటి అడుగు కాదు: అవి మొదట పరిగణించాల్సిన విషయం కాదని Board చెప్పింది.
• వడ్డీ నుంచి presumption లేదు: అధిక లేదా usurious వడ్డీ ఒక్కటే undue influence presumption ను కలిగించదు. Abdul Majeed లోని Calcutta నిర్ణయం తప్పని చెప్పారు.
• అత్యవసరంగా డబ్బు అవసరం: అదొక్కటే ఆధిపత్య స్థానం కాదు (Sundar Koer).
• Court of Wards కేసులు: Dhanipal Das, Maneshar Bakhsh Singh లు అప్పు ఇచ్చినవాడికి తెలిసిన ప్రత్యేక అసమర్థతలో ఉన్న రుణగ్రహీతపై ఆధారపడ్డాయి.
• ఇంగ్లిష్ చట్టం: ఇంగ్లిష్ Moneylenders Act, Smuel v. Newbold లు section 16 అన్వయానికి సహాయపడవు.
• ట్రాప్: కేవలం అప్పు ఇచ్చినవాడు, తీసుకున్నవాడు అనే సంబంధం ఆధిపత్య సంబంధం కాదు. సాక్ష్యం లేకపోతే కేసు లేదు.
• ఫలితం: 25 September 1917 వరకు నెలకు 2 శాతం చక్రవడ్డీ, తర్వాత 6 శాతం సాధారణ వడ్డీ. ఖర్చులు అప్పీలుదారుపై.

ఈ పేజీ తీర్పు పూర్తి పాఠం ఆధారంగా తయారు చేయబడింది. పేరా సంఖ్యలు తీర్పు పాఠాన్ని అనుసరిస్తాయి; law reports లో అదే పేరాకు వేరే సంఖ్య ఉండవచ్చు.