Karsandas H. Thacker v. Saran Engineering Co. Ltd. (కర్సన్‌దాస్ హెచ్. ఠక్కర్ v. సరన్ ఇంజనీరింగ్ కో. లిమిటెడ్)

ఒక కొనుగోలుదారు 1952 జూలైలో 200 టన్నుల స్క్రాప్ ఇనుము కొనడానికి కాంట్రాక్ట్ చేసుకున్నాడు. అమ్మకందారు డెలివరీ చేయలేదు. అదే ఇనుమును కొనుగోలుదారు విడిగా ఒక ఎగుమతి సంస్థకు అమ్మడానికి ఒప్పుకుని, ఆ సంస్థకు ధర వ్యత్యాసం చెల్లించాల్సి వచ్చింది. కాంట్రాక్ట్ చేసే సమయంలో ఎగుమతి ప్రయోజనం అమ్మకందారుకు చెప్పలేదు కాబట్టి ఈ నష్టాన్ని అతడు భరించనవసరం లేదని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు చెప్పింది.

త్వరిత పునశ్చరణ

పక్షకారులు

Karsandas H. Thacker — అప్పీలుదారు మరియు వాది; స్క్రాప్ ఇనుము కొనుగోలుదారు. కాంట్రాక్ట్ ఉల్లంఘనకు నష్టపరిహారంగా Rs. 20,700 కోసం దావా వేశాడు.

The Saran Engineering Co. Ltd. — ప్రతివాది మరియు ప్రతివాద పక్షం; స్క్రాప్ ఇనుము అమ్మకందారు. అది డెలివరీ చేయలేదు.

M/s. Export Corporation, Calcutta — కేసులో పక్షం కాదు; 200 టన్నుల స్క్రాప్ ఇనుము సరఫరా చేయడానికి అప్పీలుదారు కాంట్రాక్ట్ చేసుకున్న సంస్థ.

విచారణ చరిత్ర

1. అప్పీలుదారు కాంట్రాక్ట్ ఉల్లంఘనకు నష్టపరిహారంగా Rs. 20,700 కోసం ప్రతివాదిపై దావా వేశాడు (పేరా 1).
2. పూర్తయిన కాంట్రాక్ట్ ఉందని, ప్రతివాది దానిని ఉల్లంఘించాడని, కోరిన నష్టపరిహారానికి అప్పీలుదారు అర్హుడని ట్రయల్ కోర్టు తీర్పు చెప్పింది. దావాను అనుమతించింది (పేరా 3).
3. ప్రతివాది అప్పీల్ చేశాడు. హైకోర్టు ఆ డిక్రీని రద్దు చేసింది (పేరా 3).
4. 1952 అక్టోబర్ 25న కాంట్రాక్ట్ పూర్తయిందని హైకోర్టు తీర్పు చెప్పింది. అప్పీలుదారు ఆలస్యం (laches) వల్ల ప్రతివాది కాంట్రాక్ట్‌ను నెరవేర్చలేకపోయాడు కాబట్టి ఉల్లంఘనకు ప్రతివాది బాధ్యుడు కాదని చెప్పింది. 1953 జనవరి 30న నియంత్రిత ధర 1952 జూలైలో ఉన్నదే కాబట్టి అప్పీలుదారుకు నష్టం కలగలేదని చెప్పింది. దావాను కొట్టివేసింది (పేరా 3).
5. హైకోర్టు Constitution లోని Article 133(1)(a) కింద అవసరమైన సర్టిఫికెట్ ఇచ్చింది. అలా అప్పీల్ సుప్రీంకోర్టుకు వచ్చింది (పేరా 3).
6. 1965 ఫిబ్రవరి 14న సుప్రీంకోర్టు అప్పీల్‌ను ఖర్చులతో కొట్టివేసింది (పేరా 17).

వాస్తవాలు

1. 1952 జూన్ 9న అప్పీలుదారు ప్రతివాదికి రాస్తూ, వివిధ రకాల స్క్రాప్ ఇనుమును "at a very fancy price" కొంటున్నానని తెలిపాడు. ప్రతి రకం ఎంత అందుబాటులో ఉందో, అతి తక్కువ ధర ఎంతో చెప్పమని అడిగాడు (పేరా 12).
2. 1952 జూలైలో అప్పీలుదారు, ప్రతివాది ఉత్తరప్రత్యుత్తరాల ద్వారా 200 టన్నుల స్క్రాప్ ఇనుము సరఫరాకు కాంట్రాక్ట్ చేసుకున్నారు. కాంట్రాక్ట్ ధర టన్నుకు Rs. 100 (పేరాలు 1, 13).
3. చర్చలు 1952 జూలై 25న ముగిశాయి. ఆ తర్వాతే అప్పీలుదారు Export Corporation కు అమ్మడం గురించి మాట్లాడాడు (పేరా 11).
4. 1952 అక్టోబర్ 25న అప్పీలుదారు M/s. Export Corporation, Calcutta కు 200 టన్నుల స్క్రాప్ ఇనుము అమ్మాడు (పేరాలు 1, 11).
5. 1952 అక్టోబర్ చివరలో ఆ స్క్రాప్ ఇనుమును Export Corporation కు పంపాలని ప్రతివాదికి తెలియజేశారు (పేరా 9).
6. 1953 జనవరి 30 నాటి లేఖలో కాంట్రాక్ట్ నెరవేర్చలేనని ప్రతివాది చెప్పింది. స్క్రాప్ ఇనుమును డెలివరీ చేయలేదు (పేరా 1).
7. అప్పీలుదారు Export Corporation తో తన కాంట్రాక్ట్‌ను నెరవేర్చలేకపోయాడు. ఆ సంస్థ బహిరంగ మార్కెట్‌లో స్క్రాప్ ఇనుము కొనుక్కుంది. తాను చెల్లించిన మొత్తానికి, కాంట్రాక్ట్ ప్రకారం చెల్లించాల్సిన మొత్తానికి మధ్య తేడాను అప్పీలుదారు నుండి వసూలు చేసింది (పేరా 1).
8. 1953 జనవరి 30న స్క్రాప్ ఇనుము నియంత్రిత ధర 1952 జూలైలో ఉన్నదే (పేరా 2).
9. 1954 మార్చిలో Iron and Steel Controller అప్పీలుదారుకు రాస్తూ (Exhibit 6), ఎగుమతికి ఉద్దేశించిన స్క్రాప్ ఇనుముకు చట్టబద్ధమైన ధర లేదని చెప్పాడు (పేరా 6).
10. 1954 ఆగస్టు–సెప్టెంబర్‌లో Deputy Assistant Iron and Steel Controller అప్పీలుదారుకు రాశాడు (Exhibit 1(Y)). ఎగుమతికి ఉద్దేశించిన స్క్రాప్‌కు Scrap Control Order వర్తించదని అందులో చెప్పాడు (పేరా 7).
11. ఫిర్యాదు (plaint) లోని 7వ పేరాలో, ప్రతివాదికి తెలిసే తాను ఆ ఇనుమును Export Corporation కు అమ్మానని, వారికి అది షిప్పింగ్ అవసరాలకు కావాలని అప్పీలుదారు చెప్పాడు. ప్రతివాది తన వ్రాతపూర్వక జవాబులో దీనిని ఖండించింది (పేరా 10).
12. సాక్ష్యంలో, Export Corporation కు అమ్మిన విషయం, దాని షిప్పింగ్ అవసరం ప్రతివాదికి తెలుసని అప్పీలుదారు చెప్పాడు. క్రాస్ ఎగ్జామినేషన్‌లో, Export Corporation వ్యాపారంతో తనకు సంబంధం లేదని, తన సొంత ఇష్టంతో ఇనుము కొన్నానని చెప్పాడు (పేరా 11).

లేవనెత్తిన వివాదాంశాలు

1. Scrap Control Order, 1943 మరియు స్క్రాప్ ఇనుము నియంత్రిత ధర, ఎగుమతి కోసం చేసే అమ్మకాలకు వర్తించాయా? (పేరాలు 4–8)
2. ప్రతివాది ఉల్లంఘనకు నష్టపరిహారం కొలమానం ఏమిటి? Export Corporation చెల్లించిన ధరకు, అప్పీలుదారు ప్రతివాదికి చెల్లించాల్సిన ధరకు మధ్య తేడాను అతడు క్లెయిమ్ చేయగలడా? (పేరాలు 9–13)
3. కాంట్రాక్ట్ చేసే సమయంలో, స్క్రాప్ ఇనుమును అప్పీలుదారు ఎగుమతి కోసం కొంటున్నాడని ప్రతివాదికి తెలుసా? (పేరాలు 9–13)
4. Contract Act సెక్షన్ 73 కింద ప్రతివాది నుండి రాబట్టుకోదగిన నష్టం అప్పీలుదారుకు కలిగిందా? (పేరాలు 13–15)
5. పూర్తయిన కాంట్రాక్ట్ ఉందా, అప్పీలుదారు ఉల్లంఘన చేశాడా? దీనిపై కోర్టు నిర్ణయం ఇవ్వలేదు. (పేరా 16)

వాదనలు

అప్పీలుదారు తరపున (Karsandas H. Thacker)

• Scrap Control Order, 1943, నియంత్రిత ధర దేశీయ వినియోగానికి చేసే స్క్రాప్ ఇనుము అమ్మకాలకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి. ఎగుమతి అమ్మకాలకు వర్తించవు (పేరా 4).
• 1954 మార్చి నాటి Controller లేఖ Exhibit 6, ఎగుమతికి ఉద్దేశించిన స్క్రాప్ ఇనుముకు చట్టబద్ధమైన ధర లేదని చెప్పింది (పేరా 6).
• 1954 ఆగస్టు–సెప్టెంబర్ లేఖ Exhibit 1(Y), ఎగుమతికి ఉద్దేశించిన స్క్రాప్‌కు Scrap Control Order వర్తించదని చెప్పింది (పేరా 7).
• Export Corporation చెల్లించిన ధరకు, అప్పీలుదారు ప్రతివాదికి చెల్లించాల్సిన ధరకు మధ్య తేడాకు సమానమైన నష్టపరిహారానికి అతడు అర్హుడు (పేరా 9).
• Export Corporation కు అమ్మిన విషయం, దాని షిప్పింగ్ అవసరం ప్రతివాదికి తెలుసని ఫిర్యాదులోని 7వ పేరా, అప్పీలుదారు సాక్ష్యం చూపుతున్నాయి (పేరాలు 10–11).
• 1952 జూన్ 9 లేఖలోని very fancy price అనే మాటలు అప్పీలుదారు ఎగుమతి కోసం కొంటున్నాడని చూపుతున్నాయి. ధరలు నియంత్రితం కాబట్టి ఎగుమతి కొనుగోలుదారు మాత్రమే fancy price ఇస్తాడు (పేరా 12).

ప్రతివాది తరపున (The Saran Engineering Co. Ltd.)

• పక్షాల మధ్య పూర్తయిన కాంట్రాక్ట్ లేదు (పేరా 2).
• అప్పీలుదారుకు నష్టం కలగలేదు. 1953 జనవరి 30న నియంత్రిత ధర 1952 జూలైలో ఉన్నదే (పేరా 2).
• Export Corporation కు అప్పీలుదారు చెల్లించిన నష్టపరిహారానికి ప్రతివాది బాధ్యురాలు కాదు. అప్పీలుదారు principal to principal basis (తన సొంత ఖాతాపై కొనుగోలుదారుగా, ఏజెంట్‌గా కాదు) పై కాంట్రాక్ట్ చేశాడు. Export Corporation కోసం లేదా ఎగుమతి కోసం కొంటున్నానని అతడు చెప్పలేదు (పేరా 2).
• ఫిర్యాదులోని 7వ పేరాలోని ప్రకటనను ప్రతివాది తన వ్రాతపూర్వక జవాబులో ఖండించింది (పేరా 10).

ఇరు పక్షాలు ఉటంకించిన ఏ కేసు చట్టాన్నీ తీర్పు నమోదు చేయలేదు.

కోర్టు తార్కికం

తీర్పు ధర్మాసనం తరపున Raghubar Dayal, J. రాసిన ఒకే అభిప్రాయం.

Raghubar Dayal, J.

1. Noted: దావా నష్టపరిహారంగా Rs. 20,700 కోసం. 1952 జూలైలో 200 టన్నుల స్క్రాప్ ఇనుముకు కాంట్రాక్ట్ జరిగిందని, డెలివరీ కాలేదని, 1953 జనవరి 30 లేఖలో ప్రతివాది నెరవేర్చలేనని చెప్పిందని అప్పీలుదారు ఆరోపించాడు. (పేరా 1)
2. Noted: ఈలోగా అప్పీలుదారు Export Corporation, Calcutta కు 200 టన్నులు సరఫరా చేయడానికి కాంట్రాక్ట్ చేసుకున్నాడు. ఆ సంస్థ బహిరంగ మార్కెట్‌లో కొని, ధర వ్యత్యాసాన్ని అతని నుండి వసూలు చేసింది. (పేరా 1)
3. Noted: పూర్తయిన కాంట్రాక్ట్ లేదని, అప్పీలుదారుకు నష్టం కలగలేదని ప్రతివాది వాదించింది. ఎగుమతి ప్రయోజనాన్ని అతడు ఎప్పుడూ చెప్పలేదు కాబట్టి Export Corporation కు అతడు చెల్లించినదానికి తాను బాధ్యురాలిని కాదని కూడా చెప్పింది. (పేరా 2)
4. Noted: ట్రయల్ కోర్టు దావాను అనుమతించింది. హైకోర్టు డిక్రీని రద్దు చేసి, 1952 అక్టోబర్ 25న పూర్తయిన కాంట్రాక్ట్ ఉందని గుర్తించింది. అప్పీలుదారు laches వల్ల ప్రతివాది కాంట్రాక్ట్‌ను నెరవేర్చలేకపోయింది కాబట్టి ఉల్లంఘనకు బాధ్యురాలు కాదని చెప్పింది. అప్పీలుదారుకు నష్టం కలగలేదని గుర్తించింది. Article 133(1)(a) సర్టిఫికెట్ ఇవ్వబడింది. (పేరా 3)
5. Noted: Scrap Control Order, 1943 మరియు నియంత్రిత ధర దేశీయ వినియోగానికి చేసే స్క్రాప్ ఇనుము అమ్మకాలకు మాత్రమే వర్తిస్తాయని అప్పీలుదారు వాదించాడు. (పేరా 4)
6. Held: Defence of India Rules, 1939 లేదా Essential Supplies (Temporary Powers) Act, 1946 ఇది చూపవు. నియంత్రిత వస్తువుల ఎగుమతి అమ్మకాలకు Control Orders వర్తించవని వాటిలో ఏదీ చెప్పదు. (పేరా 4)
7. Noted: Defence of India Rules, 1939 లోని రూల్ 81, అవసరమైన సరఫరాలు, సేవల కోసం ఉత్తర్వు ద్వారా ఏర్పాటు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అధికారం ఇచ్చింది. వస్తువులు అమ్మే ధరలను నియంత్రించడమూ అందులో ఉంది. (పేరా 4)
8. Held: ధరల నియంత్రణ దేశం లోపలి అమ్మకాలకు మాత్రమే వర్తించి, ఎగుమతికి వర్తించదని సూచించేది ఏదీ లేదు. (పేరా 4)
9. Noted: Essential Supplies (Temporary Powers) Act, 1946 సెక్షన్ 3(1), ఏ అత్యవసర వస్తువు ఉత్పత్తి, సరఫరా, పంపిణీని నియంత్రించడానికి లేదా నిషేధించడానికైనా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అనుమతించింది. సరఫరాలను కొనసాగించడానికి లేదా న్యాయమైన ధరలను నిర్ధారించడానికి అవసరమైనంత మేరకు దానిలో వ్యాపార వాణిజ్యాలనూ చేర్చింది. (పేరా 4)
10. Held: Scrap Control Order లో గానీ, Clause 8 కింద Controller జారీ చేసిన Notification No. S.R.O. 1007 dated 30-6-51 లో గానీ ఎగుమతి కోసం స్క్రాప్ ఇనుము అమ్మకాన్ని మినహాయించేది ఏదీ లేదు. (పేరా 5)
11. Held: Controller యొక్క 1954 మార్చి లేఖ (Exhibit 6) 1954 మార్చి నాటి పరిస్థితిని వివరించి ఉండవచ్చు. ఎగుమతికి ఉద్దేశించిన స్క్రాప్ ఇనుము ధర 1952 లో Control Order పరిధి వెలుపల ఉందని అది చూపదు. (పేరా 6)
12. Noted: 1954 ఆగస్టు–సెప్టెంబర్ లేఖ (Exhibit 1(Y)) ఎగుమతికి ఉద్దేశించిన స్క్రాప్‌కు Scrap Control Order వర్తించదని చెప్పింది. అది ఇలా కూడా చెప్పింది: "Scraps which are permitted for export are generally collected from uncontrolled sources by the exporters." (పేరా 7)
13. Noted: ఈ లేఖ నుండి కోర్టు రెండు అంశాలను గమనించింది. మొదటిది, 1952 లో ఆ Order ఎగుమతి స్క్రాప్‌కు వర్తించదా అనేది లేఖ స్పష్టం చేయదు. రెండవది, స్క్రాప్ ఇనుము ఎగుమతికి ఏదో అనుమతి అవసరమైనట్లు కనిపిస్తుంది, ఎగుమతి స్క్రాప్‌ను సాధారణంగా నియంత్రణ లేని మూలాల నుండి సేకరించేవారు. (పేరా 7)
14. Noted: అంటే ఎగుమతి కోసం స్క్రాప్ ఇనుమును నియంత్రిత మూలాల నుండి కొనడానికి Controller సాధారణంగా అనుమతించలేదని అర్థం. (పేరా 7)
15. Held: ధరలు నిర్ణయించే Notification నియంత్రిత మూలాలు కాని వ్యక్తులు వసూలు చేసే ధరలకు వర్తించింది. కాబట్టి నియంత్రణ లేని మూలాల నుండి ఎగుమతి కోసం కొనుగోళ్లలో కూడా ధర నిర్ణీత ధర కంటే ఎక్కువైతే Scrap Control Order Clause 8(4) ఉల్లంఘన అవుతుంది. (పేరా 8)
16. Noted: వివిధ రకాల స్క్రాప్‌కు ధరలను ప్రచురించడానికి Clause 8, కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆమోదంతో Controller కు అధికారం ఇచ్చింది. ఉప-clause (4), నోటిఫై చేసిన ధర కంటే ఎక్కువకు స్క్రాప్‌ను అమ్మడాన్ని, పారవేయడాన్ని, సంపాదించడాన్ని ఎవరికీ అనుమతించలేదు. (పేరా 8)
17. Noted: Export Corporation చెల్లించిన ధరకు, 200 టన్నులకు అప్పీలుదారు ప్రతివాదికి చెల్లించాల్సిన ధరకు మధ్య తేడాకు సమానమైన నష్టపరిహారాన్ని అతడు క్లెయిమ్ చేశాడు. (పేరా 9)
18. Held: ఎగుమతి కొనుగోళ్లకు నియంత్రిత ధర వర్తించకపోతే, కాంట్రాక్ట్‌కు ముందే ఎగుమతి ప్రయోజనాన్ని ప్రతివాదికి చెప్పి ఉంటేనే అప్పీలుదారు ఈ ప్రాతిపదికపై నష్టపరిహారాన్ని లెక్కించుకోగలడు. అలా చెప్పలేదు కాబట్టి అతనికి ఆ అర్హత లేదు. (పేరా 9)
19. Held: ఎగుమతి కోసం కొంటున్నానని కాంట్రాక్ట్‌కు ముందు ప్రతివాదికి చెప్పినట్లు రికార్డులో ఏదీ లేదు. కాంట్రాక్ట్‌ను ముగించిన ఉత్తరప్రత్యుత్తరాల్లో కూడా దాని గురించి ఏమీ లేదు. (పేరా 9)
20. Noted: ఎగుమతి గురించి మొదటి పరోక్ష సూచన 1952 అక్టోబర్ చివరలో వచ్చింది. అప్పుడు ఇనుమును Export Corporation కు పంపాలని ప్రతివాదికి తెలియజేశారు. అది ఎగుమతి కోసమని ప్రతివాది అప్పుడు ఊహించి ఉండవచ్చు. (పేరా 9)
21. Held: ఆ సమాచారం ఆలస్యంగా వచ్చింది. ఎగుమతి మార్కెట్ ధర ఆధారంగా నష్టపరిహార బాధ్యత, ప్రతివాది కాంట్రాక్ట్ చేసిన సమయంలో దానికి ఉన్న జ్ఞానంపై ఆధారపడుతుంది; తర్వాత వచ్చిన జ్ఞానంపై కాదు. (పేరా 9)
22. Noted: ఫిర్యాదులోని 7వ పేరా, ఇనుము షిప్పింగ్ కోసం అవసరమని ప్రతివాదికి ఎప్పుడు తెలిసిందో చెప్పదు. ఉత్తరప్రత్యుత్తరాల నుండి చూస్తే, అలాంటి జ్ఞానం 1952 అక్టోబర్ 25 తర్వాతే కలిగి ఉండే అవకాశం ఉంది. (పేరా 10)
23. Noted: ఫిర్యాదు Export Corporation కు అమ్మిన విషయం తెలుసనే దానిని సూచిస్తుంది. ఇనుము ఎగుమతికి అవసరమనే జ్ఞానాన్ని నేరుగా సూచించదు. ప్రతివాది ఆ పేరాను తన వ్రాతపూర్వక జవాబులో ఖండించింది. (పేరా 10)
24. Noted: సాక్ష్యంలో, Export Corporation కు అమ్మిన విషయం, దాని షిప్పింగ్ అవసరం ప్రతివాదికి తెలుసని అప్పీలుదారు చెప్పాడు. క్రాస్ ఎగ్జామినేషన్‌లో Export Corporation వ్యాపారంతో తనకు సంబంధం, ఆసక్తి లేవన్నాడు. తన సొంత ఇష్టంతో కొని, 1952 అక్టోబర్ 25న దానికి అమ్మానని చెప్పాడు. (పేరా 11)
25. Held: కాంట్రాక్ట్ జరిగిన 1952 జూలైలో, అప్పీలుదారు Export Corporation ద్వారా ఎగుమతి కోసం స్క్రాప్ ఇనుము కొంటున్నాడని ప్రతివాదికి తెలిసే అవకాశమే లేదు. (పేరా 11)
26. Why: 1952 జూలై 25న చర్చలు ముగిసిన తర్వాతే Export Corporation కు అమ్మడం గురించి మాట్లాడానని అప్పీలుదారు క్రాస్ ఎగ్జామినేషన్‌లో ఒప్పుకున్నాడు. (పేరా 11)
27. Noted: మిగిలిన ఏకైక ఆధారం, 1952 జూన్ 9 నాటి అప్పీలుదారు మొదటి లేఖలోని very fancy price అనే మాటలు. ధరలు నియంత్రితం కాబట్టి ఇది ఎగుమతి కోసం కొంటున్నాడని చూపుతుందని అప్పీలుదారు వాదించాడు. (పేరా 12)
28. Held: very fancy price కు కొంటామనే ప్రతిపాదన, ఎగుమతి ప్రయోజనం ప్రతివాదికి తెలిసి ఉండాలని నిర్ధారించడానికి చాలా దూరపు, పలుచని ఆధారం. (పేరా 12)
29. Why: Controller ధరలు నిర్ణయించడం వల్ల నిర్ణీత ధర కంటే ఎక్కువ ఎవరూ చట్టబద్ధంగా వసూలు చేయలేరు, అంతే. అమ్మకందారు తక్కువ ధరకు ఏ ధరకైనా అమ్మవచ్చు. అందుకే అప్పీలుదారు ప్రతివాది అతి తక్కువ ధరలను అడిగాడు. (పేరా 12)
30. Held: very fancy price చెల్లించడానికి సిద్ధంగా ఉండటం అంటే Controller నిర్ణయించిన పరిమితిలోనే మంచి ధర అని అర్థం కావచ్చు. (పేరా 12)
31. Held: అప్పీలుదారు ఎగుమతి కోసం స్క్రాప్ ఇనుము కొంటున్నాడని ప్రతివాదికి తెలియదని హైకోర్టు నిర్ణయించడం సరైనదే. (పేరా 13)
32. Noted: Contract Act సెక్షన్ 73 ప్రకారం, ఉల్లంఘన వల్ల నష్టపోయిన పక్షానికి పరిహారం పొందే హక్కు ఉంది. ఉల్లంఘన నుండి వ్యాపారంలో సాధారణ క్రమంలో సహజంగా కలిగిన నష్టం ఇందులో వస్తుంది. ఉల్లంఘన వల్ల కలిగే అవకాశం ఉందని కాంట్రాక్ట్ చేసేటప్పుడు పక్షాలకు తెలిసిన నష్టాన్నీ అతడు రాబట్టుకోవచ్చు. (పేరా 13)
33. Noted: సెక్షన్ 73 కింద, "such compensation is not to be given for any remote and indirect loss or damage sustained by reason of the breach". (పేరా 13)
34. Held: ఈ కేసులో ఉల్లంఘన నుండి సాధారణ క్రమంలో సహజంగా కలిగే నష్టం శూన్యం. (పేరా 13)
35. Why: అప్పీలుదారు టన్నుకు Rs. 100 కు కొనడానికి ఒప్పుకున్నాడు. అందులో Rs. 70 నియంత్రిత ధర, Rs. 30 అనుబంధ ఖర్చులని భావించవచ్చు. డెలివరీ జరగకపోయినా అదే నియంత్రిత ధరకు, అదే ఖర్చులతో మార్కెట్‌లో కొనుక్కోగలిగేవాడు. కాంట్రాక్ట్ ధర కంటే ఎక్కువ చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి అతనికి లేదు. (పేరా 13)
36. Noted: అప్పీలుదారు ప్రకారం, అసలు నష్టం ఎగుమతి కోసం Export Corporation కు 200 టన్నులు అమ్మడానికి అతడు చేసుకున్న కాంట్రాక్ట్ నుండి వచ్చింది. 1953 జనవరి 30న ఎగుమతి మార్కెట్ ధర, ఆ రోజు Export Corporation చెల్లించిన ధరే అని కోర్టు భావించింది. (పేరా 13)
37. Held: ఆ ఇనుము చివరకు Export Corporation కు అమ్మబడుతుందని 1952 జూలైలో పక్షాలకు తెలియదు, తెలిసే అవకాశమూ లేదు. కాబట్టి అప్పీలుదారుకు వాస్తవంగా కలిగిన నష్టం కలిగే అవకాశాన్ని వారు తెలుసుకోలేరు. (పేరా 13)
38. Held: సెక్షన్ 73 కు illustration (k) ఈ కేసుకు సరిపోతుంది. (పేరా 14)
39. Noted: illustration (k) ప్రకారం, ఉల్లంఘన చేసిన పక్షం వస్తువుల కాంట్రాక్ట్ ధరకు, డిఫాల్ట్ వల్ల మరో వస్తువు కొనడానికి ఇతర పక్షం చెల్లించిన మొత్తానికి మధ్య తేడాను చెల్లించాలి. (పేరా 14)
40. Noted: illustration (k) ప్రకారం, ఉల్లంఘన చేసిన పక్షం, ఇతర పక్షం మూడో వ్యక్తులకు చెల్లించాల్సిన పరిహారాన్ని చెల్లించదు. కొనుగోలు వారికి డెలివరీ కోసమని కాంట్రాక్ట్ చేసే సమయంలో అతనికి చెప్పనప్పుడు ఇది వర్తిస్తుంది. (పేరా 14)
41. Held: ప్రతివాది నుండి రాబట్టుకోదగిన నష్టం అప్పీలుదారుకు కలగలేదని హైకోర్టు నిర్ణయించడం సరైనదే. (పేరా 15)
42. Noted: దీని దృష్ట్యా, 1952 జూన్–జూలై ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు పూర్తయిన కాంట్రాక్ట్‌ను ఏర్పరిచాయా అనే దానిని కోర్టు చర్చించనవసరం లేదు. అప్పీలుదారు కాంట్రాక్ట్ ఉల్లంఘన చేశాడా అనేదీ చర్చించనవసరం లేదు. (పేరా 16)
43. Held: అప్పీల్ విఫలమైంది; ఖర్చులతో కొట్టివేయబడింది. (పేరా 17)

Authorities

తీర్పు ఏ నిర్ణయించిన కేసునూ చర్చించదు, ఉటంకించదు. ఇది చట్టం, ఉప-చట్టాలపై మాత్రమే ఆధారపడింది.

ప్రస్తావించిన నిబంధనలు

• Section 73, Indian Contract Act: ఉల్లంఘన వల్ల నష్టపోయిన పక్షం పరిహారం పొందవచ్చు. వ్యాపారంలో సాధారణ క్రమంలో సహజంగా కలిగిన నష్టం, లేదా కాంట్రాక్ట్ చేసేటప్పుడు పక్షాలకు కలిగే అవకాశం ఉందని తెలిసిన నష్టం ఇందులో వస్తాయి. దూరపు, పరోక్ష నష్టానికి ఏదీ రాదు (పేరా 13).
• Illustration (k) to Section 73: ఉల్లంఘన చేసిన పక్షం కాంట్రాక్ట్ ధరకు, ప్రత్యామ్నాయం కొన్న ధరకు మధ్య తేడాను చెల్లిస్తుంది. కాంట్రాక్ట్ చేసే సమయంలో మూడో వ్యక్తుల కోసమని చెప్పి ఉంటే తప్ప, వారికి ఇతర పక్షం చెల్లించాల్సినదాన్ని చెల్లించదు (పేరా 14).
• Article 133(1)(a), Constitution of India: అప్పీల్ సుప్రీంకోర్టుకు రావడానికి ఆధారమైన హైకోర్టు సర్టిఫికెట్ (పేరా 3).
• Iron and Steel (Scrap Control) Order, 1943: Defence of India Rules, 1939 కింద జారీ అయిన నియంత్రణ ఉత్తర్వు (పేరాలు 4–5).
• Clause 8 of the Scrap Control Order: కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆమోదంతో వివిధ రకాల స్క్రాప్ ధరలను ప్రచురించడానికి Controller కు అధికారం ఇస్తుంది. ఉప-clause (4) ఎక్కువ ధరకు స్క్రాప్ అమ్మడాన్ని లేదా సంపాదించడాన్ని నిషేధిస్తుంది (పేరా 8).
• Notification No. S.R.O. 1007 dated 30-6-51: Clause 8 కింద జారీ అయి, స్క్రాప్ ఇనుము నియంత్రిత ధరను నిర్ణయించింది (పేరా 5).
• Rule 81, Defence of India Rules, 1939: అవసరమైన సరఫరాల నిర్వహణకు, ధరల నియంత్రణకు ఉత్తర్వు ఇవ్వడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అధికారం ఇచ్చింది (పేరా 4).
• Section 3(1), Essential Supplies (Temporary Powers) Act, 1946: నోటిఫై చేసిన ఉత్తర్వు ద్వారా అత్యవసర వస్తువుల ఉత్పత్తి, సరఫరా, పంపిణీని నియంత్రించడానికి లేదా నిషేధించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అనుమతి (పేరా 4).

తీర్పు

1. అప్పీల్ విఫలమైంది, కొట్టివేయబడింది (పేరా 17).
2. అప్పీల్ ఖర్చులతో కొట్టివేయబడింది (పేరా 17).
3. అప్పీలుదారుకు రాబట్టుకోదగిన నష్టం కలగలేదనే హైకోర్టు నిర్ణయం నిలుస్తుంది (పేరా 15).
4. పూర్తయిన కాంట్రాక్ట్ ఉందా, అప్పీలుదారు ఉల్లంఘన చేశాడా అనే దానిపై కోర్టు నిర్ణయం ఇవ్వలేదు (పేరా 16).

న్యాయసూత్రం / Ratio

తన కొనుగోలుదారుకు వస్తువులను తిరిగి అమ్మిన కొనుగోలుదారు, ఆ మూడో వ్యక్తికి తాను చెల్లించినదాన్ని అమ్మకందారు నుండి రాబట్టుకోలేడు. సెక్షన్ 73, దాని illustration (k) ప్రకారం, కాంట్రాక్ట్ చేసే సమయంలో పునఃవిక్రయ ప్రయోజనం అమ్మకందారుకు తెలిసి ఉండాలి. తర్వాత తెలిసిన విషయం లెక్కలోకి రాదు (పేరాలు 9, 13–14).

కోర్టు ఇలా చెప్పింది: బాధ్యత "would depend on its knowledge of the fact at the time it entered into the contract" (పేరా 9). అంటే కాంట్రాక్ట్ చేసిన సమయంలో ఆ వాస్తవం గురించి అమ్మకందారుకు ఉన్న జ్ఞానంపైనే బాధ్యత ఆధారపడుతుంది.

ఈ కేసులో ఉల్లంఘన నుండి సహజంగా కలిగిన నష్టం శూన్యమని కూడా కోర్టు చెప్పింది. మార్కెట్ ధర కాంట్రాక్ట్ ధరతో సమానంగా ఉంది (పేరా 13).

విమర్శనాత్మక విశ్లేషణ

తీర్పు పాఠం ఆధారంగా విశ్లేషణ.

• పూర్తయిన కాంట్రాక్ట్ ఉందా అనేది కోర్టు నిర్ణయించలేదు. అది, లేదా అప్పీలుదారు కాంట్రాక్ట్ ఉల్లంఘించాడా అనేది నిర్ణయించడం అనవసరమని చెప్పింది (పేరా 16).
• ఎగుమతి మార్కెట్ నష్టాన్ని కోర్టు వ్యాపారంలో సాధారణ క్రమం వెలుపల ఉన్నదిగా పరిగణించింది. కాంట్రాక్ట్ సమయంలో ఎగుమతి ప్రయోజనం చెప్పకపోవడంపై ఆధారపడింది (పేరాలు 9, 13).
• ఎగుమతి అమ్మకాలను Control Order నుండి మినహాయించే ఏదీ ఆ పత్రాల్లో లేదని కోర్టు గుర్తించింది (పేరాలు 4–5, 8). 9వ పేరా వ్యతిరేక స్థితిని ఒక ఊహగా మాత్రమే తీసుకుంటుంది. 1954 నాటి Controller లేఖలు 1952 నాటి స్థితిని స్పష్టంగా చూపవు (పేరాలు 6–7).
• అప్పీలుదారు Rs. 70 నియంత్రిత ధరగా, Rs. 30 ఇతర ఖర్చులుగా చెల్లించాడని కోర్టు భావిస్తుంది. దీనిని నిరూపితమైన వాస్తవంగా కాక, ఊహగా చెప్పింది (పేరా 13).

ప్రాముఖ్యత

• ఎగుమతి కోసం చేసిన పునఃవిక్రయానికి సెక్షన్ 73 లోని జ్ఞాన భాగాన్ని ఇది వర్తింపజేస్తుంది. కాంట్రాక్ట్ చేసే సమయంలో అమ్మకందారుకు ఉన్న జ్ఞానమే దాని బాధ్యతను నిర్ణయిస్తుంది.
• కాంట్రాక్ట్ చేసేటప్పుడు చెప్పి ఉంటే తప్ప, కొనుగోలుదారు మూడో వ్యక్తులకు చెల్లించే పరిహారాన్ని అమ్మకందారు చెల్లించడని చూపడానికి సెక్షన్ 73 illustration (k) ను ఇది ఉపయోగిస్తుంది.
• ప్రత్యేక ప్రయోజనం వల్ల కలిగే నష్టాలు కవర్ కావాలంటే, కాంట్రాక్ట్ చేయడానికి ముందే కొనుగోలుదారు ఆ ప్రయోజనాన్ని వెల్లడించాలని ఇది చూపిస్తుంది.

పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• నియమం: సెక్షన్ 73 కింద, ఉల్లంఘన నుండి సహజంగా కలిగిన నష్టానికి, కాంట్రాక్ట్ చేసేటప్పుడు ఇరు పక్షాలకూ కలిగే అవకాశం ఉందని తెలిసిన నష్టానికి అమ్మకందారు బాధ్యత వహిస్తుంది. ఉచ్చు: కాంట్రాక్ట్ తర్వాత తెలిసిన విషయం లెక్కలోకి రాదు (పేరాలు 9, 13).
• నియమం: సెక్షన్ 73 illustration (k), ప్రత్యామ్నాయ కొనుగోలుపై ధర వ్యత్యాసాన్ని అమ్మకందారు చెల్లించేలా చేస్తుంది. ఉచ్చు: కాంట్రాక్ట్ సమయంలో వారి గురించి చెప్పి ఉంటే తప్ప, కొనుగోలుదారు మూడో వ్యక్తులకు చెల్లించాల్సిన పరిహారాన్ని అమ్మకందారు చెల్లించదు (పేరా 14).
• నియమం: ఒక లేఖలోని very fancy price అనే మాటలు ఎగుమతి ప్రయోజనం తెలుసని ఊహించడానికి దూరపు, పలుచని ఆధారమని కోర్టు చెప్పింది. ఉచ్చు: ఎక్కువ ధర ఇస్తామనడం వెల్లడికి రుజువు కాదు (పేరా 12).
• నియమం: అమ్మకందారు నియంత్రిత ధర కంటే తక్కువకు అమ్మవచ్చు, ఎక్కువకు కాదు. ఉచ్చు: ఎగుమతి అమ్మకాలను Control Order నుండి మినహాయించే ఏదీ లేదని కోర్టు గుర్తించింది (పేరాలు 4–5, 8, 12).
• నియమం: మార్కెట్ ధర కాంట్రాక్ట్ ధరతో సమానం కాబట్టి సాధారణ క్రమంలో సహజంగా కలిగిన నష్టం శూన్యం. ఉచ్చు: అసలు నష్టం విడి ఎగుమతి కాంట్రాక్ట్ నుండి మాత్రమే వచ్చింది (పేరా 13).
• నియమం: పూర్తయిన కాంట్రాక్ట్ ఉందా, అప్పీలుదారు ఉల్లంఘన చేశాడా అనేది సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయించలేదు. ఉచ్చు: ఆ అంశాలపై ఈ కేసును ఉటంకించకండి (పేరా 16).
• సంబంధిత పదాలు: నష్టపరిహారం (damages) అంటే నష్టానికి డబ్బు పరిహారం; కాంట్రాక్ట్ ఉల్లంఘన (breach of contract) అంటే కాంట్రాక్ట్‌ను నెరవేర్చకపోవడం.

ఈ పేజీ తీర్పు పూర్తి పాఠం ఆధారంగా తయారు చేయబడింది.