Hadley v. Baxendale (హాడ్లీ v. బాక్సెండేల్)

ఒక మిల్లు క్రాంక్‌షాఫ్ట్ విరిగిపోయింది, దాన్ని బాగు చేయించడానికి పంపిన క్యారియర్ డెలివరీలో చాలా రోజులు ఆలస్యం చేశాడు, మిల్లు ఖాళీగా ఉండి లాభాలు కోల్పోయింది — ఆ కోల్పోయిన లాభాలకు ఎవరు బాధ్యులు అని తేల్చిన తీర్పు, కాంట్రాక్ట్ చట్టం చదివే ప్రతి విద్యార్థి ఇప్పటికీ మొదట తెరిచే పాఠం.

పక్షకారులు

Joseph, Jonah Hadley — వాదులు; గ్లాస్టర్‌లోని City Steam-Mills మిల్లు యజమానులు, క్రాంక్‌షాఫ్ట్ లేకపోవడం వల్ల వీరి మిల్లు మూతపడింది.

Joseph Baxendale — ప్రతివాది; Pickford & Co. పేరుతో సాధారణ క్యారియర్ వ్యాపారం నడుపుతున్నారు, విరిగిన షాఫ్ట్‌ను డెలివరీ చేయడానికి నియమించుకున్నారు.

వాస్తవాలు

Hadley సోదరులు గ్లాస్టర్‌లో ఒక మిల్లు నడిపేవారు. మిల్లు క్రాంక్‌షాఫ్ట్ విరిగిపోయింది — ఈ షాఫ్ట్ స్టీమ్ ఇంజన్‌ను మిల్లు యంత్రాలకు అనుసంధానించేది కాబట్టి, మిల్లు మొత్తం పని ఆగిపోయింది. కొత్త షాఫ్ట్‌ను Greenwichలోని W. Joyce & Co. అనే ఇంజనీరింగ్ సంస్థ ఆర్డర్ మీద తయారు చేయాల్సి ఉంది, నమూనాగా ఉపయోగపడేలా విరిగిన షాఫ్ట్‌ను వారికి పంపాలి. Hadley వారి గుమాస్తా విరిగిన షాఫ్ట్‌ను ప్రతివాది కార్యాలయానికి తీసుకెళ్లి, అది మిల్లు నుంచి వచ్చిన విరిగిన షాఫ్ట్ అని, మిల్లు మూతపడిందని మాత్రమే క్యారియర్ గుమాస్తాకు చెప్పాడు. మధ్యాహ్నం లోపు పంపితే మరుసటి రోజు Greenwichలో డెలివరీ అవుతుందని అతనికి చెప్పారు. మధ్యాహ్నానికి ముందే షాఫ్ట్‌ను అప్పగించి, రవాణా ఖర్చు చెల్లించారు, కానీ క్యారియర్ సిబ్బంది నిర్లక్ష్యం వల్ల వాగ్దానం చేసిన దానికంటే చాలా రోజులు డెలివరీ ఆలస్యమైంది. దీని ఫలితంగా, ఆ అదనపు రోజులపాటు మిల్లు ఖాళీగా ఉండిపోయింది, Hadley వారు సంపాదించాల్సిన లాభాలను కోల్పోయారు. ఆలస్యం వల్ల కలిగిన లాభనష్టం కోసం వారు Baxendaleపై దావా వేశారు.

లేవనెత్తిన వివాదాంశాలు

1. కాంట్రాక్ట్ బ్రీచ్‌కు ఏ రకమైన నష్టాలు వసూలు చేయదగినవో నిర్ణయించే సరైన సాధారణ పరీక్ష ఏమిటి?
2. అదనపు ఆలస్యం రోజుల్లో కోల్పోయిన మిల్లింగ్ లాభాలు, రవాణా ఒప్పంద బ్రీచ్‌కు క్యారియర్‌పై వసూలు చేయదగిన నష్టమేనా?
3. ఈ నిర్దిష్ట షాఫ్ట్ లేకపోవడం వల్ల మిల్లు పూర్తిగా మూతపడిందని, దీని డెలివరీలో ఏ ఆలస్యమైనా మిల్లు ఆదాయాన్ని ఆపేస్తుందని — ఈ ప్రత్యేక పరిస్థితులు ఒప్పందం కుదిరిన సమయంలో ఇద్దరు పార్టీల ఊహలోకి తెచ్చేంతగా క్యారియర్‌కు తగినంతగా తెలియజేయబడ్డాయా?

వాదనలు

Hadley వారి (వాదుల) తరపు వాదన: ఆలస్యమే మిల్లు నిరంతర మూతపడటానికి ప్రత్యక్ష, సమీప కారణమని, రవాణా చేస్తున్న వస్తువు మరమ్మతు కోసం పంపిన విరిగిన మిల్లు-షాఫ్ట్ అని క్యారియర్‌కు తెలుసునని, విరిగిన షాఫ్ట్‌ను ఇంజనీర్ వద్దకు రవాణా చేయడానికి తీసుకున్న ఏ క్యారియర్ అయినా షాఫ్ట్ లేకుండా మిల్లు నడవదని సహేతుకంగా అర్థం చేసుకోవాలని వాదన; అసహేతుక ఆలస్యం కాలంలో కోల్పోయిన లాభాలు బ్రీచ్‌కు సహజ, ప్రత్యక్ష పర్యవసానమే కాబట్టి, క్యారియర్ పూర్తిగా బాధ్యుడని వాదన.

Baxendale (ప్రతివాది) తరపు వాదన: క్యారియర్ గుమాస్తాకు రవాణా చేసే వస్తువు ఒక మిల్లుకు చెందిన విరిగిన షాఫ్ట్ అనే బేర వాస్తవం తప్ప మరేమీ చెప్పలేదని, మిల్లుకు అదనపు షాఫ్ట్ లేదని, ఈ ఒక్క షాఫ్ట్ లేకపోవడం వల్లే మిల్లు పూర్తిగా ఆగిపోయిందని, రవాణాలో ఏదైనా ఆలస్యం మిల్లు నడుస్తున్న లాభాలను తప్పనిసరిగా కోల్పోయేలా చేస్తుందని ఎప్పుడూ చెప్పలేదని వాదన. సాధారణ పరిస్థితుల్లో, ఒక మిల్లు యజమాని వద్ద అదనపు షాఫ్ట్ ఉండవచ్చు, లేదా మిల్లుకు వేరే పని ఉండవచ్చు, కాబట్టి ఇలాంటి ఆలస్యం మిల్లు ఆదాయాన్ని పూర్తిగా ఆపేస్తుందని క్యారియర్ ఊహించాల్సిన అవసరం లేదని; తెలియజేయని, సహేతుకంగా ఊహలో లేని ఇలాంటి నష్టం వసూలు చేయడానికి చాలా దూరమైనదని వాదన.

కోర్టు తార్కికం

కోర్టు తరపున తీర్పు వెలువరిస్తూ Baron Alderson, రెండు పార్టీలు కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాన్ని ఒకరు బ్రీచ్ చేస్తే, ఆ బ్రీచ్‌కు మరో పార్టీ పొందాల్సిన నష్టపరిహారం సహేతుకంగా ఈ రెండింటిలో ఒకటిగా పరిగణించదగినదిగా ఉండాలని తీర్పు ఇచ్చారు: (1) బ్రీచ్ నుంచే, సాధారణ పరిస్థితుల్లో సహజంగా తలెత్తేది, లేదా (2) ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న సమయంలో, బ్రీచ్ యొక్క సంభావ్య ఫలితంగా ఇద్దరు పార్టీల ఊహలోనూ సహేతుకంగా ఉందని భావించదగినది. ఒప్పందం కుదిరిన నిర్దిష్ట ప్రత్యేక పరిస్థితులను వాదులు ప్రతివాదులకు తెలియజేసి, తద్వారా ఇద్దరు పార్టీలకూ తెలిసి ఉంటే, బ్రీచ్ నుంచి వచ్చే నష్టపరిహారం, ఈ తెలిసిన, తెలియజేసిన ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో బ్రీచ్ నుంచి సాధారణంగా వచ్చే నష్టం మేరకు ఉంటుందని కోర్టు వివరించింది. కానీ ఈ ప్రత్యేక పరిస్థితులు ఒప్పందాన్ని బ్రీచ్ చేసిన పార్టీకి పూర్తిగా తెలియకపోతే, ఇలాంటి బ్రీచ్ నుంచి సాధారణంగా, ఏ ప్రత్యేక పరిస్థితి ప్రభావం లేని అత్యధిక కేసుల్లో తలెత్తే నష్టాన్ని మాత్రమే అతను ఊహించి ఉంటాడని భావించాలి.

ఈ పరీక్షను వర్తింపజేస్తూ, క్యారియర్‌కు తెలియజేసిన వాస్తవాలు ఆ వస్తువు ఒక విరిగిన షాఫ్ట్ అని, వాదులు ఆ మిల్లు యజమానులు అని మాత్రమేనని కోర్టు కనుగొంది. మిల్లు ఈ షాఫ్ట్ లేకపోవడం వల్లే పూర్తిగా మూతపడిందని, వాదులకు వేరే షాఫ్ట్ లేదని, డెలివరీలో ఆలస్యం తప్పనిసరిగా లాభనష్టానికి దారితీస్తుందని తెలియజేయలేదు. మిల్లు యజమానులు మరమ్మతు కోసం షాఫ్ట్‌లను మూడో వ్యక్తులకు పంపే అత్యధిక కేసుల్లో, సాధారణ పరిస్థితుల్లో ఇలాంటి ప్రత్యేక పర్యవసానాలు డెలివరీ ఆలస్యం నుంచి తలెత్తవు; ఒక మిల్లు యజమాని వద్ద రిజర్వ్‌లో అదనపు షాఫ్ట్ ఉండవచ్చు, లేదా ఇతర కారణాల వల్ల ఇలాంటి ఆలస్యం వల్ల ఏ లాభాన్నీ కోల్పోకపోవచ్చు. కాబట్టి, సాధారణ పరిస్థితుల్లో జరిగే ఇలాంటి అత్యధిక కేసుల్లో, ఖాళీ మిల్లు నుంచి కోల్పోయిన లాభాలు ఈ సాధారణ రవాణా ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న సమయంలో ఇద్దరు పార్టీల ఊహలోనూ సహేతుకంగా ఉన్నాయని భావించడం పూర్తిగా అసహేతుకమని కోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.

తీర్పు

ఈ నష్టాన్ని అవకాశం ఉన్నదిగా చేసే ప్రత్యేక పరిస్థితులు క్యారియర్‌కు ఎప్పుడూ తెలియజేయబడలేదు కాబట్టి, మిల్లు నిరంతర మూతపడటం వల్ల వచ్చిన లాభనష్టం, బ్రీచ్ నుంచి సాధారణ పరిస్థితుల్లో సహజంగా తలెత్తినదిగా గానీ, ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న సమయంలో ఇద్దరు పార్టీల ఊహలోనూ ఉన్నదిగా గానీ సహేతుకంగా పరిగణించలేమని కోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. ఈ అర్హతను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా, నష్టపరిహారాన్ని అంచనా వేసేటప్పుడు లాభనష్టాన్ని పరిగణించడానికి ట్రయల్ జడ్జి జ్యూరీని అనుమతించారు కాబట్టి, కోర్టు కొత్త విచారణకు ఆదేశించింది — దీని ఫలితంగా, ఈ కేసు స్థితిలో Hadley వారు తమ కోల్పోయిన లాభాలను వసూలు చేసుకోలేకపోయారు.

న్యాయసూత్రం / Ratio

కాంట్రాక్ట్ బ్రీచ్‌కు వసూలు చేయదగిన నష్టపరిహారం రెండు భాగాలు మాత్రమే: (1) బ్రీచ్ నుంచే, సాధారణ పరిస్థితుల్లో సహజంగా తలెత్తే నష్టం — "జనరల్ డ్యామేజెస్" — (2) ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న సమయంలో, బ్రీచ్ యొక్క సంభావ్య ఫలితంగా ఇద్దరు పార్టీల ఊహలోనూ సహేతుకంగా ఉందని భావించదగిన నష్టం — "స్పెషల్ డ్యామేజెస్," ఈ నష్టాన్ని అవకాశం ఉన్నదిగా చేసే ప్రత్యేక పరిస్థితులు ఒప్పందం కుదిరే సమయంలో బ్రీచ్ చేసిన పార్టీకి నిజంగా తెలియజేయబడి, తెలిసి ఉంటేనే వసూలు చేయదగినది.

ప్రాముఖ్యత

కామన్-లా ప్రపంచం అంతటా కాంట్రాక్ట్ చట్టంలో నష్టం దూరత్వం (remoteness) సూత్రానికి Hadley v. Baxendale మూలాధారం, ఇండియన్ కాంట్రాక్ట్ యాక్ట్, 1872లోని సెక్షన్ 73లో తర్వాత క్రోడీకరించిన రెండు-భాగాల నిర్మాణానికి ప్రత్యక్ష మూలం — నష్టపరిహారం రకాలపై నోట్స్ "జనరల్", "స్పెషల్" నష్టపరిహారాలను ఈ కేసు రెండు భాగాలపైనే నేరుగా నిర్మిస్తాయి. కాంట్రాక్ట్ బ్రీచ్ చేసినవాడు చెల్లించాల్సిన నష్టానికి, కేవలం దూరమైన లేదా ఊహించలేని నష్టానికి మధ్య అవసరమైన గీతను ఇది గీస్తుంది, భారతీయమైనా, ఇంగ్లీష్ అయినా, ఏ కాంట్రాక్ట్-లా సిలబస్‌లోనైనా అత్యధికంగా పరీక్షించే కేసుల్లో ఇది ఒకటిగా మిగిలిపోయింది.

పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• ఒక్క వాక్యంలో వాస్తవాలు: మిల్లు క్రాంక్‌షాఫ్ట్ విరిగింది; దాన్ని మరమ్మతుదారుకు డెలివరీ చేయడంలో క్యారియర్ చాలా రోజులు ఆలస్యం చేశాడు; అదనపు ఆలస్యం సమయంలో కోల్పోయిన లాభాల కోసం మిల్లు యజమానులు దావా వేశారు.
• తీర్పు: కోల్పోయిన లాభాలు వసూలు చేయదగినవి కావు — ఈ షాఫ్ట్ లేకపోవడం వల్లే మిల్లు పూర్తిగా మూతపడిందనే ప్రత్యేక వాస్తవం క్యారియర్‌కు ఎప్పుడూ తెలియజేయబడలేదు, కాబట్టి నష్టం చాలా దూరమైనది.
• రెండు-భాగాల పరీక్ష: (1) బ్రీచ్ నుంచి, సాధారణ పరిస్థితుల్లో సహజంగా తలెత్తే నష్టం; (2) ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న సమయంలో, దాన్ని అవకాశం ఉన్నదిగా చేసే ప్రత్యేక పరిస్థితులు నిజంగా తెలియజేయబడినందున, ఇద్దరు పార్టీల ఊహలోనూ సహేతుకంగా ఉన్న నష్టం.
• క్లాసిక్ పరీక్ష ఉచ్చు: ఈ నియమానికి ఖచ్చితమైన నష్టాన్ని ముందుగానే ఊహించాల్సిన అవసరం లేదు — ఒప్పందం కుదిరినప్పుడు ఆ రకమైన నష్టాన్ని అవకాశం ఉన్నదిగా చేసే ప్రత్యేక పరిస్థితులు ఇద్దరు పార్టీలకూ తెలిసి ఉంటే సరిపోతుంది.
• భారతదేశంలో ఇండియన్ కాంట్రాక్ట్ యాక్ట్, 1872లోని సెక్షన్ 73గా క్రోడీకరించారు — మొదటి భాగం "జనరల్ డ్యామేజెస్" అవుతుంది, రెండోది "స్పెషల్ డ్యామేజెస్" అవుతుంది.
• Court of Exchequer తరపున Baron Alderson తీర్పు వెలువరించారు; ఈ కేసును పూర్తి బెంచ్ జాబితా అవసరం లేకుండా కేవలం "Hadley v. Baxendale (1854)" అని ఉదహరిస్తారు.

వాస్తవాలు, బెంచ్, సైటేషన్ అసలు లా రిపోర్ట్ ((1854) 9 Exch 341; 156 ER 145), Wikipedia తీర్పు సారాంశం, స్వతంత్ర కేస్-బ్రీఫ్‌తో సరిపోల్చి ధృవీకరించబడ్డాయి — బెంచ్ (Parke, Alderson, Platt, Martin, BB., తీర్పు Alderson B. వెలువరించారు), రెండు-భాగాల పరీక్ష మూడు మూలాల్లోనూ స్థిరంగా ధృవీకరించబడ్డాయి.