Mohori Bibee v. Dharmodas Ghose (మొహోరీ బీబీ v. ధర్మదాస్ ఘోష్)

మైనర్ అని ఆ వడ్డీ వ్యాపారి అటార్నీకి తెలిసి ఉన్నప్పటికీ, ఒక మైనర్ రూ. 20,000 కోసం అతనికి అనుకూలంగా మార్టిగేజ్ రాసిచ్చాడు. మార్టిగేజ్ వాయిడ్ అని ప్రకటించాలని మైనర్ దావా వేశాడు; కనీసం ఇచ్చిన డబ్బునైనా తిరిగి చెల్లించేలా చేయాలని వ్యాపారి ఎగ్జిక్యూటర్లు కోరారు. కాంట్రాక్ట్ చేసే సామర్థ్యం భారత కాంట్రాక్ట్ చట్టం ప్రకారం తప్పనిసరి కాబట్టి మార్టిగేజ్ వాయిడ్ అని, తిరిగి చెల్లింపు అవసరం లేదని ప్రివీ కౌన్సిల్ తీర్పు ఇచ్చింది.

త్వరిత పునశ్చరణ

పూర్తి తీర్పు చదవండి: BAILII

పక్షకారులు

ధర్మదాస్ ఘోష్ (Dharmodas Ghose) — ప్రతివాది; దావాలో వాది. 20 జూలై 1895న మార్టిగేజ్ రాసినప్పుడు మైనర్; తన తల్లి, సంరక్షకురాలిని next friend (సొంతంగా దావా వేయలేని వ్యక్తి తరఫున దావా వేసే వ్యక్తి) గా పెట్టి దావా వేశాడు.

మొహోరీ బీబీ మరియు మరొకరు (Mohori Bibee and another) — అప్పీలుదారులు; దావాలో ప్రతివాది అయిన బ్రహ్మో దత్తు ఎగ్జిక్యూటర్లు. అప్పీలు ప్రారంభమైన తర్వాత బ్రహ్మో దత్తు మరణించడంతో వారు అప్పీలును కొనసాగించారు.

బ్రహ్మో దత్తు (Brahmo Dutt) — కలకత్తా మరియు ఇతర చోట్ల వ్యాపారం చేసే వడ్డీ వ్యాపారి; మార్టిగేజ్ అతనికి అనుకూలంగా రాయబడింది. లావాదేవీ అంతటా కలకత్తాలో లేడు; వ్యవహారం మొత్తాన్ని అతని అటార్నీ కేదార్ నాథ్ మిత్తర్ నడిపాడు. 15 జూలై 1895 లేఖను హైకోర్టు Letters Patent ప్రకారం ధర్మదాస్ ఘోష్ వ్యక్తికి, ఆస్తికి నియమించిన సంరక్షకురాలైన అతని తల్లి S. M. Jogendranundinee Dasi సూచనపై పంపారు.

విచారణ చరిత్ర

1. దావా. 10 సెప్టెంబర్ 1895న మైనర్ తన తల్లి, సంరక్షకురాలి ద్వారా next friend గా బ్రహ్మో దత్తుపై దావా ప్రారంభించి, తాను మార్టిగేజ్ రాసినప్పుడు మైనర్ నని పేర్కొంటూ, మార్టిగేజ్ వాయిడ్ మరియు అమలుకాని (inoperative) దని ప్రకటించాలని, దాన్ని రద్దు కోసం అప్పగించాలని కోరాడు.
2. మొదటి విచారణ కోర్టు (Court of First Instance). Mr. Justice Jenkins అధ్యక్షత వహించి వాస్తవాలను నిర్ధారించి, కోరిన ఉపశమనం ఇచ్చాడు.
3. అప్పీలు కోర్టు. Mr. Justice Jenkins ఇచ్చిన తీర్పుపై అప్పీలును కొట్టివేసింది. మైనర్ల కాంట్రాక్టులను వాయిడబుల్గా మాత్రమే పరిగణించాలని, వాయిడ్‌గా కాదని అధికార తీర్పులకు తాము కట్టుబడి ఉన్నామని, అయితే కాంట్రాక్ట్ చట్టం సెక్షన్ 64 సామర్థ్యం ఉన్న వ్యక్తులు చేసిన కాంట్రాక్టులకే వర్తిస్తుందని కాబట్టి మైనర్లకు వర్తించదని రెండు కింది కోర్టులూ చెప్పాయి.
4. ప్రివీ కౌన్సిల్. అప్పీలు ప్రారంభమైన తర్వాత బ్రహ్మో దత్తు మరణించగా అతని ఎగ్జిక్యూటర్లు దాన్ని కొనసాగించారు. వాయిడ్-వాయిడబుల్ అంశంపై జ్యుడీషియల్ కమిటీ కేసును మళ్లీ వాదనలు వినిపించేలా చేసి, 4 మార్చి 1903న తీర్పు ఇచ్చి, అప్పీలును ఖర్చులతో కొట్టివేసింది.

వాస్తవాలు

1. 20 జూలై 1895న ధర్మదాస్ ఘోష్ తన ఇళ్లపై బ్రహ్మో దత్తుకు అనుకూలంగా మార్టిగేజ్ రాసిచ్చాడు.
2. ఆ మార్టిగేజ్ 12 శాతం వడ్డీతో రూ. 20,000 తిరిగి చెల్లింపుకు భద్రత. వాస్తవంగా ఎంత ఇచ్చారన్నది వివాదంలో ఉందని తీర్పు పేర్కొంది.
3. ఆ సమయంలో ధర్మదాస్ ఘోష్ మైనర్. తర్వాతి సెప్టెంబర్ వరకు అతనికి 21 ఏళ్లు నిండలేదు.
4. బ్రహ్మో దత్తు మొత్తం కాలంలో కలకత్తాలో లేడు. వ్యవహారం అంతా అతని అటార్నీ కేదార్ నాథ్ మిత్తర్ నడిపాడు. బ్రహ్మో దత్తు స్థానిక మేనేజర్ దేద్రాజ్ డబ్బు సమకూర్చాడు.
5. అప్పు పరిశీలనలో ఉండగా కేదార్ నాథ్‌కు 15 జూలై 1895 తేదీ లేఖ అందింది. మైనర్ తల్లి, సంరక్షకురాలు సూచించిన అటార్నీ భూపేంద్ర నాథ్ బోస్ ఆ లేఖ రాశాడు.
6. హైకోర్టు తన Letters Patent కింద ధర్మదాస్ ఘోష్ వ్యక్తికి, ఆస్తికి సంరక్షకురాలిగా నియమించిన తల్లే అటార్నీకి రాయమని సూచించిందని లేఖ చెప్పింది.
7. అతని ఆస్తుల మార్టిగేజ్ కేదార్ నాథ్ కార్యాలయంలో తయారవుతోందని లేఖ చెప్పింది. ధర్మదాస్ ఘోష్ ఇంకా 21 ఏళ్ల లోపు మైనర్ అని నోటీసు ఇచ్చింది. అతనికి అప్పు ఇచ్చేవారు తమ స్వంత ప్రమాదంపైనే ఇస్తారని హెచ్చరించింది.
8. లేఖ అందలేదని కేదార్ నాథ్ ఖండించాడు. కానీ 15 జూలైన అతనే స్వయంగా అందుకున్నాడని రెండు కింది కోర్టులూ తేల్చాయి. ఆ విషయంపై సాక్ష్యం నిర్ణయాత్మకమని ప్రివీ కౌన్సిల్ చెప్పింది.
9. మార్టిగేజ్ రాసిన రోజునే కేదార్ నాథ్ తాను తయారుచేసిన పొడవైన డిక్లరేషన్‌పై మైనర్‌తో సంతకం చేయించాడు. మైనర్ 17 జూన్‌న మేజర్ అయ్యాడని, దాన్ని నమ్మి దేద్రాజ్, బ్రహ్మో దత్తు రూ. 20,000 ఇవ్వడానికి అంగీకరించారని అందులో ఉంది.
10. కేదార్ నాథ్ ఆ ప్రకటనపై ఆధారపడలేదని, దానివల్ల మోసపోలేదని రెండు కింది కోర్టులూ తేల్చాయి. మార్టిగేజ్ రాసే సమయంలో అతనికి మైనారిటీ గురించి పూర్తిగా తెలుసునని కూడా అన్నాయి.
11. డిక్లరేషన్ ఎప్పుడు, ఎలా తీసుకున్నారన్న దానిపై పరస్పర విరుద్ధ సాక్ష్యం ఉంది. కేదార్ నాథ్ మోసపోలేదని రెండు కింది కోర్టులూ తేల్చినందున అందులోకి వెళ్లడం అనవసరమని ప్రివీ కౌన్సిల్ అంది. కాబట్టి మేజారిటీ హామీపై ఆధారపడ్డారన్న వాదన నిలవదు.
12. తన client కు అదనపు భద్రత కోసమే డిక్లరేషన్ తీసుకున్నానని కేదార్ నాథ్ చెప్పాడు. మైనర్‌కు ప్రత్యేక న్యాయ సలహాదారు లేడు.

లేవనెత్తిన వివాదాంశాలు

1. కేదార్ నాథ్‌కు ఉన్న జ్ఞానాన్ని ప్రతివాది బ్రహ్మో దత్తుకు ఆపాదించాలా?
2. Indian Evidence Act సెక్షన్ 115 ప్రకారం మైనర్ తన మైనారిటీని వాదించకుండా estoppel కు లోనవుతాడా?
3. మైనర్ మార్టిగేజ్ వాయిడా లేక వాయిడబుల్‌గా? కాబట్టి కాంట్రాక్ట్ చట్టం సెక్షన్ 64 (రద్దు చేసినప్పుడు లాభాన్ని తిరిగి ఇవ్వడం) ప్రకారం అతను తీసుకున్న డబ్బును తిరిగి చెల్లించాలా?
4. కాంట్రాక్ట్ చట్టం సెక్షన్ 65, Specific Relief Act సెక్షన్లు 38, 41, లేదా equity కోరేవాడు equity చేయాలి అనే సూత్రం తిరిగి చెల్లింపును కోరుతున్నాయా?

వాదనలు

బ్రహ్మో దత్తు దాఖలు చేసిన డిఫెన్స్:

• వాది మార్టిగేజ్ రాసినప్పుడు పూర్తి వయస్సు కలవాడు.
• ప్రతివాదికి, కేదార్ నాథ్‌కూ వాది మైనర్ అని నోటీసు లేదు.
• అతను మైనర్ అయినా, వయస్సు గురించి డిక్లరేషన్ మోసపూరితంగా (మోసం చేయాలనే ఉద్దేశంతో తప్పుడు ప్రకటన) చేసినది; అందువల్ల అతను ఉపశమనానికి అర్హుడు కాడు.
• ఏ సందర్భంలోనైనా ఇచ్చిన డబ్బు తిరిగి చెల్లించేలా చేయకుండా ఉపశమనం ఇవ్వకూడదు.

వాది తర్వాత మార్టిగేజ్‌ను ratify చేశాడన్న అదనపు వాదన పూర్తిగా విఫలమైంది, అది అప్పీలు అంశం కాదు.

అప్పీలుదారుల వాదనలు:

• కేదార్ నాథ్ జ్ఞానాన్ని ప్రతివాదికి ఆపాదించడం కింది కోర్టుల తప్పు; ప్రతివాది గుమాస్తా దేద్రాజ్ కలకత్తాలో అసలు ప్రతినిధి, అతనికి మైనారిటీ గురించి తెలియదు.
• Indian Evidence Act సెక్షన్ 115 ప్రకారం వాది తన మైనారిటీని చెప్పకుండా estoppel అవుతాడు.
• అత్యంత ఒత్తిడితో చెప్పిన అంశం: ప్రతివాదికి చెల్లించినట్లు చెప్పిన రూ. 10,500 తిరిగి చెల్లించమని ఆదేశించకుండా కింది కోర్టులు అతనికి అనుకూలంగా డిక్రీ ఇవ్వకూడదు — కాంట్రాక్ట్ చట్టం సెక్షన్ 64 ఆధారంగా.
• కింది కోర్టుల్లో లేవనెత్తని కొత్త అంశం: కాంట్రాక్ట్ చట్టం సెక్షన్ 65.
• మైనర్ల కాంట్రాక్టులు చట్టం పరిధి వెలుపల ఉన్నాయని preamble చూపిస్తుంది.
• Specific Relief Act సెక్షన్లు 38, 41, మరియు equity కోరేవాడు equity చేయాలి అనే సూత్రం తిరిగి చెల్లింపును కోరుతున్నాయి.

ప్రతివాది వాదనలను తీర్పు నమోదు చేయలేదు.

కోర్టు తార్కికం

తీర్పు బోర్డు తరఫున Sir Ford North వెలువరించిన ఒకే అభిప్రాయం. ఇందులో పేరాలకు సంఖ్యలు లేవు, కాబట్టి ఏ పేరా సంఖ్యా ఇవ్వలేదు.

1. Noted: ఆపాదించిన జ్ఞానం విషయంలో కింది కోర్టులు స్పష్టంగా సరైనవే. Held: కేదార్ నాథ్‌కు పూర్తి అధికారం ఉంది. ఈ మార్టిగేజ్ కోసం అతను ప్రతివాది స్థానంలో నిలిచాడు. అతని చర్యలు, జ్ఞానం అతని ప్రిన్సిపాల్‌వే. Why: కేదార్ బాబు మొదటి నుంచీ తన యజమాని తరఫున వ్యవహరిస్తున్నాడని దేద్రాజ్ స్వయంగా చెప్పాడు. మైనారిటీకి సంబంధించిన అన్ని విషయాలను కేదార్ బాబుకే వదిలేశానని కూడా చెప్పాడు.
2. Held: Estoppel విషయంలో (Evidence Act, సెక్షన్ 115), ఈ సెక్షన్ మైనర్లకు వర్తిస్తుందా అన్నది బోర్డు నిర్ణయించలేదు. వాస్తవాలు తెలిసి, మోసపోని వ్యక్తికి చేసిన ప్రకటనకు ఈ సెక్షన్ వర్తించదని తేల్చింది. "There can be no estoppel where the truth of the matter is known to both parties". అంటే అవతలి పక్షానికి నిజం తెలిసినప్పుడు తప్పుడు ప్రకటనకు ఆ వ్యక్తిని కట్టుబడి ఉంచలేరు.
3. Noted: బోర్డు ఇంగ్లీష్ తీర్పును (Nelson v. Stocker) అనుసరించింది. అది తప్పని తెలిసిన వ్యక్తికి చేసిన తప్పుడు ప్రకటన "is not such a fraud as to take away the privilege of infancy". అంటే నిజం తెలిసిన వ్యక్తికి వయస్సు గురించి అబద్ధం చెప్పినంత మాత్రాన మైనర్ రక్షణ పోదు. కాంట్రాక్ట్ చట్టం సెక్షన్ 19 explanation లోనూ ఇదే సూత్రం ఉందని బోర్డు పేర్కొంది.
4. Noted: కాంట్రాక్ట్ చట్టం వచ్చినప్పటి నుంచి మైనర్ల కాంట్రాక్టులు వాయిడబుల్ మాత్రమే అన్నదే భారత తీర్పుల సాధారణ ప్రవాహం. ఆ అభిప్రాయం నిరసనలు, విరుద్ధ తీర్పులు లేకుండా రాలేదు. తన స్వంత అభిప్రాయం ప్రకారం వ్యవహరించే స్వేచ్ఛ ఉందని బోర్డు భావించి, కేసును మళ్లీ వాదనలకు పెట్టింది.
5. Held: "the whole question turns upon what is the true construction of the Contract Act itself". అంటే సమాధానం చట్టం స్వయంగా ఏం చెబుతుందనే దానిపై ఆధారపడుతుంది.
6. Noted: Transfer of Property Act సెక్షన్ 7 కాంట్రాక్ట్ సామర్థ్యం ఉన్న వ్యక్తులకు మాత్రమే సంబంధించినది. కాంట్రాక్ట్ చేసే సామర్థ్యం ఉండి, బదిలీ చేయదగిన ఆస్తిపై హక్కు ఉన్న ప్రతి వ్యక్తి, చట్టం అనుమతించిన విధంగా దాన్ని బదిలీ చేయగలడని అది చెబుతుంది. సెక్షన్ 4 కాంట్రాక్ట్ అధ్యాయాలను Indian Contract Act లో భాగంగా చేస్తుంది. Held: ఈ మార్టిగేజ్ కాంట్రాక్ట్ చట్టం పరిధిలోకి వస్తుంది.
7. Noted: కాంట్రాక్ట్ చట్టం సెక్షన్లు 2, 10, 11. బోర్డు మొదట సెక్షన్ 2 లోని ఈ నిర్వచనాలను పేర్కొంది:
   • (e): ఒకదానికొకటి consideration గా ఉండే ప్రతి వాగ్దానం, వాగ్దానాల సమితి ఒక ఒప్పందం.
   • (g): చట్టం అమలు చేయని ఒప్పందం void.
   • (h): చట్టం అమలు చేసే ఒప్పందం కాంట్రాక్ట్.
   • (i): ఒక పక్షం లేదా పక్షాల ఇష్టంపై అమలయ్యే, ఇతర పక్షం ఇష్టంపై అమలు కాని ఒప్పందం voidable కాంట్రాక్ట్.
8. Noted: సెక్షన్ 10 ప్రకారం కాంట్రాక్ట్ చేసే సామర్థ్యం గల పార్టీలు స్వేచ్ఛా సమ్మతితో, చట్టబద్ధమైన consideration (వాగ్దానానికి బదులుగా ఇచ్చే విలువైనది) కు, చట్టబద్ధమైన లక్ష్యంతో చేసిన ఒప్పందాలన్నీ కాంట్రాక్టులు; చట్టం స్పష్టంగా వాయిడ్ అని ప్రకటించిన ఒప్పందాలు మినహాయింపు. సెక్షన్ 11 సామర్థ్యాన్ని వివరిస్తుంది: మేజారిటీ, స్వస్థ చిత్తం, చట్టం ద్వారా అనర్హత లేకపోవడం.
9. Held: కాంట్రాక్ట్ చేసే పార్టీలందరూ సామర్థ్యం కలిగి ఉండటం చట్టం ప్రకారం తప్పనిసరి. మైనారిటీ కారణంగా అసమర్థుడైన వ్యక్తి చట్టం అర్థంలో కాంట్రాక్ట్ చేయలేడు.
10. Noted: ఈ అభిప్రాయానికి మరికొన్ని సెక్షన్లు తోడ్పడతాయి:
    • సెక్షన్ 68: కాంట్రాక్ట్ చేయలేని వ్యక్తికి అతని జీవన స్థితికి తగిన necessaries సరఫరా చేసినవాడికి, ఆ వ్యక్తి ఆస్తి నుంచి తిరిగి చెల్లింపు హక్కు ఉంటుంది. అతను పోషించాల్సిన వారికి సరఫరా చేసినా ఇదే వర్తిస్తుంది.
    • సెక్షన్ 68 ప్రకారం అతనికి వ్యక్తిగత బాధ్యత లేదు. అతనిపై ఏ డిమాండ్‌నూ అమలు చేయలేరు.
    • సెక్షన్లు 183, 184: మేజారిటీ లేనివారు ఏజెంట్‌ను నియమించలేరు, ఏజెంట్ కాలేరు.
    • సెక్షన్లు 247, 248: భాగస్వామ్య ప్రయోజనాల్లో చేరిన మైనర్‌ను వ్యక్తిగతంగా బాధ్యుడిని చేయలేరు.
11. Noted: వాయిడబుల్ కాంట్రాక్ట్‌ను ఎంపిక ఉన్న వ్యక్తి రద్దు చేస్తే అవతలి పక్షం అందులోని వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చనవసరం లేదని సెక్షన్ 64 చెబుతుంది. రద్దు చేసిన పక్షం తాను పొందిన లాభాన్ని సాధ్యమైనంతవరకు తిరిగి ఇవ్వాలి. Held: కాంట్రాక్ట్ వాయిడా వాయిడబుల్‌నా అనే ప్రశ్న "presupposes the existence of a contract within the meaning of the Act, and cannot arise in the case of an infant". అంటే సెక్షన్ 64 చెల్లుబాటయ్యే కాంట్రాక్ట్ ఉన్నప్పుడే పనిచేస్తుంది; మైనర్ ఒప్పందం అలాంటిది కాదు. కాబట్టి సెక్షన్ 64 పరిధిలోని వాయిడబుల్ కాంట్రాక్ట్ ఇక్కడ లేదు.
12. Held: సెక్షన్ 65 వర్తించదు. Why: సెక్షన్ 64 లాగే ఇది సామర్థ్యం గల పార్టీల మధ్య ఒప్పందం ఉందన్న ప్రాతిపదికతో మొదలవుతుంది. అసలు కాంట్రాక్ట్ ఎప్పుడూ లేని, ఉండటానికి వీలే లేని సందర్భానికి ఇది వర్తించదు.
13. Held: చట్టం మైనర్ల కాంట్రాక్టులను తన పరిధి బయట వదిలిందని preamble చూపినా అప్పీలుదారులకు లాభం లేదు. చట్టం, తాను వెళ్లినంత మేరకు, సమగ్రమైనది, తప్పనిసరి. "an infant is not a person competent to bind himself by a contract of this description" అని అది స్పష్టంగా చెబుతుంది. అంటే ఇలాంటి కాంట్రాక్ట్‌తో తనను తాను కట్టుబడి ఉంచుకునే సామర్థ్యం మైనర్‌కు లేదని చట్టమే చెబుతోంది.
14. Noted: డబ్బు తిరిగి ఇప్పించడానికి అప్పీలుదారులు మరో చట్టంపై కూడా ఆధారపడ్డారు. Specific Relief Act సెక్షన్ 41 పత్రం రద్దుకు సంబంధించినది. రద్దు ప్రకటించినప్పుడు, ఉపశమనం పొందిన పక్షం న్యాయం కోరే పరిహారాన్ని అవతలి పక్షానికి చెల్లించాలని కోర్టు కోరవచ్చు. సెక్షన్ 38 కాంట్రాక్ట్ రద్దుకు ఇలాంటి నిబంధన చేస్తుంది. ఇవి కోర్టుకు విచక్షణ ఇస్తాయి.
15. Held: జోక్యం చేసుకోవడానికి బోర్డుకు కారణం కనిపించలేదు. Why: మైనారిటీ పూర్తిగా తెలిసి ఇచ్చిన డబ్బును మైనర్ తిరిగి ఇవ్వాలని కోరడం న్యాయం కాదని రెండు కింది కోర్టులు తేల్చాయి.
16. Held: equity కోరేవాడు equity చేయాలి అనే సూత్రం చివరి అంశానికి మరో రూపమే. Noted: బోర్డు Thurstan v. Nottingham Permanent Benefit Building Society ([1902] 1 Ch. 1, తర్వాత House of Lords ధృవీకరించింది) ను ఉదహరించింది. అందులో మైనర్ నుంచి తీసుకున్న మార్టిగేజ్ వాయిడ్ అని ప్రకటించారు, అడ్వాన్సుల తిరిగి చెల్లింపు ఆదేశించలేదు.
17. Noted: ఒక వ్యక్తికి వ్యతిరేకంగా శాసనసభ వాయిడ్ అని ప్రకటించిన లావాదేవీలో అతను డబ్బు చెల్లించేలా చేయడాన్ని Equity కోర్టు equitable అనలేదని Lord Justice Romer అన్నారు. ఇక్కడా అదే వర్తిస్తుందని బోర్డు చెప్పింది.
18. Noted: తమ నిర్మాణం Menu చట్టాలు (ch. viii. 163), Colebrooke's Digest లో ప్రకటించిన పాత హిందూ చట్టానికి అనుగుణంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తోందని బోర్డు గమనించింది. కాంట్రాక్ట్ చట్టానికి ముందు కొన్ని తీర్పులు, అప్పటి ఇంగ్లీష్ చట్టం ప్రకారం, మైనర్ కాంట్రాక్ట్ వాయిడబుల్ మాత్రమే అన్నాయి.

Authorities

• Nelson v. Stocker (4 De G. and J. 458): అనుసరించింది. నిజం తెలిసిన వ్యక్తికి చేసిన తప్పుడు ప్రకటన infancy privilege ను తొలగించదు.
• Thurstan v. Nottingham Permanent Benefit Building Society ([1902] 1 Ch. 1; [1903] App. C. 6 లో ధృవీకరణ): ఆధారపడింది. మైనర్ మార్టిగేజ్ వాయిడ్ అని ప్రకటించి, అడ్వాన్సుల తిరిగి చెల్లింపు ఆదేశించలేదు. Romer L.J. వ్యాఖ్య p. 13 నుంచి ఉదహరించబడింది.

తీర్పు

అప్పీలు పూర్తిగా విఫలమైంది. అప్పీలును కొట్టివేయాలని ప్రివీ కౌన్సిల్ His Majesty కి సలహా ఇచ్చింది; అప్పీలు ఖర్చులు అప్పీలుదారులు చెల్లించాలి. మార్టిగేజ్ వాయిడ్ అని ప్రకటించి, రద్దు కోసం అప్పగించాలన్న మొదటి విచారణ కోర్టు డిక్రీ నిలిచింది; మైనర్‌ను ఇచ్చిన డబ్బు తిరిగి చెల్లించమని ఆదేశించలేదు.

న్యాయసూత్రం / Ratio

Indian Contract Act ప్రకారం కాంట్రాక్ట్ చేసే సామర్థ్యం తప్పనిసరి (సెక్షన్లు 10, 11), మైనర్‌కు ఆ సామర్థ్యం లేదు. కాబట్టి అతని ఒప్పందం చట్టం అర్థంలో కాంట్రాక్ట్ కాదు; అందువల్ల వాయిడ్-వాయిడబుల్ ప్రశ్న, సామర్థ్యం గల పార్టీల మధ్య కాంట్రాక్ట్‌ను ఊహించే సెక్షన్లు 64, 65 లోని పునరుద్ధరణ నిబంధనలు ఉత్పన్నం కావు. నిజం తెలిసిన వ్యక్తికి వయస్సు గురించి చేసిన తప్పుడు ప్రకటన మైనర్‌ను estop చేయదు, infancy privilege ను తొలగించదు. ఈ కేసు వాస్తవాల్లో, తిరిగి చెల్లింపు బలవంతం చేయడానికి Specific Relief Act కింద విచక్షణను ఉపయోగించలేదు.

విమర్శనాత్మక విశ్లేషణ

తీర్పు పాఠం ఆధారంగా చేసిన విశ్లేషణ.

Estoppel ప్రశ్న తెరిచే ఉంచబడింది. సెక్షన్ 115 మైనర్లకు వర్తించదని కింది కోర్టులు నిర్ణయించినట్లు కనిపిస్తోందని, కానీ ఆ ప్రశ్నను ఇప్పుడు పరిష్కరించాల్సిన అవసరం లేదని బోర్డు అంది. అవతలి పక్షానికి వాస్తవాలు తెలిసినప్పుడు సెక్షన్ వర్తించదని మాత్రమే నిర్ణయించింది. వయస్సు గురించి తప్పుడు ప్రకటనతో అప్పు ఇచ్చినవాడు నిజంగా మోసపోతే పరిస్థితి ఏమిటో ఈ తీర్పులో నిర్ణయించలేదు.

తిరిగి చెల్లింపు నిరాకరణ కొంతవరకు అప్పు ఇచ్చినవాడి జ్ఞానంతో ముడిపడిన విచక్షణపై ఆధారపడింది. Specific Relief Act కింద, మైనారిటీ పూర్తిగా తెలిసి అతనికి ఇచ్చిన డబ్బును తిరిగి ఇప్పించడం న్యాయం కాదన్న కింది కోర్టుల అభిప్రాయంలో జోక్యం చేసుకోలేదు. ఈ తర్కం అప్పు ఇచ్చినవాడి జ్ఞానంపై ఆధారపడింది. అతనికి తెలియకపోతే విచక్షణ ఎలా ఉపయోగిస్తారో తీర్పు చెప్పదు.

సెక్షన్ 68 కాకుండా మైనర్ ఆస్తిపై ఇతర రికవరీ మార్గాల ప్రస్తావన లేదు. necessaries కోసం మైనర్ ఆస్తిపై చట్టబద్ధ క్లెయిమ్ సెక్షన్ 68 సృష్టిస్తుందని బోర్డు గమనించింది; కానీ ఆ డబ్బు దేనికి వాడారో తీర్పు చెప్పలేదు, ఇతర రికవరీ రూపాల గురించి కూడా ఇంకేమీ చెప్పలేదు.

ప్రాముఖ్యత

మైనర్ల కాంట్రాక్టులు వాయిడబుల్ మాత్రమే అనే భారత తీర్పుల సాధారణ ప్రవాహం నుంచి ఈ తీర్పు విభేదించి, ఫలితాన్ని కాంట్రాక్ట్ చట్టం నిర్మాణంపైనే ఆధారం చేసింది: మైనర్‌కు కాంట్రాక్ట్ సామర్థ్యం లేదు, కాబట్టి చట్టం అర్థంలో కాంట్రాక్టే లేదు. తన స్వంత అభిప్రాయం ప్రకారం వ్యవహరించాలని బోర్డు స్పష్టంగా నిర్ణయించుకుని, ఆ కారణంతోనే కేసును మళ్లీ వాదనలకు పెట్టింది.

వాస్తవాల ప్రకారం రెండు ఆచరణాత్మక పర్యవసానాలను కూడా ఇది నిర్ధారించింది: అప్పు ఇచ్చినవాడికి నిజం తెలిసినప్పుడు estoppel ఉత్పన్నం కాదు; మైనర్ తీసుకున్న డబ్బు తిరిగి చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు — ఆ ఫలితానికి బోర్డు ఇంగ్లీష్ Thurstan తీర్పుపై ఆధారపడింది.

పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• ఒక్క వాక్యంలో వాస్తవాలు: మైనర్ ఇళ్లపై రూ. 20,000 కు మార్టిగేజ్ రాశాడు; అతని మైనారిటీ ఆ వడ్డీ వ్యాపారి అటార్నీకి తెలుసు; మార్టిగేజ్ రద్దు చేయాలని మైనర్ దావా వేశాడు; వ్యాపారి ఎగ్జిక్యూటర్లు డబ్బు తిరిగి కోరారు.
• బెంచ్: Privy Council; Sir Ford North 4 మార్చి 1903న తీర్పు వెలువరించారు.
• తీర్పు: మైనర్ సెక్షన్లు 10, 11 ప్రకారం competent to contract కాదు కాబట్టి అతని ఒప్పందం చట్టం అర్థంలో కాంట్రాక్ట్ కాదు; సెక్షన్లు 64, 65 వర్తించవు, కాబట్టి డబ్బును తిరిగి ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
• Estoppel: అప్పు ఇచ్చినవాడికి నిజం తెలిసినప్పుడు Evidence Act సెక్షన్ 115 వర్తించదు; మైనర్లందరికీ వర్తిస్తుందా అన్నది బోర్డు నిర్ణయించలేదు.
• ఉదహరించిన తోడ్పడే సెక్షన్లు: కాంట్రాక్ట్ చట్టం 68, 183, 184, 247, 248; Specific Relief Act 38, 41 (విచక్షణ).
• ప్రస్తావించిన ఇంగ్లీష్ తీర్పులు: Nelson v. Stocker (నిజం తెలిసినవాడికి తప్పుడు ప్రకటన) మరియు Thurstan v. Nottingham Permanent Benefit Building Society (శాసనసభ వాయిడ్ అని ప్రకటించిన లావాదేవీలో తిరిగి చెల్లింపు లేదు).
• ట్రాప్: కింది కోర్టులు మైనర్ కాంట్రాక్టులను వాయిడబుల్‌గా పరిగణించాయి; ప్రివీ కౌన్సిల్ అప్పీలును కొట్టివేసింది, కాబట్టి డిక్రీ నిలిచింది; కానీ కింది కోర్టుల తార్కికాన్ని (వాయిడబుల్ మాత్రమే) తన స్వంత నిర్మాణంతో భర్తీ చేసింది: మైనర్ ఒప్పందం అసలు కాంట్రాక్టే కాదు.

ఈ పేజీ తీర్పు పూర్తి పాఠం ఆధారంగా తయారు చేయబడింది.